در اولین توافق دفاعی، بایدن تجهیزات نظامی به عربستان میفروشد
توافق چندمیلیوندلاری واشنگتن با ریاض
حتی پیش از آنکه جو بایدن در انتخابات ریاستجمهوری ایالات متحده، دونالد ترامپ، رقیب انتخاباتیاش و دوست قسمخورده عربستان را شکست دهد، گفته میشد که با ورود این نامزد دموکرات به کاخ سفید، کاخ پادشاهی عربستان باید متحد جدیدی را برای خود دستوپا کند. بسیاری بر این باور بودند عربستان که در دوران ترامپ و با کمک او توانسته بود خود را از باتلاق نقض حقوق بشر به ویژه پس از کشتهشدن جمال خاشقجی، روزنامهنگار واشنگتنپست برهاند، در دولت بایدن روزهای دشواری را سپری خواهد کرد. اتفاقاتی که در روزهای نخست ریاستجمهوری بایدن روی داد نیز تأییدی بر تمامی این گمانهزنیها بود؛ چراکه بایدن پس از ورود به کاخ سفید در ژانویه ۲۰۲۱ دستور تعلیق قراردادهای نظامی با پادشاهی سعودی را صادر کرد؛ عدم تماس او با ملک سلمان، پادشاه عربستان هم گواه دیگری بر این سیاست بود. در روزهای اخیر گزارشها درباره برچیدهشدن سیستمهای دفاع موشکی آمریکا در عربستان و همچنین لغو سفر هفته گذشته وزیر دفاع آمریکا به این کشور به دلیل عدم مواجهه با محمد بنسلمان، ولیعهد سعودی نیز تأییدی بود بر اینکه عربستان دیگر نمیتواند بر حمایت تمامقد واشنگتن حساب باز کند. اما بهنظر میرسد که منافع اقتصادی و تجهیز ریاض، از تمامی ژستهای حقوقبشری مهمتر است، حتی برای بایدن لیبرال. آنطورکه وزارت دفاع آمریکا (پنتاگون) میگوید، وزارت خارجه این کشور موافقت خود را با قرارداد ۵۰۰میلیوندلاری برای ارائه خدمات پشتیبانی ناوگان هلیکوپترهای نظامی عربستان اعلام کرده و این توافق برای بررسی به کنگره ارسال شده است. بر اساس این قرارداد که ادامه توافقنامه قبلی است و اولین طرح کمک نظامی واشنگتن به ریاض از زمان رویکارآمدن دولت بایدن است، ایالات متحده علاوه بر فروش تجهیزات، ۳۵۰ تکنیسین و دو مقام دولتی را برای دو سال در اختیار ارتش عربستان قرار میدهد. خدمات پشتیبانی، تعمیر و نگهداری بالگردهای تهاجمی آپاچی، بلکهاوک و ناوگان حملونقل شینوک اهداف این توافق هستند؛ هرچند این توافق نسبت به قرارداد 110میلیارددلاری دوران ترامپ، بسیار ناچیز است. وزارت خارجه آمریکا میگوید این قرارداد فروش به ارتقای امنیت متحد ایالات متحده که نیروی مهمی برای ثبات سیاسی و رشد اقتصادی در خاورمیانه است، کمک خواهد کرد. عربستان برای دهههاست که بیشترین نیروهای آمریکایی در خلیج فارس را در خود جا داده است. در این کشور امکانات نظامی مختلفی متعلق به نیروهای آمریکا در مناطق دمام، هفوف، خبر، تبوک، ینبع، پایگاه ملک عبدالعزیز در ظهران، پایگاه دریایی ملک فهد در جده، پایگاه هوایی ملک خالد در ابها، پایگاه نظامی ریاض و الطائف مستقر هستند. پایگاه هوایی الأمیر سلطان در جنوب ریاض، مهمترین پایگاه نیروهای نظامی آمریکا در عربستان است که در آن بیش از پنج هزار نظامی آمریکایی حضور دارند. بسیاری از تحلیلگران بر این باورند نحوه اقدام دولت بایدن در خروج نیروهای آمریکایی از افغانستان، پیامهای منفی را به متحدان واشنگتن در منطقه ارسال کرده است اما در آن سو، مقامات ارشد آمریکا راهی منطقه و اروپا شدند تا به متحدان درباره ادامه اتحاد و مشارکت اطمینان دهند و توافق بر سر چنین قراردادی هم نشانه آن است که بایدن نه میخواهد پادشاه سعودی را از خود برنجاند و نه در اندیشه آن است که شرایط جدی در خاورمیانه باعث هراس متحدان اروپاییاش شود.
حتی پیش از آنکه جو بایدن در انتخابات ریاستجمهوری ایالات متحده، دونالد ترامپ، رقیب انتخاباتیاش و دوست قسمخورده عربستان را شکست دهد، گفته میشد که با ورود این نامزد دموکرات به کاخ سفید، کاخ پادشاهی عربستان باید متحد جدیدی را برای خود دستوپا کند. بسیاری بر این باور بودند عربستان که در دوران ترامپ و با کمک او توانسته بود خود را از باتلاق نقض حقوق بشر به ویژه پس از کشتهشدن جمال خاشقجی، روزنامهنگار واشنگتنپست برهاند، در دولت بایدن روزهای دشواری را سپری خواهد کرد. اتفاقاتی که در روزهای نخست ریاستجمهوری بایدن روی داد نیز تأییدی بر تمامی این گمانهزنیها بود؛ چراکه بایدن پس از ورود به کاخ سفید در ژانویه ۲۰۲۱ دستور تعلیق قراردادهای نظامی با پادشاهی سعودی را صادر کرد؛ عدم تماس او با ملک سلمان، پادشاه عربستان هم گواه دیگری بر این سیاست بود. در روزهای اخیر گزارشها درباره برچیدهشدن سیستمهای دفاع موشکی آمریکا در عربستان و همچنین لغو سفر هفته گذشته وزیر دفاع آمریکا به این کشور به دلیل عدم مواجهه با محمد بنسلمان، ولیعهد سعودی نیز تأییدی بود بر اینکه عربستان دیگر نمیتواند بر حمایت تمامقد واشنگتن حساب باز کند. اما بهنظر میرسد که منافع اقتصادی و تجهیز ریاض، از تمامی ژستهای حقوقبشری مهمتر است، حتی برای بایدن لیبرال. آنطورکه وزارت دفاع آمریکا (پنتاگون) میگوید، وزارت خارجه این کشور موافقت خود را با قرارداد ۵۰۰میلیوندلاری برای ارائه خدمات پشتیبانی ناوگان هلیکوپترهای نظامی عربستان اعلام کرده و این توافق برای بررسی به کنگره ارسال شده است. بر اساس این قرارداد که ادامه توافقنامه قبلی است و اولین طرح کمک نظامی واشنگتن به ریاض از زمان رویکارآمدن دولت بایدن است، ایالات متحده علاوه بر فروش تجهیزات، ۳۵۰ تکنیسین و دو مقام دولتی را برای دو سال در اختیار ارتش عربستان قرار میدهد. خدمات پشتیبانی، تعمیر و نگهداری بالگردهای تهاجمی آپاچی، بلکهاوک و ناوگان حملونقل شینوک اهداف این توافق هستند؛ هرچند این توافق نسبت به قرارداد 110میلیارددلاری دوران ترامپ، بسیار ناچیز است. وزارت خارجه آمریکا میگوید این قرارداد فروش به ارتقای امنیت متحد ایالات متحده که نیروی مهمی برای ثبات سیاسی و رشد اقتصادی در خاورمیانه است، کمک خواهد کرد. عربستان برای دهههاست که بیشترین نیروهای آمریکایی در خلیج فارس را در خود جا داده است. در این کشور امکانات نظامی مختلفی متعلق به نیروهای آمریکا در مناطق دمام، هفوف، خبر، تبوک، ینبع، پایگاه ملک عبدالعزیز در ظهران، پایگاه دریایی ملک فهد در جده، پایگاه هوایی ملک خالد در ابها، پایگاه نظامی ریاض و الطائف مستقر هستند. پایگاه هوایی الأمیر سلطان در جنوب ریاض، مهمترین پایگاه نیروهای نظامی آمریکا در عربستان است که در آن بیش از پنج هزار نظامی آمریکایی حضور دارند. بسیاری از تحلیلگران بر این باورند نحوه اقدام دولت بایدن در خروج نیروهای آمریکایی از افغانستان، پیامهای منفی را به متحدان واشنگتن در منطقه ارسال کرده است اما در آن سو، مقامات ارشد آمریکا راهی منطقه و اروپا شدند تا به متحدان درباره ادامه اتحاد و مشارکت اطمینان دهند و توافق بر سر چنین قراردادی هم نشانه آن است که بایدن نه میخواهد پادشاه سعودی را از خود برنجاند و نه در اندیشه آن است که شرایط جدی در خاورمیانه باعث هراس متحدان اروپاییاش شود.
برای اطلاع از آخرین اخبار و تحلیلها به کانال شرق در «تلگرام» بپیوندید.