فقدان استراتژی تعویض تاکتیک
مهسا جزینی : درحالیکه استراتژی اصلاحطلبان و بخش زیادی از جامعه طبقه متوسط از ابتدای قدرتگیری طالبان، حمایت بشردوستانه، رسانهای، دیپلماتیک و انسانی از جریان مقاومت پنجشیر و احمد مسعود علیه جریان طالبان بود، اما اصولگرایان گویا در مواجهه با آنچه در افغانستان در حال رخدادن بود و هست، دچار تعارض شدهاند؛ از ادعاهایی با توصیف «جنبش اصیل منطقه» تا «طالبان تغییر کرده دیگر آدم نمیکشد» یا «شیعهکشی نمیکند» و... تا سکوت در برابر فرزند چریکی که به آن لقب شیر دره پنجشیر داده و به خانوادهاش در ایران پناه داده بودند. کلید ماجرا در یک نکته است؛ « آمریکاستیزی» بهعنوان اصلیترین دال گفتمان سیاست خارجی ایران. این در حالی است که سیاست خارجی ایران دالهای مهم دیگری هم دارد؛ دالهایی که از قضا ریشه در قانون اساسی دارد و به آن صراحتا اشاره شده است؛ مانند حمایت از مبارزات حقطلبانه مستضعفین در برابر مستکبرین در همه جهان. حضور منطقهای ایران در این چهلواندی سال و حمایت از جنبشهای اسلامی و ملتهای مظلوم و تحت ستم و اشغال هم در راستای همین اصل و اصول مشابه صورت گرفته است؛ چه حضور در لبنان، چه بوسنی، چه سوریه و عراق و حتی تا افغانستان در کنار شیر دره پنجشیر در سالهای دور. اما چه شد که اصولگرایان به ناگاه در برابر بازگشت طالبان روزه سکوت که هیچ، گاه منش حامیانه و تطهیری در پیش گرفتند و در برابر جنبش مقاومت خود را به ندیدن و نشنیدن زدند. چه شد که اینجا بحث عدم دخالت در امور داخلی کشور دیگر، ذیل منافع ملی را پیش کشیدند؟ و اینکه گفتند مقابل طالب ایستادن با منافع ملی ما در تعارض است. مگر در مورد داعش نمیگفتند اگر ما در سوریه و عراق نجنگیم باید در خیابانهای تهران با داعش بجنگیم؟ چه چیزی تغییر کرده است؟ چه تضمینی وجود دارد که طالبان محدود در مرزهای سرزمینی افغانستان بماند؟ چه تضمینی وجود دارد که مرزهای شرقی ایران با آمدن طالبان امن بماند؟ چه تضمینی وجود دارد که با آمدن طالبان، افغانستان به مرکز پرورش جریانهای جدید تکفیری-تروریستی و بازگشت دوباره داعش بدل نشود؟ چیزی تغییر نکرده جز اینکه ورود به ماجرای افغانستان و حمایت از جنبش مقاومت در برابر طالبان از نگاه اصولگرایان در تناقض و تعارض با دال اصلی سیاست خارجی ایران فهم میشود. نگاه جزماندیشانه نه محتوایی و عمیق به مقوله آمریکاستیزی در سیاست خارجی ایران در سیاستورزی اصولگرایان باعث شده طالبان برایشان به نماد مبارزین با آمریکا بدل شوند؛ جنگجویانی که موفق به تاراندن یک ابرقدرت از کشور خود شدهاند. اینجاست که به نظر میرسد اصولگرایان گاه از آمریکاستیزی یک پوسته شعاری بدون محتوا باقی گذاشتهاند؛ چراکه توجه ندارند خروج آمریکا از افغانستان پیرو سلسله مذاکرات صلح با خود طالبان صورت گرفته است، توجه ندارند که تا همین چند وقت پیش از قضا به درستی، طالبان را ساخته و دستپرورده خود آمریکا میدانستند. حالا چگونه است که از توافقی دوطرفه که به ادعای بسیاری از ناظران سیاسی در راستای سیاست راهبردی جدید آمریکا در منطقه و جهان و پیگیری منافع سیاسی اقتصادی او در رقابت با قدرتهای نوظهور دیگر شکل گرفته، تعبیر مبارزه برای بیرونراندن ابرقدرت میشود! این نگاه پوستهای و کلیشهای اصولگرایان به آمریکاستیزی تا آنجاست که وقتی طالبان در فرودگاه کابل مراسم نمادین تشییع تابوت آمریکا را برگزار میکنند ترجمهاش در صداوسیمای وطنی میشود: تشییع تابوت آمریکا توسط مردم افغانستان!. بهراحتی با یک تحریف، مردم به جای طالبان مینشینند. اصولگرایان در مواجهه با رخدادهای اخیر افغانستان به واسطه گمکردن استراتژی، دست به تاکتیک زدند و برای همین هم مجبور بودند در مواجهه با فشار افکار عمومی و تضاد با استراتژی سابق، مدام تاکتیک عوض کنند. نتیجه این میشود که روزنامه کیهان ابتدا در تاکتیکی مینویسد که طالبان تغییر رویه داده و دیگر سر نمیبرد، بعد پشیمان میشود و تاکتیک عوض میکند که طالبان همان جنایتکاران گذشتهاند، اما دوباره در مواجهه با شکلگیری مقاومت پنجشیر مجبور به رویآوردن به تاکتیک سکوت میشود و دیگر خبری از آن سرمقالههای آتشین انقلابی در حمایت از ملتهای مظلوم مسلمان نیست بلکه در نهایت به انتشار گزارش خنثی گردآوریشده از خبرگزاریهای رسمی دنیا در ارتباط با محور مقاومت اکتفا میشود! دست آخر هم به تاکتیک فرافکنی روی میآورد و خطاب به اصلاحطلبان مینویسد «شما هم تحت عنوان تیپ «اصلاحاتیون» به افغانستان بروید».
مهسا جزینی : درحالیکه استراتژی اصلاحطلبان و بخش زیادی از جامعه طبقه متوسط از ابتدای قدرتگیری طالبان، حمایت بشردوستانه، رسانهای، دیپلماتیک و انسانی از جریان مقاومت پنجشیر و احمد مسعود علیه جریان طالبان بود، اما اصولگرایان گویا در مواجهه با آنچه در افغانستان در حال رخدادن بود و هست، دچار تعارض شدهاند؛ از ادعاهایی با توصیف «جنبش اصیل منطقه» تا «طالبان تغییر کرده دیگر آدم نمیکشد» یا «شیعهکشی نمیکند» و... تا سکوت در برابر فرزند چریکی که به آن لقب شیر دره پنجشیر داده و به خانوادهاش در ایران پناه داده بودند. کلید ماجرا در یک نکته است؛ « آمریکاستیزی» بهعنوان اصلیترین دال گفتمان سیاست خارجی ایران. این در حالی است که سیاست خارجی ایران دالهای مهم دیگری هم دارد؛ دالهایی که از قضا ریشه در قانون اساسی دارد و به آن صراحتا اشاره شده است؛ مانند حمایت از مبارزات حقطلبانه مستضعفین در برابر مستکبرین در همه جهان. حضور منطقهای ایران در این چهلواندی سال و حمایت از جنبشهای اسلامی و ملتهای مظلوم و تحت ستم و اشغال هم در راستای همین اصل و اصول مشابه صورت گرفته است؛ چه حضور در لبنان، چه بوسنی، چه سوریه و عراق و حتی تا افغانستان در کنار شیر دره پنجشیر در سالهای دور. اما چه شد که اصولگرایان به ناگاه در برابر بازگشت طالبان روزه سکوت که هیچ، گاه منش حامیانه و تطهیری در پیش گرفتند و در برابر جنبش مقاومت خود را به ندیدن و نشنیدن زدند. چه شد که اینجا بحث عدم دخالت در امور داخلی کشور دیگر، ذیل منافع ملی را پیش کشیدند؟ و اینکه گفتند مقابل طالب ایستادن با منافع ملی ما در تعارض است. مگر در مورد داعش نمیگفتند اگر ما در سوریه و عراق نجنگیم باید در خیابانهای تهران با داعش بجنگیم؟ چه چیزی تغییر کرده است؟ چه تضمینی وجود دارد که طالبان محدود در مرزهای سرزمینی افغانستان بماند؟ چه تضمینی وجود دارد که مرزهای شرقی ایران با آمدن طالبان امن بماند؟ چه تضمینی وجود دارد که با آمدن طالبان، افغانستان به مرکز پرورش جریانهای جدید تکفیری-تروریستی و بازگشت دوباره داعش بدل نشود؟ چیزی تغییر نکرده جز اینکه ورود به ماجرای افغانستان و حمایت از جنبش مقاومت در برابر طالبان از نگاه اصولگرایان در تناقض و تعارض با دال اصلی سیاست خارجی ایران فهم میشود. نگاه جزماندیشانه نه محتوایی و عمیق به مقوله آمریکاستیزی در سیاست خارجی ایران در سیاستورزی اصولگرایان باعث شده طالبان برایشان به نماد مبارزین با آمریکا بدل شوند؛ جنگجویانی که موفق به تاراندن یک ابرقدرت از کشور خود شدهاند. اینجاست که به نظر میرسد اصولگرایان گاه از آمریکاستیزی یک پوسته شعاری بدون محتوا باقی گذاشتهاند؛ چراکه توجه ندارند خروج آمریکا از افغانستان پیرو سلسله مذاکرات صلح با خود طالبان صورت گرفته است، توجه ندارند که تا همین چند وقت پیش از قضا به درستی، طالبان را ساخته و دستپرورده خود آمریکا میدانستند. حالا چگونه است که از توافقی دوطرفه که به ادعای بسیاری از ناظران سیاسی در راستای سیاست راهبردی جدید آمریکا در منطقه و جهان و پیگیری منافع سیاسی اقتصادی او در رقابت با قدرتهای نوظهور دیگر شکل گرفته، تعبیر مبارزه برای بیرونراندن ابرقدرت میشود! این نگاه پوستهای و کلیشهای اصولگرایان به آمریکاستیزی تا آنجاست که وقتی طالبان در فرودگاه کابل مراسم نمادین تشییع تابوت آمریکا را برگزار میکنند ترجمهاش در صداوسیمای وطنی میشود: تشییع تابوت آمریکا توسط مردم افغانستان!. بهراحتی با یک تحریف، مردم به جای طالبان مینشینند. اصولگرایان در مواجهه با رخدادهای اخیر افغانستان به واسطه گمکردن استراتژی، دست به تاکتیک زدند و برای همین هم مجبور بودند در مواجهه با فشار افکار عمومی و تضاد با استراتژی سابق، مدام تاکتیک عوض کنند. نتیجه این میشود که روزنامه کیهان ابتدا در تاکتیکی مینویسد که طالبان تغییر رویه داده و دیگر سر نمیبرد، بعد پشیمان میشود و تاکتیک عوض میکند که طالبان همان جنایتکاران گذشتهاند، اما دوباره در مواجهه با شکلگیری مقاومت پنجشیر مجبور به رویآوردن به تاکتیک سکوت میشود و دیگر خبری از آن سرمقالههای آتشین انقلابی در حمایت از ملتهای مظلوم مسلمان نیست بلکه در نهایت به انتشار گزارش خنثی گردآوریشده از خبرگزاریهای رسمی دنیا در ارتباط با محور مقاومت اکتفا میشود! دست آخر هم به تاکتیک فرافکنی روی میآورد و خطاب به اصلاحطلبان مینویسد «شما هم تحت عنوان تیپ «اصلاحاتیون» به افغانستان بروید».
برای اطلاع از آخرین اخبار و تحلیلها به کانال شرق در «تلگرام» بپیوندید.