|

مشروط به قيد جمهور

الهام فخاری- کنشگر اجتماعی و روان‌شناس

در کتاب‌های تاریخ گفتاری و گذری داستان‌‌وار هست که بیش‌و‌کم سرنخ‌هایی می‌دهد به آنانی که بخواهند بیشتر بدانند و در نوشته‌های این و آن درباره‌اش بجویند.

عکس‌های سیاه و سپید گویای آنها از یک رویداد دگرگون‌کننده هستند و واقعیت چیزی فراتر از داستانی است که از هر‌کدام از سویه‌ها به آن پرداخته‌اند. 14 امرداد سالروز فرمان مشروطه در ایران، در گاه‌شمار رسمی ثبت شده است. مشروطه تنها یک رویداد در گاه و جایی از گذشته یا داستانی پایان‌یافته از دیگرانی که چشم بر جهان بسته‌اند، نیست. روز صدور فرمان مشروطه یادآور برون‌داد دگرگونی اجتماعی در ایران و به بار نشستن فشار نخبگان برای درهم‌شکستن خودکامگی شاه و توزیع قدرت است. از‌این‌رو است که 14 امرداد را باید همواره آموخت و بازخوانی کرد تا مشروطه به‌مثابه ریشه مردم‌سالاری و همگانی‌کردن قدرت اداره جامعه زنده نگه داشته شود.
داستان مشروطه ایرانی داستانی پرفراز‌و‌فرود است که چه بسیار جان‌های عزیز به‌ پای آن فدا شده و چه بسیار زبان‌ها از گلو بیرون کشیده شده است. مشروطه تنها یک گفتار از کتاب تاریخ نیست و نباید در قفس بخشی از یک کتاب رسمی بماند. مشروطه یادآور نیرویی است که شاه خودکامه و بیدادگر را از فرمانروایی بر سرنوشت میلیون‌ها ایرانی به زیر کشید و او را به قید جمهور مردم مشروط کرد. در جای‌جای تهران مرکزی و حصار ناصری و در شهرهایی مانند تبریز و اصفهان هنوز یادگاران و خانه‌های مشروطه پنجره‌ای برای آیندگان گشوده‌اند تا پلی میان گذشته و آینده بسازند و نسل جوان را از راهی دشوار و خون‌بار آگاه کنند. مشروطه با آموزش، آگاهی و رسانه، پرسشگری و برابری‌خواهی درآمیخته است. جنبش‌های اجتماعی برابری‌خواهی و دادخواهی‌های گروه‌‌های صنفی که به تقلا و تأمل پدید می‌آمدند، زمینه‌ساز خواست همگانی مشروطه شدند. مشروطه با آگاهی و روزنامه و کتاب و سخنرانی و نشست‌های اجتماعی گره خورده است. از‌این‌روز در گرامی‌داشت مشروطه باید آن را با 17 امرداد روز خبرنگار هم گره زد و هم‌آرمان دانست. مشروطه تنها یک روز در گاه‌‌شمار ایران نیست. مشروطه یک دگرگونی بزرگ و آغاز اراده‌‌ای مردمی برای پس‌زدن قدرت خودکامه به شیوه‌ای اصلاح‌‌گرانه بوده است. مشروطه دادخواستی برای آگاهی و آزادی مردم از قید سلطنت بی‌قید‌و‌شرط و شکستن اراده‌‌ ملوکانه‌ بوده است. مشروطه سرمایه‌ای گران و دستاوردی پربهاست، سرمایه‌ای تاریخی-اجتماعی که منابع و سفره‌ها و معدن‌هایی ناگشوده و ارزنده‌تر از نفت و گاز را به ما تحویل داده است. امید که مشروطه را بشناسیم و زندگی کنیم.

در کتاب‌های تاریخ گفتاری و گذری داستان‌‌وار هست که بیش‌و‌کم سرنخ‌هایی می‌دهد به آنانی که بخواهند بیشتر بدانند و در نوشته‌های این و آن درباره‌اش بجویند.

عکس‌های سیاه و سپید گویای آنها از یک رویداد دگرگون‌کننده هستند و واقعیت چیزی فراتر از داستانی است که از هر‌کدام از سویه‌ها به آن پرداخته‌اند. 14 امرداد سالروز فرمان مشروطه در ایران، در گاه‌شمار رسمی ثبت شده است. مشروطه تنها یک رویداد در گاه و جایی از گذشته یا داستانی پایان‌یافته از دیگرانی که چشم بر جهان بسته‌اند، نیست. روز صدور فرمان مشروطه یادآور برون‌داد دگرگونی اجتماعی در ایران و به بار نشستن فشار نخبگان برای درهم‌شکستن خودکامگی شاه و توزیع قدرت است. از‌این‌رو است که 14 امرداد را باید همواره آموخت و بازخوانی کرد تا مشروطه به‌مثابه ریشه مردم‌سالاری و همگانی‌کردن قدرت اداره جامعه زنده نگه داشته شود.
داستان مشروطه ایرانی داستانی پرفراز‌و‌فرود است که چه بسیار جان‌های عزیز به‌ پای آن فدا شده و چه بسیار زبان‌ها از گلو بیرون کشیده شده است. مشروطه تنها یک گفتار از کتاب تاریخ نیست و نباید در قفس بخشی از یک کتاب رسمی بماند. مشروطه یادآور نیرویی است که شاه خودکامه و بیدادگر را از فرمانروایی بر سرنوشت میلیون‌ها ایرانی به زیر کشید و او را به قید جمهور مردم مشروط کرد. در جای‌جای تهران مرکزی و حصار ناصری و در شهرهایی مانند تبریز و اصفهان هنوز یادگاران و خانه‌های مشروطه پنجره‌ای برای آیندگان گشوده‌اند تا پلی میان گذشته و آینده بسازند و نسل جوان را از راهی دشوار و خون‌بار آگاه کنند. مشروطه با آموزش، آگاهی و رسانه، پرسشگری و برابری‌خواهی درآمیخته است. جنبش‌های اجتماعی برابری‌خواهی و دادخواهی‌های گروه‌‌های صنفی که به تقلا و تأمل پدید می‌آمدند، زمینه‌ساز خواست همگانی مشروطه شدند. مشروطه با آگاهی و روزنامه و کتاب و سخنرانی و نشست‌های اجتماعی گره خورده است. از‌این‌روز در گرامی‌داشت مشروطه باید آن را با 17 امرداد روز خبرنگار هم گره زد و هم‌آرمان دانست. مشروطه تنها یک روز در گاه‌‌شمار ایران نیست. مشروطه یک دگرگونی بزرگ و آغاز اراده‌‌ای مردمی برای پس‌زدن قدرت خودکامه به شیوه‌ای اصلاح‌‌گرانه بوده است. مشروطه دادخواستی برای آگاهی و آزادی مردم از قید سلطنت بی‌قید‌و‌شرط و شکستن اراده‌‌ ملوکانه‌ بوده است. مشروطه سرمایه‌ای گران و دستاوردی پربهاست، سرمایه‌ای تاریخی-اجتماعی که منابع و سفره‌ها و معدن‌هایی ناگشوده و ارزنده‌تر از نفت و گاز را به ما تحویل داده است. امید که مشروطه را بشناسیم و زندگی کنیم.

برای اطلاع از آخرین اخبار و تحلیل‌ها به کانال شرق در «تلگرام» بپیوندید.