|

نشست

دیدار با حسام‌الدین سراج در «شهرکتاب»


شرق: «حافظ اگر به دنبال کسب درآمد از شعرهایش بود، الان از بیل گیتس هم پولدارتر می‌شد.» این شاید مهم‌ترین قسمت صحبت‌های حسام‌‌الدین سراج در مراسم دیدارش در شهر کتاب مرکزی بود که درباره حافظ گفت. سراج با تاکید بر این نکته که هنرمند واقعی هیچ‌گاه به دنبال کسب درآمد از محل هنر خود نیست، در این نشست گفت: اگر حافظ می‌خواست از محل شعر خود کسب درآمد کند، به نظرم حتی از بیل گیتس و استیو جابز هم پولدارتر می‌شد. اگر حافظ الان چنین جایگاهی را در میان مردم ما دارد، به این خاطر است که هدفش مادیات نبود و همواره هنرمندانی ماندگار شدند که در جبهه مردم بودند.
اما صحبت اصلی سراج درباره شیوه سنتی و خواندن به شیوه سنتی بود. او که تاکید داشت ما شعرای معاصر قوی‌ای داریم؛ گفت: «حتی من در برخی از آثارم از اشعار شاعرانی چون ساعد باقری و هوشنگ ابتهاج نیز بهره برده‌ام. البته من روی هر شعری نمی‌توانم بخوانم. من اعتقاد دارم ظرف و مظروف باید با هم سازگار باشند. برخی اوقات شعر نو را به شیوه سنتی کار کرده‌ام اما موفق نبوده است.»
او که گفت با موسیقی پاپ مشکلی ندارد، تاکید کرد: از دوستانی که امروز موسیقی پاپ کار می‌کنند، عذر می‌خواهم، ولی بسیاری از قطعات موسیقی پاپی که امروز منتشر می‌شود، آزاردهنده است. فرم صدا و ریتم امروز موسیقی پاپ‌مان به‌گونه‌ای است که روان انسان را آزار می‌دهد. ملودی‌های پیش از انقلاب، جمله‌بندی درست داشتند و کلام خیلی حساب ‌شده بود.»
سراج گفت: «برای مثال من کار نگاه آسمانی را به خاطر حضور ارکستر بزرگ دوست دارم. چون برخی کارها با تنظیم شیرین ایرانی انجام شده، سبب علاقه‌مندی جوانان نسبت به آن می‌شود و آن کار را ماندگار می‌کند. برای مثال استاد شجریان می‌گفت «آواز یک پدر سوخته بازی‌هایی دارد که آن را ماندگار می‌کند!» و من هم تایید می‌کنم که برخی ریزه‌کاری‌ها و ظرافت‌ها کار را زیباتر می‌کند. امروزه مردم از شنیدن صدای ساز تنها خسته شده‌اند و شنونده امروز ما حوصله پیش‌درآمد و رِنگ و ساز و آواز را ندارد. مخاطب امروز بیشتر تصنیف را دوست دارد و حتی تهیه‌کنندگان موسیقی نیز از همان ابتدا به ما می‌گویند که کاری را بسازید که مخاطب را از ابتدا درگیر کار کند و از آن خوشش بیاید و به نظرم اگر بخواهیم به شیوه میرزا‌حسینقلی ساز بزنیم و به شیوه طاهرزاده آواز بخوانیم باید برویم در دربار قاجار کار کنیم!»

شرق: «حافظ اگر به دنبال کسب درآمد از شعرهایش بود، الان از بیل گیتس هم پولدارتر می‌شد.» این شاید مهم‌ترین قسمت صحبت‌های حسام‌‌الدین سراج در مراسم دیدارش در شهر کتاب مرکزی بود که درباره حافظ گفت. سراج با تاکید بر این نکته که هنرمند واقعی هیچ‌گاه به دنبال کسب درآمد از محل هنر خود نیست، در این نشست گفت: اگر حافظ می‌خواست از محل شعر خود کسب درآمد کند، به نظرم حتی از بیل گیتس و استیو جابز هم پولدارتر می‌شد. اگر حافظ الان چنین جایگاهی را در میان مردم ما دارد، به این خاطر است که هدفش مادیات نبود و همواره هنرمندانی ماندگار شدند که در جبهه مردم بودند.
اما صحبت اصلی سراج درباره شیوه سنتی و خواندن به شیوه سنتی بود. او که تاکید داشت ما شعرای معاصر قوی‌ای داریم؛ گفت: «حتی من در برخی از آثارم از اشعار شاعرانی چون ساعد باقری و هوشنگ ابتهاج نیز بهره برده‌ام. البته من روی هر شعری نمی‌توانم بخوانم. من اعتقاد دارم ظرف و مظروف باید با هم سازگار باشند. برخی اوقات شعر نو را به شیوه سنتی کار کرده‌ام اما موفق نبوده است.»
او که گفت با موسیقی پاپ مشکلی ندارد، تاکید کرد: از دوستانی که امروز موسیقی پاپ کار می‌کنند، عذر می‌خواهم، ولی بسیاری از قطعات موسیقی پاپی که امروز منتشر می‌شود، آزاردهنده است. فرم صدا و ریتم امروز موسیقی پاپ‌مان به‌گونه‌ای است که روان انسان را آزار می‌دهد. ملودی‌های پیش از انقلاب، جمله‌بندی درست داشتند و کلام خیلی حساب ‌شده بود.»
سراج گفت: «برای مثال من کار نگاه آسمانی را به خاطر حضور ارکستر بزرگ دوست دارم. چون برخی کارها با تنظیم شیرین ایرانی انجام شده، سبب علاقه‌مندی جوانان نسبت به آن می‌شود و آن کار را ماندگار می‌کند. برای مثال استاد شجریان می‌گفت «آواز یک پدر سوخته بازی‌هایی دارد که آن را ماندگار می‌کند!» و من هم تایید می‌کنم که برخی ریزه‌کاری‌ها و ظرافت‌ها کار را زیباتر می‌کند. امروزه مردم از شنیدن صدای ساز تنها خسته شده‌اند و شنونده امروز ما حوصله پیش‌درآمد و رِنگ و ساز و آواز را ندارد. مخاطب امروز بیشتر تصنیف را دوست دارد و حتی تهیه‌کنندگان موسیقی نیز از همان ابتدا به ما می‌گویند که کاری را بسازید که مخاطب را از ابتدا درگیر کار کند و از آن خوشش بیاید و به نظرم اگر بخواهیم به شیوه میرزا‌حسینقلی ساز بزنیم و به شیوه طاهرزاده آواز بخوانیم باید برویم در دربار قاجار کار کنیم!»

برای اطلاع از آخرین اخبار و تحلیل‌ها به کانال شرق در «تلگرام» بپیوندید.