|

مِلویل، ماجراجوی شیدا

هرمان ملویل، نویسنده آمریکایی، این ماجراجوی تمام‌عیار، از سفر به اقیانوس‌ها با جزئیاتی دقیق و منسجم ‌نوشت. معروف‌ترین اثر او، «مُوبی‌ دیک» در زمان حیاتش قدرنادیده ماند، ولی امروزه به‌عنوان یکی از بزرگ‌ترین رمان‌های آمریکایی از آن یاد می‌شود. او که نتوانسته بود شغل نقشه‌برداری بر روی کانال ایری را به دست بیاورد، شغل چهارماهه‌ای بر روی یک کشتی عازم لیورپول پیدا کرد که مِیلِ ماجراجویی را در او براَنگیخت. پس از بازگشت از آن سفر، بارِ دیگر به تدریس پرداخت، با دوست خود، اِ. ج. م. فِلای، به سفرِ سختی بر روی رودخانه‌های اُوهایُو و میسی‌سیپی رفت. او پس از سفری به شهر نیویورک، به خانه برگشت و تصمیم گرفت استعداد خود را در وال‌گیری بیازماید. در اوائل 1841، به کشتیِ وال‌گیریِ اَکوشْنِت ملحق شد و به‌ مدت سه سال بر روی دریا کار کرد، و ماجراهای بی‌شماری را در طول این مسیر از سر گذراند، که آنها را به‌عنوان دست‌مایه آثار اولیه خود به کار گرفت. «تای‌پی» (1846)، یک رمان سفرنامه‌ای درباره آدم‌خواران، مبتنی بر تجربه‌های شخصیِ ملویل در طول آن وال‌گیری بود. ناشران آمریکایی نسخه دست‌نویسِ آن را، به‌خاطر خیال‌بافیِ زیاده‌ازحد، رَد کردند، ولی او در 1846، با یک ناشر انگلیسی به توافق رسید. از آنجا که خدمه کشتی شهادت دادند گزارشِ ملویل مبتنی بر رویدادهای واقعی است، این کتاب خوب فروش رفت. «مَردی» (Mardi) که در اوایل 1849 منتشر شد، روایتی بر اساس جنگ آمریکا و مکزیک (48-1846)، و گزارش‌های دست‌اولی از تبِ طلا در کالیفُرنیا (55-1848) بود، که ملویل خیال‌پردازی‌شان کرده بود. ملویل به‌تدریج نگران آن شده بود که چه‌بسا نوشته‌های دریایی‌ِ مبتنی بر تجربه‌های شخصی،‌ او را محدود و مقید کرده و نیاز به منبعِ الهام تازه‌ای دارد. این کتاب در آمریکا و انگلستان با بداِقبالی مواجه شد. او برای نجات از مشکلاتِ مالی، ظرف دو ماه «رِدبارن» را نوشت؛ رمانی زندگی‌نامه‌ای بر اساس کودکی و خانواده‌‌اش، و خیلی زود در 1849 آن را به چاپ رساند. این کتاب موفقیتِ دوباره و مخاطب گسترده‌تر را برای ملویل به ارمغان آورد، و نیروی مُضاعفی به او داد که برای نگارشِ «مُوبی‌دیک» به آن نیاز داشت. «مُوبی‌دیک»، یا «نهنگِ بَحر»، که بر اساس غرق‌شدنِ کشتیِ وال‌گیریِ اِسِکْس نوشته شده، و مربوط به زمانی است که ملویل پسرِ جوانی بوده، به هر چیزی اشاره‌ای می‌کند؛ از زیست‌شناسی تا خُرافه تا رفاقت و اخلاق. این اثر که در 14 نوامبر 1851 منتشر شد، به هاوثُورن تقدیم شده بود و واجد هسته مرکزیِ سخت و خشک‌ آثار ماجراییِ قبلی‌ ملویل بود. «موبی‌دیک» در زمانِ خود با بازخوردها و نظرات متفاوتی مواجه شد. در زمان حیاتِ ملویل، فقط 3000 نسخه از «مُوبی‌دیک» به فروش رفت. او بی‌درنگ، و به‌قصد جبران، در 1852 «پیِر» را نوشت، ولی این داستانِ مهیج هم در حُکم ضربه سنگین‌تری به اندوخته‌های او بود.

خستگیِ ناشی از به انجام رساندنِ مُوبی‌دیک و پیِر، در کنار فشار و نگرانیِ مالی و عاطفی بابت چند عضوِ جدیدِ خانواده ملویل کار را به جایی رساند که ملویل به‌ قصد بازیابی سلامتیِ خود به سفرِ دریاییِ شِش‌ماهه‌ای رفت. او در انگلستان با هاوثُورن ملاقات کرد، و علاوه بر آن اقدام به سیاحت و کاوش در مصر، یونان، ایتالیا و اورشلیم کرد. ملویل، در بازگشت به ایالات‌متحده، سخنرانی‌های گردشیِ دُوره‌ای ترتیب داد که در آن زمان از اَشکال رایجِ آموزشِ عمومی بود ولی بازخُوردِ ناچیزی دریافت کرد، و مبلغی از آن هم ناچیز‌تر. او در بازگشت مجموعه‌ای از داستان‌های کوتاه خود را با عنوان «قصه‌های پیازا» در 1856 به چاپ رساند، که شامل داستان‌هایی، از قبیل «بِنیتُو سِرِنُو» و «بارتِلبیِ محرِر» بود که بعدتر بدل به داستان‌های بلند شدند. با این حال، این مجموعه در ابتدای کار فروش خوبی نداشت. ملویل تحصیلات رسمیِ چندانی نداشت، ولی تلاشِ خودپیش‌بَرنده عظیمی را به جان خرید و با شدت‌وُحِدت کتاب ‌خواند. آثار اولیه او متأثر از سبک‌پردازیِ افراطیِ پُو بود، ولی در ادامه جذب دانته، میلتُون و شکسپیِر شد. با آنکه اکثر آثار ملویل ریشه در تجربه‌های زیسته او داشت، بیشترِ آنها بر جایگاه فرد در دنیا تمرکز می‌کنند، و بر اینکه او چگونه می‌تواند در تقابل با رفتار خدا یا سرنوشت عاملیت خود را دریابد. آثار او درون‌گرایی و بُرون‌گرایی را به‌ یکسان تا حد چشمگیری به کار می‌گیرند؛ امروزه خیلی از خوانندگان رمان‌های ملویل را نمایان‌گرِ نژادپرستی و زن‌ستیزی می‌دانند، ولی شارحانِ ملویل چنین مواردی را اِقتضای زاویه دیدِ شخصیت‌ها دانسته‌اند. ملویل در 1855 از اداره گمرک بازنشسته شد و علی‌رغم افول سلامتی‌اش به نوشتن ادامه داد. او کار بر روی «بیلی‌باد»، داستان یک ملوان شریف را آغاز کرد؛ با این حال، نتوانست این متن را پیش از مرگ، بر اثر حمله قلبی در 28 سپتامبر 1891، تمام کند. در هنگام مرگ ملویل، چاپ اکثرِ آثارش تمام شده بود و نایاب بودند و او در گمنامیِ نسبی می‌زیست. برای مرگ او در نیویورک تایمز اطلاعیه‌ای، و نه آگهی فوتی، به چاپ رسید. ناقدان بر این باور بودند که تأثیرِ او مدت‌ها قبل به پایان رسیده: «چهل سال پیش در آمدنِ کتابِ جدیدی از هرمان ملویل یک رویداد ادبی محسوب می‌شد». با آن‌که ملویل در زمان حیاتش نویسنده چندان پُرطرفداری نبود، پس از مرگ‌اش به‌عنوان یکی از تأثیرگذارترین نویسندگان آمریکا شناخته ‌شد. در دهه 1920، ملویل ‌اصطلاحاً اِحیا شد؛ دست‌نوشته‌های بیلی‌باد کشف شد و به چاپ رسید، و کمی بعد اولین زندگی‌نامه ملویل به‌ قلم رِیمُوند کاروِر نوشته شد. در 1924 مجموعه آثارِ ملویل به چاپ رسید و سروصدای زیادی به پا کرد. ناقدان به‌دنبال یک حماسه ملی بودند تا رنسانسِ آمریکایی را همراهی کند، و آن را در موبی‌دیک یافتند. در دهه‌های 1930 و 40، گروهی از شارحان و نویسندگان شروع به بازنگریِ آثار کوتاه‌ترِ او، و تبعاتِ اَمپِریالیستیِ رمان‌های اولیه‌اش کردند. آثار ملویل بر بسیاری از نویسندگان قرن بیستم تأثیرگذار بوده و امروزه همچنان تأثیرگذار است. «موبی‌دیک»، به‌عنوان شناخته‌شده‌ترین قصه ملویل، به روحِ زمانه پیوسته، و موضوع اقتباس‌های نمایشی و سینمایی، تحلیل‌های ادبی، و اجراهای هُنری بی‌شماری بوده. در 1971، اِستارباکس [امروزه بزرگ‌ترین شرکت کافی‌شاپ‌های زنجیره‌ای آمریکا] نامِ معاون اولِ عشقِ قهوه داستان موبی‌دیک را برای خود برگزید.

هرمان ملویل، نویسنده آمریکایی، این ماجراجوی تمام‌عیار، از سفر به اقیانوس‌ها با جزئیاتی دقیق و منسجم ‌نوشت. معروف‌ترین اثر او، «مُوبی‌ دیک» در زمان حیاتش قدرنادیده ماند، ولی امروزه به‌عنوان یکی از بزرگ‌ترین رمان‌های آمریکایی از آن یاد می‌شود. او که نتوانسته بود شغل نقشه‌برداری بر روی کانال ایری را به دست بیاورد، شغل چهارماهه‌ای بر روی یک کشتی عازم لیورپول پیدا کرد که مِیلِ ماجراجویی را در او براَنگیخت. پس از بازگشت از آن سفر، بارِ دیگر به تدریس پرداخت، با دوست خود، اِ. ج. م. فِلای، به سفرِ سختی بر روی رودخانه‌های اُوهایُو و میسی‌سیپی رفت. او پس از سفری به شهر نیویورک، به خانه برگشت و تصمیم گرفت استعداد خود را در وال‌گیری بیازماید. در اوائل 1841، به کشتیِ وال‌گیریِ اَکوشْنِت ملحق شد و به‌ مدت سه سال بر روی دریا کار کرد، و ماجراهای بی‌شماری را در طول این مسیر از سر گذراند، که آنها را به‌عنوان دست‌مایه آثار اولیه خود به کار گرفت. «تای‌پی» (1846)، یک رمان سفرنامه‌ای درباره آدم‌خواران، مبتنی بر تجربه‌های شخصیِ ملویل در طول آن وال‌گیری بود. ناشران آمریکایی نسخه دست‌نویسِ آن را، به‌خاطر خیال‌بافیِ زیاده‌ازحد، رَد کردند، ولی او در 1846، با یک ناشر انگلیسی به توافق رسید. از آنجا که خدمه کشتی شهادت دادند گزارشِ ملویل مبتنی بر رویدادهای واقعی است، این کتاب خوب فروش رفت. «مَردی» (Mardi) که در اوایل 1849 منتشر شد، روایتی بر اساس جنگ آمریکا و مکزیک (48-1846)، و گزارش‌های دست‌اولی از تبِ طلا در کالیفُرنیا (55-1848) بود، که ملویل خیال‌پردازی‌شان کرده بود. ملویل به‌تدریج نگران آن شده بود که چه‌بسا نوشته‌های دریایی‌ِ مبتنی بر تجربه‌های شخصی،‌ او را محدود و مقید کرده و نیاز به منبعِ الهام تازه‌ای دارد. این کتاب در آمریکا و انگلستان با بداِقبالی مواجه شد. او برای نجات از مشکلاتِ مالی، ظرف دو ماه «رِدبارن» را نوشت؛ رمانی زندگی‌نامه‌ای بر اساس کودکی و خانواده‌‌اش، و خیلی زود در 1849 آن را به چاپ رساند. این کتاب موفقیتِ دوباره و مخاطب گسترده‌تر را برای ملویل به ارمغان آورد، و نیروی مُضاعفی به او داد که برای نگارشِ «مُوبی‌دیک» به آن نیاز داشت. «مُوبی‌دیک»، یا «نهنگِ بَحر»، که بر اساس غرق‌شدنِ کشتیِ وال‌گیریِ اِسِکْس نوشته شده، و مربوط به زمانی است که ملویل پسرِ جوانی بوده، به هر چیزی اشاره‌ای می‌کند؛ از زیست‌شناسی تا خُرافه تا رفاقت و اخلاق. این اثر که در 14 نوامبر 1851 منتشر شد، به هاوثُورن تقدیم شده بود و واجد هسته مرکزیِ سخت و خشک‌ آثار ماجراییِ قبلی‌ ملویل بود. «موبی‌دیک» در زمانِ خود با بازخوردها و نظرات متفاوتی مواجه شد. در زمان حیاتِ ملویل، فقط 3000 نسخه از «مُوبی‌دیک» به فروش رفت. او بی‌درنگ، و به‌قصد جبران، در 1852 «پیِر» را نوشت، ولی این داستانِ مهیج هم در حُکم ضربه سنگین‌تری به اندوخته‌های او بود.

خستگیِ ناشی از به انجام رساندنِ مُوبی‌دیک و پیِر، در کنار فشار و نگرانیِ مالی و عاطفی بابت چند عضوِ جدیدِ خانواده ملویل کار را به جایی رساند که ملویل به‌ قصد بازیابی سلامتیِ خود به سفرِ دریاییِ شِش‌ماهه‌ای رفت. او در انگلستان با هاوثُورن ملاقات کرد، و علاوه بر آن اقدام به سیاحت و کاوش در مصر، یونان، ایتالیا و اورشلیم کرد. ملویل، در بازگشت به ایالات‌متحده، سخنرانی‌های گردشیِ دُوره‌ای ترتیب داد که در آن زمان از اَشکال رایجِ آموزشِ عمومی بود ولی بازخُوردِ ناچیزی دریافت کرد، و مبلغی از آن هم ناچیز‌تر. او در بازگشت مجموعه‌ای از داستان‌های کوتاه خود را با عنوان «قصه‌های پیازا» در 1856 به چاپ رساند، که شامل داستان‌هایی، از قبیل «بِنیتُو سِرِنُو» و «بارتِلبیِ محرِر» بود که بعدتر بدل به داستان‌های بلند شدند. با این حال، این مجموعه در ابتدای کار فروش خوبی نداشت. ملویل تحصیلات رسمیِ چندانی نداشت، ولی تلاشِ خودپیش‌بَرنده عظیمی را به جان خرید و با شدت‌وُحِدت کتاب ‌خواند. آثار اولیه او متأثر از سبک‌پردازیِ افراطیِ پُو بود، ولی در ادامه جذب دانته، میلتُون و شکسپیِر شد. با آنکه اکثر آثار ملویل ریشه در تجربه‌های زیسته او داشت، بیشترِ آنها بر جایگاه فرد در دنیا تمرکز می‌کنند، و بر اینکه او چگونه می‌تواند در تقابل با رفتار خدا یا سرنوشت عاملیت خود را دریابد. آثار او درون‌گرایی و بُرون‌گرایی را به‌ یکسان تا حد چشمگیری به کار می‌گیرند؛ امروزه خیلی از خوانندگان رمان‌های ملویل را نمایان‌گرِ نژادپرستی و زن‌ستیزی می‌دانند، ولی شارحانِ ملویل چنین مواردی را اِقتضای زاویه دیدِ شخصیت‌ها دانسته‌اند. ملویل در 1855 از اداره گمرک بازنشسته شد و علی‌رغم افول سلامتی‌اش به نوشتن ادامه داد. او کار بر روی «بیلی‌باد»، داستان یک ملوان شریف را آغاز کرد؛ با این حال، نتوانست این متن را پیش از مرگ، بر اثر حمله قلبی در 28 سپتامبر 1891، تمام کند. در هنگام مرگ ملویل، چاپ اکثرِ آثارش تمام شده بود و نایاب بودند و او در گمنامیِ نسبی می‌زیست. برای مرگ او در نیویورک تایمز اطلاعیه‌ای، و نه آگهی فوتی، به چاپ رسید. ناقدان بر این باور بودند که تأثیرِ او مدت‌ها قبل به پایان رسیده: «چهل سال پیش در آمدنِ کتابِ جدیدی از هرمان ملویل یک رویداد ادبی محسوب می‌شد». با آن‌که ملویل در زمان حیاتش نویسنده چندان پُرطرفداری نبود، پس از مرگ‌اش به‌عنوان یکی از تأثیرگذارترین نویسندگان آمریکا شناخته ‌شد. در دهه 1920، ملویل ‌اصطلاحاً اِحیا شد؛ دست‌نوشته‌های بیلی‌باد کشف شد و به چاپ رسید، و کمی بعد اولین زندگی‌نامه ملویل به‌ قلم رِیمُوند کاروِر نوشته شد. در 1924 مجموعه آثارِ ملویل به چاپ رسید و سروصدای زیادی به پا کرد. ناقدان به‌دنبال یک حماسه ملی بودند تا رنسانسِ آمریکایی را همراهی کند، و آن را در موبی‌دیک یافتند. در دهه‌های 1930 و 40، گروهی از شارحان و نویسندگان شروع به بازنگریِ آثار کوتاه‌ترِ او، و تبعاتِ اَمپِریالیستیِ رمان‌های اولیه‌اش کردند. آثار ملویل بر بسیاری از نویسندگان قرن بیستم تأثیرگذار بوده و امروزه همچنان تأثیرگذار است. «موبی‌دیک»، به‌عنوان شناخته‌شده‌ترین قصه ملویل، به روحِ زمانه پیوسته، و موضوع اقتباس‌های نمایشی و سینمایی، تحلیل‌های ادبی، و اجراهای هُنری بی‌شماری بوده. در 1971، اِستارباکس [امروزه بزرگ‌ترین شرکت کافی‌شاپ‌های زنجیره‌ای آمریکا] نامِ معاون اولِ عشقِ قهوه داستان موبی‌دیک را برای خود برگزید.

برای اطلاع از آخرین اخبار و تحلیل‌ها به کانال شرق در «تلگرام» بپیوندید.