|

شکاف سیاسی در خلیج‌فارس

بهاره شفایی

رخنه ایجادشده میان قطر و کشورهای عضو همکاری‌های خلیج‌فارس، تبدیل به محوری‌ترین آزمون برای این کشورها درجهت حفظ همبستگی‌شان در طی سه‌دهه گذشته است. درحالی که گمان می‌رود این کشورها از سوی دشمنانی مشترک همواره مورد تهدید واقع می‌شوند، سال‌هاست که برای تبدیل پیمان صورت‌گرفته میان این شش‌کشور به اقتصادی یکپارچه با کشمکش‌های بسیاری روبه‌رو هستند و تلاش‌هایشان برای ایجاد اتحادیه گمرکی و سیاست‌های یکپارچه میان اعضا و نیز ارتش مشترک ناتمام مانده است. شورایی که اعضایش متشکل از قطر، امارات‌متحده‌عربی، بحرین، عربستان‌سعودی، عمان و کویت هستند. منتقدان شورای همکاری‌های خلیج‌فارس را به‌دلیل حسدورزی‌ها بر سر مسایل پیش‌پاافتاده در منطقه، نزاع‌های مرزی و نیز نفوذ قدرتمند بزرگ‌ترین عضو این شورا در مسایل منطقه‌ای، یعنی عربستان‌سعودی، مقصر می‌دانند، اما کشمکش به‌وجودآمده طی چندروز اخیر از آنجا پررنگ‌تر شده است که عربستان‌سعودی و امارات‌متحده‌عربی به‌دلیل حمایت قطر از گروه اسلامی اخوان‌المسلمین در مصر و گروه‌های افراطی اسلام‌گرا در سوریه و نیز حماس خشمگین شده و سفرای خود را از این کشور فرا خواندند. این در حالی است که عربستان و امارات‌متحده‌عربی، گروه‌های اسلامگرای ذکرشده را تروریستی و دشمنانی خطرناک از منظر سیاسی برای منطقه، خوانده بودند. در این میان جهت‌گیری‌های سیاسی اتخاذشده توسط قطر به‌خصوص برای عربستان منشأ چنددستگی و عدم اتحاد تلقی شد. ملک عبدالله پادشاه عربستان معتقد است که پس از شکل‌گیری بهار عربی در منطقه و ترس از مداخله کشورهای منطقه در سیاست کشورهایی که در گذار جنبش‌های انقلابی هستند، چنددستگی در میان اعضای شورای همکاری‌های خلیج‌فارس تهدیدی بزرگ برای این شورا تلقی می‌شود. این در حالی است که قطر بر موضع خود پافشاری کرده و سیاست‌های عربستان و دیگر اعضای این شورا را که باعث موضع‌گیری‌های بی‌سابقه میان کشورهای عضو در مخالفت با این کشور شده است، اشتباهی بزرگ نامیده و مدعی است که این کشورها از کودتایی که باعث کشته‌شدن مردم مصر در مقابل چشمان جهانیان شده، حمایت کرده‌اند و از قطر نیز همین خواسته را دارند، اما قطر هیچ‌گاه از رژیمی که مردم خود را برای به قدرت رسیدن به خاک‌وخون بکشد، حمایت نخواهد کرد زیرا به عقیده این کشور همه دعواها بر سر روی‌کارآوردن ژنرال السیسی به صحنه قدرت در مصر بوده است.
رخنه ایجادشده میان قطر و کشورهای عضو همکاری‌های خلیج‌فارس، تبدیل به محوری‌ترین آزمون برای این کشورها درجهت حفظ همبستگی‌شان در طی سه‌دهه گذشته است. درحالی که گمان می‌رود این کشورها از سوی دشمنانی مشترک همواره مورد تهدید واقع می‌شوند، سال‌هاست که برای تبدیل پیمان صورت‌گرفته میان این شش‌کشور به اقتصادی یکپارچه با کشمکش‌های بسیاری روبه‌رو هستند و تلاش‌هایشان برای ایجاد اتحادیه گمرکی و سیاست‌های یکپارچه میان اعضا و نیز ارتش مشترک ناتمام مانده است. شورایی که اعضایش متشکل از قطر، امارات‌متحده‌عربی، بحرین، عربستان‌سعودی، عمان و کویت هستند. منتقدان شورای همکاری‌های خلیج‌فارس را به‌دلیل حسدورزی‌ها بر سر مسایل پیش‌پاافتاده در منطقه، نزاع‌های مرزی و نیز نفوذ قدرتمند بزرگ‌ترین عضو این شورا در مسایل منطقه‌ای، یعنی عربستان‌سعودی، مقصر می‌دانند، اما کشمکش به‌وجودآمده طی چندروز اخیر از آنجا پررنگ‌تر شده است که عربستان‌سعودی و امارات‌متحده‌عربی به‌دلیل حمایت قطر از گروه اسلامی اخوان‌المسلمین در مصر و گروه‌های افراطی اسلام‌گرا در سوریه و نیز حماس خشمگین شده و سفرای خود را از این کشور فرا خواندند. این در حالی است که عربستان و امارات‌متحده‌عربی، گروه‌های اسلامگرای ذکرشده را تروریستی و دشمنانی خطرناک از منظر سیاسی برای منطقه، خوانده بودند. در این میان جهت‌گیری‌های سیاسی اتخاذشده توسط قطر به‌خصوص برای عربستان منشأ چنددستگی و عدم اتحاد تلقی شد. ملک عبدالله پادشاه عربستان معتقد است که پس از شکل‌گیری بهار عربی در منطقه و ترس از مداخله کشورهای منطقه در سیاست کشورهایی که در گذار جنبش‌های انقلابی هستند، چنددستگی در میان اعضای شورای همکاری‌های خلیج‌فارس تهدیدی بزرگ برای این شورا تلقی می‌شود. این در حالی است که قطر بر موضع خود پافشاری کرده و سیاست‌های عربستان و دیگر اعضای این شورا را که باعث موضع‌گیری‌های بی‌سابقه میان کشورهای عضو در مخالفت با این کشور شده است، اشتباهی بزرگ نامیده و مدعی است که این کشورها از کودتایی که باعث کشته‌شدن مردم مصر در مقابل چشمان جهانیان شده، حمایت کرده‌اند و از قطر نیز همین خواسته را دارند، اما قطر هیچ‌گاه از رژیمی که مردم خود را برای به قدرت رسیدن به خاک‌وخون بکشد، حمایت نخواهد کرد زیرا به عقیده این کشور همه دعواها بر سر روی‌کارآوردن ژنرال السیسی به صحنه قدرت در مصر بوده است.

برای اطلاع از آخرین اخبار و تحلیل‌ها به کانال شرق در «تلگرام» بپیوندید.