|

واکنش روسی به رزمایش آمريكايي دریای سیاه

محمود فاضلی. تحلیلگر بین‌الملل

نیروی دریایی آمریکا بزرگ‌ترین رزمایش دریایی خود تحت عنوان «2021 LSE» را که دو هفته از دریای سیاه تا دریای چین جنوبی ادامه خواهد داشت، آغاز کرد. این رزمایش با حضور مجموعه‌ای از «فرماندهی نیروهای ناوگان دریایی آمریکا»، «ناوگان اقیانوس آرام آمریکا» و «ناوگان نیروی دریایی اروپایی آمریکا» برگزار خواهد شد. در این رزمایش که بزرگ‎‌ترین عملیات دریایی آمریکا بعد از دوران جنگ سرد به شمار می‌رود، پنتاگون تلاش دارد قدرت نظامی و نیروی دریایی خود را نشان دهد. کریستوفر گردی، فرماندهی ناوگان دریایی آمریکا، این رزمایش را چیزی فراتر از یک آموزش و در حقیقت به‌کار‌گرفتن تمام توان و داشته‌های نیروی دریایی در تقابل با چالش‌های پیش‌‌رو و برقراری یک هماهنگی سراسری بین تمامی این قوا در سه مرکز فرماندهی می‌داند. در این رزمایش، هرچند بیشترین تمرکز بر 11 فروند ناو هواپیمابر از دو نوع «نمیتز» (Nimitz-class) و «فورد»

(Ford-class) است، اما 9 فروند ناو تهاجمی آبی-خاکی نیروی دریایی نیز که توانایی حمل بالگرد و جنگنده اف-35 را دارند، آنها را در این رزمایش همراهی خواهند کرد؛ علاوه بر آن 36 فروند کشتی حضور خواهند داشت و در مجموع شش فرماندهی نیروی دریایی و پنج ناوگان نیروی دریایی در این رزمایش حضور دارند.
این مانور در حالی جریان دارد که اوایل ماه گذشته، وزارت دفاع روسیه اعلام کرد ناوگان دریای سیاه روسیه همراه با سرویس مرز کنترل فدرال امنیت از نقض مرز‌های روسیه در نزدیکی کیپ‌فیولنت در کریمه توسط ناوشکن
HMS Defender انگلیس جلوگیری کردند. ناوشکن انگلیسی سه کیلومتر در عمق آب‌های سرزمینی روسیه حرکت کرده بود. وزارت دفاع روسیه اقدام کشتی انگلیس را نقض کنوانسیون حقوق دریای سازمان ملل متحد ارزیابی کرد.
رابرت برک، فرمانده نیروی دریایی آمریکا در اروپا و آفریقا، خطاب به روسیه مدعی شده بود: «می‌توان گفت آنها (روس‌ها) ما را تحریک می‌کنند که ما اول حمله کنیم. ما قصد نداریم این کار را انجام دهیم، اما در‌عین‌حال اجازه نمی‌دهیم ابتدا به فرماندهان ضربه وارد شود». مسکو اعتقاد دارد اظهارات فرمانده نیروی دریایی آمریکا در اروپا و آفریقا علیه روسیه بسیار خطرناک و نشان‌دهنده تلاش برای مقصر جلوه‌دادن روسیه در دامن‌زدن به درگیری‌ها در دریای سیاه است. به اعتقاد الکساندر گروشکو، معاون وزیر خارجه روسیه، «این اظهارات بسیار خطرناک است و تهدیدی پنهان برای استفاده از زور علیه ماست. این اظهارات به‌وضوح تلاشی برای انداختن مسئولیت درگیری‌های دریای سیاه گردن روسیه به‌جای آمریکاست. افزایش تنش در منطقه به دلیل حضور نظامی آمریکا در مرز روسیه است. بازگشت به ارتباطات نظامی بین روسیه و کشور‌های ناتو می‌تواند خطر حملات نظامی را کاهش دهد».
لئونید اسلوتسکی، رئیس کمیته امور بین‌الملل دومای دولتی روسیه نیز معتقد است اظهارات ضد روسی دریادار رابرت برک، فرمانده نیروهای دریایی آمریکا در اروپا و آفریقا، در واقع تلاشی برای پنهان‌کردن برنامه‌های واقعی ناتو و آمریکا به‌منظور وخیم‌کردن اوضاع در منطقه دریای سیاه است. این امکان بعید نیست که صحبت بر سر پنهان‌کردن اهداف و برنامه‌های واقعی ناتو و آمریکا در جهت وخیم‌کردن اوضاع در دریای سیاه باشد. اظهارات ضد روسی این مقام نظامی آمریکایی، بسیار مخرب و خطرناک بوده و ادامه تلاش‌های غربی‌ها در جهت تحریک روسیه است؛ کاری که ناوشکن انگلیسی هم اخیرا به این منظور انجام داده و وارد آب‌های ساحلی روسیه شده بود. در آن زمان نیروهای مرزبانی روسیه کاملا حرفه‌ای و با دقت زیاد این اقدام تحریک‌آمیز را خنثی و قاطعانه از حریم دریایی کشور دفاع کردند. ما در آینده نیز به هر نوع تجاوز از سوی هرکس که می‌خواهد باشد، با قاطعیت پاسخ خواهیم داد».
یوری پیلیپسون، مدیر بخش چهارم اروپایی وزارت خارجه روسیه نیز اعتقاد دارد دریای سیاه در حال تبدیل‌شدن به یک منطقه رویارویی نظامی خطرناک است و تمرینات ناتو در منطقه تنش‌زا هستند. این گونه تمرینات، وضعیت پرتنشی به وجود می‌آورند. متأسفانه دریای سیاه از منطقه صلح و حسن هم‌جواری به منطقه درگیری نظامی خطرناکی تبدیل می‌شود. کاملا روشن است که این‌ گونه تمرینات مانع از مناقشه نمی‌شوند، بلکه تحریک‌آمیز هستند. روسیه به اتخاذ تدابیر برای تأمین امنیت ملی خود با کمک ابزارهای دیپلماتیک و وسایل دیگر ادامه می‌دهد. ما بارها هشدار دادیم که تشدید تنش‌های سیاسی و نظامی در نزدیکی مرزهای ما، باعث تشدید رویارویی می‌شود.
گروهی از کارشناسان نظامی غربی معتقدند زیردریایی‌های روسی که مجهز به موشک‌های مافوق‌ صوت هستند، تهدیدی جدی برای کشورهای اروپای شرقی محسوب می‌شوند که متحدان ناتو در منطقه دریای سیاه هستند. سلاح‌های مافوق‌ صوت بدون توجه به روش پرتابشان بسیار خطرناک هستند. متوقف‌کردن موشک‌هایی که با سرعت پنج برابر صوت پرواز می‌کنند، برای هر نیرویی چالش‌برانگیز است و پرتاب از زیردریایی‌ها چالش‌های بیشتری را به همراه دارد. روسیه هشدار می‌دهد دریای سیاه به منطقه‌ رویارویی نظامی خطرناکی تبدیل می‌شود؛ زیرا تمرینات ناتو در منطقه، درگیری‌های جدیدی را به دنبال دارد. الکساندر دفورنیکوف، فرمانده منطقه نظامی جنوب روسیه، مدعی است این کشور به‌طور مداوم مانورهای ناتو را در دریای سیاه زیر نظر دارد و با قدرت هرگونه تلاش تحریک‌آمیزی را پاسخ خواهد داد.

نیروی دریایی آمریکا بزرگ‌ترین رزمایش دریایی خود تحت عنوان «2021 LSE» را که دو هفته از دریای سیاه تا دریای چین جنوبی ادامه خواهد داشت، آغاز کرد. این رزمایش با حضور مجموعه‌ای از «فرماندهی نیروهای ناوگان دریایی آمریکا»، «ناوگان اقیانوس آرام آمریکا» و «ناوگان نیروی دریایی اروپایی آمریکا» برگزار خواهد شد. در این رزمایش که بزرگ‎‌ترین عملیات دریایی آمریکا بعد از دوران جنگ سرد به شمار می‌رود، پنتاگون تلاش دارد قدرت نظامی و نیروی دریایی خود را نشان دهد. کریستوفر گردی، فرماندهی ناوگان دریایی آمریکا، این رزمایش را چیزی فراتر از یک آموزش و در حقیقت به‌کار‌گرفتن تمام توان و داشته‌های نیروی دریایی در تقابل با چالش‌های پیش‌‌رو و برقراری یک هماهنگی سراسری بین تمامی این قوا در سه مرکز فرماندهی می‌داند. در این رزمایش، هرچند بیشترین تمرکز بر 11 فروند ناو هواپیمابر از دو نوع «نمیتز» (Nimitz-class) و «فورد»

(Ford-class) است، اما 9 فروند ناو تهاجمی آبی-خاکی نیروی دریایی نیز که توانایی حمل بالگرد و جنگنده اف-35 را دارند، آنها را در این رزمایش همراهی خواهند کرد؛ علاوه بر آن 36 فروند کشتی حضور خواهند داشت و در مجموع شش فرماندهی نیروی دریایی و پنج ناوگان نیروی دریایی در این رزمایش حضور دارند.
این مانور در حالی جریان دارد که اوایل ماه گذشته، وزارت دفاع روسیه اعلام کرد ناوگان دریای سیاه روسیه همراه با سرویس مرز کنترل فدرال امنیت از نقض مرز‌های روسیه در نزدیکی کیپ‌فیولنت در کریمه توسط ناوشکن
HMS Defender انگلیس جلوگیری کردند. ناوشکن انگلیسی سه کیلومتر در عمق آب‌های سرزمینی روسیه حرکت کرده بود. وزارت دفاع روسیه اقدام کشتی انگلیس را نقض کنوانسیون حقوق دریای سازمان ملل متحد ارزیابی کرد.
رابرت برک، فرمانده نیروی دریایی آمریکا در اروپا و آفریقا، خطاب به روسیه مدعی شده بود: «می‌توان گفت آنها (روس‌ها) ما را تحریک می‌کنند که ما اول حمله کنیم. ما قصد نداریم این کار را انجام دهیم، اما در‌عین‌حال اجازه نمی‌دهیم ابتدا به فرماندهان ضربه وارد شود». مسکو اعتقاد دارد اظهارات فرمانده نیروی دریایی آمریکا در اروپا و آفریقا علیه روسیه بسیار خطرناک و نشان‌دهنده تلاش برای مقصر جلوه‌دادن روسیه در دامن‌زدن به درگیری‌ها در دریای سیاه است. به اعتقاد الکساندر گروشکو، معاون وزیر خارجه روسیه، «این اظهارات بسیار خطرناک است و تهدیدی پنهان برای استفاده از زور علیه ماست. این اظهارات به‌وضوح تلاشی برای انداختن مسئولیت درگیری‌های دریای سیاه گردن روسیه به‌جای آمریکاست. افزایش تنش در منطقه به دلیل حضور نظامی آمریکا در مرز روسیه است. بازگشت به ارتباطات نظامی بین روسیه و کشور‌های ناتو می‌تواند خطر حملات نظامی را کاهش دهد».
لئونید اسلوتسکی، رئیس کمیته امور بین‌الملل دومای دولتی روسیه نیز معتقد است اظهارات ضد روسی دریادار رابرت برک، فرمانده نیروهای دریایی آمریکا در اروپا و آفریقا، در واقع تلاشی برای پنهان‌کردن برنامه‌های واقعی ناتو و آمریکا به‌منظور وخیم‌کردن اوضاع در منطقه دریای سیاه است. این امکان بعید نیست که صحبت بر سر پنهان‌کردن اهداف و برنامه‌های واقعی ناتو و آمریکا در جهت وخیم‌کردن اوضاع در دریای سیاه باشد. اظهارات ضد روسی این مقام نظامی آمریکایی، بسیار مخرب و خطرناک بوده و ادامه تلاش‌های غربی‌ها در جهت تحریک روسیه است؛ کاری که ناوشکن انگلیسی هم اخیرا به این منظور انجام داده و وارد آب‌های ساحلی روسیه شده بود. در آن زمان نیروهای مرزبانی روسیه کاملا حرفه‌ای و با دقت زیاد این اقدام تحریک‌آمیز را خنثی و قاطعانه از حریم دریایی کشور دفاع کردند. ما در آینده نیز به هر نوع تجاوز از سوی هرکس که می‌خواهد باشد، با قاطعیت پاسخ خواهیم داد».
یوری پیلیپسون، مدیر بخش چهارم اروپایی وزارت خارجه روسیه نیز اعتقاد دارد دریای سیاه در حال تبدیل‌شدن به یک منطقه رویارویی نظامی خطرناک است و تمرینات ناتو در منطقه تنش‌زا هستند. این گونه تمرینات، وضعیت پرتنشی به وجود می‌آورند. متأسفانه دریای سیاه از منطقه صلح و حسن هم‌جواری به منطقه درگیری نظامی خطرناکی تبدیل می‌شود. کاملا روشن است که این‌ گونه تمرینات مانع از مناقشه نمی‌شوند، بلکه تحریک‌آمیز هستند. روسیه به اتخاذ تدابیر برای تأمین امنیت ملی خود با کمک ابزارهای دیپلماتیک و وسایل دیگر ادامه می‌دهد. ما بارها هشدار دادیم که تشدید تنش‌های سیاسی و نظامی در نزدیکی مرزهای ما، باعث تشدید رویارویی می‌شود.
گروهی از کارشناسان نظامی غربی معتقدند زیردریایی‌های روسی که مجهز به موشک‌های مافوق‌ صوت هستند، تهدیدی جدی برای کشورهای اروپای شرقی محسوب می‌شوند که متحدان ناتو در منطقه دریای سیاه هستند. سلاح‌های مافوق‌ صوت بدون توجه به روش پرتابشان بسیار خطرناک هستند. متوقف‌کردن موشک‌هایی که با سرعت پنج برابر صوت پرواز می‌کنند، برای هر نیرویی چالش‌برانگیز است و پرتاب از زیردریایی‌ها چالش‌های بیشتری را به همراه دارد. روسیه هشدار می‌دهد دریای سیاه به منطقه‌ رویارویی نظامی خطرناکی تبدیل می‌شود؛ زیرا تمرینات ناتو در منطقه، درگیری‌های جدیدی را به دنبال دارد. الکساندر دفورنیکوف، فرمانده منطقه نظامی جنوب روسیه، مدعی است این کشور به‌طور مداوم مانورهای ناتو را در دریای سیاه زیر نظر دارد و با قدرت هرگونه تلاش تحریک‌آمیزی را پاسخ خواهد داد.

برای اطلاع از آخرین اخبار و تحلیل‌ها به کانال شرق در «تلگرام» بپیوندید.