کابل؛ 20 سال پیش بعد از شکست طالبان
جاسم غضبانپور- عکاس
20 سال پیش در چنین روزهایی طالبان در افغانستان شکست خورد و عقبنشینی کرد.
آن زمان هنوز خبرنگار بودم. یک هفته بعد از شکست طالبان و عقبنشینی آنها از کابل، برای عکاسی به آنجا رفتم.
با هواپیما تا فرودگاه بگرام بیشتر نتوانستیم برویم.
فرودگاه بگرام مملو از انواع و اقسام هواپیماها و هلیکوپترهایی بود که از بین رفته و زمینگیر شده بودند.
چون باند فرودگاه کابل قابلیت استفاده نداشت و هواپیما نمیتوانست بنشیند، از فرودگاه بگرام با هلیکوپتر به فرودگاه کابل منتقل شدیم.
در طول مسیر از بالا هیچ چیزی جز آبادیهای ویران و روستاهای خراب دیده نمیشد.
در کابل همهجا ویران بود و هیچ امنیتی وجود نداشت.
شبها شهر حکومت نظامی بود.
با اینکه طالبان حضور فیزیکی نداشتند اما روح آنها هنوز بر شهر حاکم بود و ترس و وحشت از دستگیری و بازداشت هنوز وجود داشت.
وحشت از دوربین عکاسی در چهرهها موج میزد.
در کابل هیچ زنی بدون چادر و برقع جرئت رفتوآمد نداشت. زنهای پرجرئتتر با چادر و برقع در شهر بدون همراه مرد درحال گردش و خرید بودند.
از چندتایشان خواهش کردم اجازه دهند از آنها عکس بگیرم، اما از ترس، صورتشان در زیر برقع را هم برمیگرداندند. بهشدت میترسیدند و میگفتند طالبان برمیگردند و آنها را مجازات میکنند.
هرگز فکر نمیکردم طالبان بتوانند برگردند؛ اما بعد از 20 سال فهمیدم حق با آنها بود.
حالا طالبان دوباره آمدهاند و زنها را مجازات میکنند.
در مدت کوتاهی بعد از شکست و سقوط طالبان و تخلیه کابل (یک هفته) مردم آزادی را کموبیش حس کردند و فورا پذیرفتند.
با چشمبرهمزدنی دیشهای ماهواره تمام ساختمانها را پوشانده بود.
آهنگری را دیدم که درحال ساخت دیش ماهواره بود؛ پرسیدم فقط دیش میسازی؟
گفت هرروز صبح چهار، پنج سفارش دارم و تا شب نشده صاحبانشان با پول نقد دنبال دیشهایشان میآیند.
قرطاسیهفروشیها در تمام شهر باز شدهاند و عکس و پوستر و نوارهای کاست موسیقی خوانندههای ایرانی، هندی و پاکستانی بهوفور به فروش میرسند.
آزادی شنیدن موسیقی، دیدن فیلم، رقص و آواز ـگوگوش، لیلا فروهر و نوشآفرین از محبوبترینهاـ فیلمهای هندی...
ارتباط با دنیای بیرون، تلفنهای ماهوارهای ثریا بار این ارتباط را به دوش میکشند.
جلوی اداره مخابرات کابل نام خود و شمارهای را که میخواهی تماس بگیری در فهرست ثبتنام میکنی؛ وقتی شمارهات گرفته شد، مسئول تماس با تایمر دستی زمان را محاسبه و هزینه را با ماشینحساب محاسبه و اعلام میکند تا بپردازی. میشود با فامیل، دوستان و آشنایان در هرجای دنیا حرف زد و احوالپرسی کرد و خبر سلامتی خانواده را داد و گرفت.
میتوانی با هرکسی در هر جای دنیا معامله کنی و هر چیزی را که خریدار دارد، سفارش دهی؛ یعنی تجارت آزاد.
مغازههای لباسفروشی و دستفروشهایی که انواع و اقسام لباسهای رنگی ارزانقیمت را از هند و پاکستان عرضه میکنند؛ میتوانی لباسهایی با هر مدل و هر رنگی که میخواهی را بخری و بپوشی.
کفشهای سفید، رنگی و پاشنهبلند؛ به نمایش گذاشتن آنها برای زنان و دختران یعنی گذر از تجربه پوشیدن گالش و دمپایی پلاستیکی.
آرایشگاهای مردانه؛ مردان میتوانند به سلمانی بروند و موهای خود را به مدلهای جدید بیارایند و ریشهایشان را اصلاح کنند.
بنگاههای معاملات ماشین و داشتن ماشین دست دوم یا نو خارجی و غربی که از پاکستان وارد میشود.
20 سال پیش در چنین روزهایی طالبان در افغانستان شکست خورد و عقبنشینی کرد.
آن زمان هنوز خبرنگار بودم. یک هفته بعد از شکست طالبان و عقبنشینی آنها از کابل، برای عکاسی به آنجا رفتم.
با هواپیما تا فرودگاه بگرام بیشتر نتوانستیم برویم.
فرودگاه بگرام مملو از انواع و اقسام هواپیماها و هلیکوپترهایی بود که از بین رفته و زمینگیر شده بودند.
چون باند فرودگاه کابل قابلیت استفاده نداشت و هواپیما نمیتوانست بنشیند، از فرودگاه بگرام با هلیکوپتر به فرودگاه کابل منتقل شدیم.
در طول مسیر از بالا هیچ چیزی جز آبادیهای ویران و روستاهای خراب دیده نمیشد.
در کابل همهجا ویران بود و هیچ امنیتی وجود نداشت.
شبها شهر حکومت نظامی بود.
با اینکه طالبان حضور فیزیکی نداشتند اما روح آنها هنوز بر شهر حاکم بود و ترس و وحشت از دستگیری و بازداشت هنوز وجود داشت.
وحشت از دوربین عکاسی در چهرهها موج میزد.
در کابل هیچ زنی بدون چادر و برقع جرئت رفتوآمد نداشت. زنهای پرجرئتتر با چادر و برقع در شهر بدون همراه مرد درحال گردش و خرید بودند.
از چندتایشان خواهش کردم اجازه دهند از آنها عکس بگیرم، اما از ترس، صورتشان در زیر برقع را هم برمیگرداندند. بهشدت میترسیدند و میگفتند طالبان برمیگردند و آنها را مجازات میکنند.
هرگز فکر نمیکردم طالبان بتوانند برگردند؛ اما بعد از 20 سال فهمیدم حق با آنها بود.
حالا طالبان دوباره آمدهاند و زنها را مجازات میکنند.
در مدت کوتاهی بعد از شکست و سقوط طالبان و تخلیه کابل (یک هفته) مردم آزادی را کموبیش حس کردند و فورا پذیرفتند.
با چشمبرهمزدنی دیشهای ماهواره تمام ساختمانها را پوشانده بود.
آهنگری را دیدم که درحال ساخت دیش ماهواره بود؛ پرسیدم فقط دیش میسازی؟
گفت هرروز صبح چهار، پنج سفارش دارم و تا شب نشده صاحبانشان با پول نقد دنبال دیشهایشان میآیند.
قرطاسیهفروشیها در تمام شهر باز شدهاند و عکس و پوستر و نوارهای کاست موسیقی خوانندههای ایرانی، هندی و پاکستانی بهوفور به فروش میرسند.
آزادی شنیدن موسیقی، دیدن فیلم، رقص و آواز ـگوگوش، لیلا فروهر و نوشآفرین از محبوبترینهاـ فیلمهای هندی...
ارتباط با دنیای بیرون، تلفنهای ماهوارهای ثریا بار این ارتباط را به دوش میکشند.
جلوی اداره مخابرات کابل نام خود و شمارهای را که میخواهی تماس بگیری در فهرست ثبتنام میکنی؛ وقتی شمارهات گرفته شد، مسئول تماس با تایمر دستی زمان را محاسبه و هزینه را با ماشینحساب محاسبه و اعلام میکند تا بپردازی. میشود با فامیل، دوستان و آشنایان در هرجای دنیا حرف زد و احوالپرسی کرد و خبر سلامتی خانواده را داد و گرفت.
میتوانی با هرکسی در هر جای دنیا معامله کنی و هر چیزی را که خریدار دارد، سفارش دهی؛ یعنی تجارت آزاد.
مغازههای لباسفروشی و دستفروشهایی که انواع و اقسام لباسهای رنگی ارزانقیمت را از هند و پاکستان عرضه میکنند؛ میتوانی لباسهایی با هر مدل و هر رنگی که میخواهی را بخری و بپوشی.
کفشهای سفید، رنگی و پاشنهبلند؛ به نمایش گذاشتن آنها برای زنان و دختران یعنی گذر از تجربه پوشیدن گالش و دمپایی پلاستیکی.
آرایشگاهای مردانه؛ مردان میتوانند به سلمانی بروند و موهای خود را به مدلهای جدید بیارایند و ریشهایشان را اصلاح کنند.
بنگاههای معاملات ماشین و داشتن ماشین دست دوم یا نو خارجی و غربی که از پاکستان وارد میشود.
برای اطلاع از آخرین اخبار و تحلیلها به کانال شرق در «تلگرام» بپیوندید.