|

امیر یوسفی: فضای مجازی، مأمن تمرین دموکراسی

محسن امیریوسفی در لایو اینستاگرام خانه هنرمندان ایران بیان کرد: «فضای مجازی با وجود همه ایرادات و انتقاداتی که متوجهش است، تنها مأمن این روزهای‌مان برای تمرین دموکراسی و مطرح‌کردن حرف‌هایی است که در جامعه یا صداوسیما امکانش وجود ندارد». به گزارش روابط‌عمومی خانه هنرمندان ایران، سی‌ودومین برنامه «دوشنبه‌های سینما» با موضوع «هنرمندان و مسئولیت اجتماعی» در اینستاگرام خانه هنرمندان ایران برگزار شد. در ابتدای این لایو محسن امیریوسفی بیان کرد: «ذات سینما و هنر دارای وجهه اجتماعی است و مدیوم سینما با وجود جوان‌بودنش نسبت به سایر هنرها، همیشه از لحاظ تجاری و تأثیرگذاری با مردم ارتباط خوبی داشته است. سینمای ایران نیز از این ویژگی برخوردار است». کارگردان «آشغال‌های دوست‌داشتنی» درباره شرایطی که منجر به ایجاد توقع از هنرمندان در یک جامعه می‌شود، عنوان کرد: «من باز هم تکرار می‌کنم که هنرمند باید شبیه به آثار خود باشد. من اگر بخواهم در ارتباط با فیلم خودم «آشغال‌های دوست‌داشتنی» بگویم، باید گفت که آزادی موجود فعلی در جامعه ما، آن آزادی نیست که در اوایل انقلاب صحبت از آن شده است. درواقع ما بعدها فهمیدیم که بعضی‌ها که از خفقان دوران شاه سخن می‌گفتند، آزادی را گویا فقط برای خود می‌خواستند. با وجود همه ایرادات فضای مجازی، ویژگی عجیب و احساسی‌بودنش آرام‌آرام نوید آن را می‌دهد که همه‌مان به واسطه‌اش می‌فهمیم که باید راه‌های کنار‌آمدن و زندگی‌کردن با هم را یاد بگیریم». او ادامه داد: «کلمه‌ای چند سال پیش در سینما مورد تأکید مدیران قرار گرفت، به نام «تعامل» که جاده‌ای دوطرفه است و باید به آن قائل بود. در ماه‌های گذشته متأسفانه آن‌قدر اتفاقات عجیب و غریبی در کشورمان افتاده است که هم می‌توان به مردم حق داد که از هنرمندان توقع ابراز داشته باشند و هم می‌توان به هنرمندان بابت تفکرات خود و حوزه خصوصی‌شان حق داد. فضای مجازی می‌تواند خیلی جاها کمک کند و در جایی مثل صداوسیما و جامعه که شرایطی برای صحبت‌کردن فراهم نیست، تنها مأمن و پناه ما برای تمرین دموکراسی است. با لحاظ‌کردن این نکته فضای مجازی کنار‌آمدن و تحمل همدیگر را باید یاد بدهد، نه تغییر‌دادن همدیگر را». محسن امیریوسفی خاطر‌نشان کرد: «در سال ۱۹۹۷ روبوسی کاترین دونوو با عباس کیارستمی در جریان جشنواره فیلم کن باعث شد تا یک فیلم‌ساز بزرگ با یکی از معتبرترین جوایز سینمایی دنیا از بخش مخفی فرودگاه وارد کشور شود؛ اما ما بعد از ۲۴ سال گویی داریم آن بوسه مرگ‌بار را درباره فیلم‌سازی دیگر تکرار می‌کنیم. هرچند اصغر فرهادی سرد و گرم روزگار چشیده است و از این واکنش‌ها هرگز سرخورده نخواهد شد». رامتین لوافی، فیلم‌ساز، در ادامه بیان کرد: «هنرمند فارغ از اثر خود در رفتار اجتماعی خود نیز بار مسئولیتی را به دوش می‌کشد که با انتظارات مردم ممکن است متفاوت باشد. هنرمند در همه شئون زندگی نباید خود را از جامعه‌اش منفک کند؛ اما چرا او باید لزوما چیزی را که من می‌خواهم، بگوید؟». در ادامه مقدسیان پرسید «بنابراین مرز هنرمند در واکنش به وقایع اجتماعی درباره اینکه آیا او دارد موج‌سواری می‌کند یا واقعا دغدغه‌مند است، کجا مشخص می‌شود؟».
لوافی در جواب مطرح کرد: «به نظرم یک‌سری از رفتارهای اجتماعی واضح و مشخص است؛ اما یک‌سری رفتارها را نخبگان سریع‌تر و درست‌تر تشخیص می‌دهند؛ اما بدترین کار عادت به قضاوت‌کردن مکرر است. وقتی واکنش‌های مردم در کامنت‌های اینستاگرام و خشم‌هایشان را زیر پست‌های هنرمندان می‌بینیم، متوجه می‌شویم هنرمندان در واقع برای کسانی اقدام به پست‌گذاشتن کرده‌اند که متناسب با خشم آن مخاطبان نیست».
مقدسیان با اشاره به ماجرای اخیر اصغر فرهادی و انتقاداتی که به او درباره کیفیت واکنش به مسائل اجتماعی ایران مطرح شد، پرسید که مرز میان اینکه هنرمند خودش باشد یا به مخاطبش باج بدهد، چیست و لوافی در جواب عنوان کرد: «هنرمند برای کشاندن تماشاگر به سالن در اثرش هیچ باجی نمی‌دهد و اثر خود را می‌سازد. ممکن است هنرمندی ضرباهنگ کار را تند و کُند کند یا یک هنرمند نیز اساسا قصه‌ای نداشته باشد که بسازد. در واکنش به وقایع نیز همین‌طور است. برای مثال عباس کیارستمی هنرمند بزرگی است که هیچ وقت در هیچ بیانیه یا حرکتی اجتماعی دست‌کم تا آنجا که من به خاطر دارم، شرکت نکرد و با توجه به کاراکتر خود فیلم ساخت و ما این را تشخیص می‌دهیم؛ زیرا او واقعا می‌دانست چه می‌کند. نخبگان جامعه نیز به‌راحتی این ویژگی را در یک هنرمند تمییز می‌دهند. مگر ممکن است برای اصغر فرهادی اتفاقات جامعه مهم نباشد؟ آدمی که به جامعه‌اش اهمیت دهد، حتما درد و رنج‌ها را می‌بیند و می‌شناسد و تحت تأثیر آن است؛ اما ناعادلانه است که اگر واکنش او بیشتر از ما بود، بگوییم شوآف کرده یا اگر کمتر بود، او را متهم به ندیدن کنیم». او ادامه داد: «اصغر فرهادی در برابر اتفاقات اجتماعی واکنش نشان می‌دهد، حال اینکه متناسب با انتظارات ما هست یا نیست، نمی‌توانیم او را قضاوت کنیم. او در فیلم‌سازی‌اش دغدغه دارد و این را دیده‌ایم...».

محسن امیریوسفی در لایو اینستاگرام خانه هنرمندان ایران بیان کرد: «فضای مجازی با وجود همه ایرادات و انتقاداتی که متوجهش است، تنها مأمن این روزهای‌مان برای تمرین دموکراسی و مطرح‌کردن حرف‌هایی است که در جامعه یا صداوسیما امکانش وجود ندارد». به گزارش روابط‌عمومی خانه هنرمندان ایران، سی‌ودومین برنامه «دوشنبه‌های سینما» با موضوع «هنرمندان و مسئولیت اجتماعی» در اینستاگرام خانه هنرمندان ایران برگزار شد. در ابتدای این لایو محسن امیریوسفی بیان کرد: «ذات سینما و هنر دارای وجهه اجتماعی است و مدیوم سینما با وجود جوان‌بودنش نسبت به سایر هنرها، همیشه از لحاظ تجاری و تأثیرگذاری با مردم ارتباط خوبی داشته است. سینمای ایران نیز از این ویژگی برخوردار است». کارگردان «آشغال‌های دوست‌داشتنی» درباره شرایطی که منجر به ایجاد توقع از هنرمندان در یک جامعه می‌شود، عنوان کرد: «من باز هم تکرار می‌کنم که هنرمند باید شبیه به آثار خود باشد. من اگر بخواهم در ارتباط با فیلم خودم «آشغال‌های دوست‌داشتنی» بگویم، باید گفت که آزادی موجود فعلی در جامعه ما، آن آزادی نیست که در اوایل انقلاب صحبت از آن شده است. درواقع ما بعدها فهمیدیم که بعضی‌ها که از خفقان دوران شاه سخن می‌گفتند، آزادی را گویا فقط برای خود می‌خواستند. با وجود همه ایرادات فضای مجازی، ویژگی عجیب و احساسی‌بودنش آرام‌آرام نوید آن را می‌دهد که همه‌مان به واسطه‌اش می‌فهمیم که باید راه‌های کنار‌آمدن و زندگی‌کردن با هم را یاد بگیریم». او ادامه داد: «کلمه‌ای چند سال پیش در سینما مورد تأکید مدیران قرار گرفت، به نام «تعامل» که جاده‌ای دوطرفه است و باید به آن قائل بود. در ماه‌های گذشته متأسفانه آن‌قدر اتفاقات عجیب و غریبی در کشورمان افتاده است که هم می‌توان به مردم حق داد که از هنرمندان توقع ابراز داشته باشند و هم می‌توان به هنرمندان بابت تفکرات خود و حوزه خصوصی‌شان حق داد. فضای مجازی می‌تواند خیلی جاها کمک کند و در جایی مثل صداوسیما و جامعه که شرایطی برای صحبت‌کردن فراهم نیست، تنها مأمن و پناه ما برای تمرین دموکراسی است. با لحاظ‌کردن این نکته فضای مجازی کنار‌آمدن و تحمل همدیگر را باید یاد بدهد، نه تغییر‌دادن همدیگر را». محسن امیریوسفی خاطر‌نشان کرد: «در سال ۱۹۹۷ روبوسی کاترین دونوو با عباس کیارستمی در جریان جشنواره فیلم کن باعث شد تا یک فیلم‌ساز بزرگ با یکی از معتبرترین جوایز سینمایی دنیا از بخش مخفی فرودگاه وارد کشور شود؛ اما ما بعد از ۲۴ سال گویی داریم آن بوسه مرگ‌بار را درباره فیلم‌سازی دیگر تکرار می‌کنیم. هرچند اصغر فرهادی سرد و گرم روزگار چشیده است و از این واکنش‌ها هرگز سرخورده نخواهد شد». رامتین لوافی، فیلم‌ساز، در ادامه بیان کرد: «هنرمند فارغ از اثر خود در رفتار اجتماعی خود نیز بار مسئولیتی را به دوش می‌کشد که با انتظارات مردم ممکن است متفاوت باشد. هنرمند در همه شئون زندگی نباید خود را از جامعه‌اش منفک کند؛ اما چرا او باید لزوما چیزی را که من می‌خواهم، بگوید؟». در ادامه مقدسیان پرسید «بنابراین مرز هنرمند در واکنش به وقایع اجتماعی درباره اینکه آیا او دارد موج‌سواری می‌کند یا واقعا دغدغه‌مند است، کجا مشخص می‌شود؟».
لوافی در جواب مطرح کرد: «به نظرم یک‌سری از رفتارهای اجتماعی واضح و مشخص است؛ اما یک‌سری رفتارها را نخبگان سریع‌تر و درست‌تر تشخیص می‌دهند؛ اما بدترین کار عادت به قضاوت‌کردن مکرر است. وقتی واکنش‌های مردم در کامنت‌های اینستاگرام و خشم‌هایشان را زیر پست‌های هنرمندان می‌بینیم، متوجه می‌شویم هنرمندان در واقع برای کسانی اقدام به پست‌گذاشتن کرده‌اند که متناسب با خشم آن مخاطبان نیست».
مقدسیان با اشاره به ماجرای اخیر اصغر فرهادی و انتقاداتی که به او درباره کیفیت واکنش به مسائل اجتماعی ایران مطرح شد، پرسید که مرز میان اینکه هنرمند خودش باشد یا به مخاطبش باج بدهد، چیست و لوافی در جواب عنوان کرد: «هنرمند برای کشاندن تماشاگر به سالن در اثرش هیچ باجی نمی‌دهد و اثر خود را می‌سازد. ممکن است هنرمندی ضرباهنگ کار را تند و کُند کند یا یک هنرمند نیز اساسا قصه‌ای نداشته باشد که بسازد. در واکنش به وقایع نیز همین‌طور است. برای مثال عباس کیارستمی هنرمند بزرگی است که هیچ وقت در هیچ بیانیه یا حرکتی اجتماعی دست‌کم تا آنجا که من به خاطر دارم، شرکت نکرد و با توجه به کاراکتر خود فیلم ساخت و ما این را تشخیص می‌دهیم؛ زیرا او واقعا می‌دانست چه می‌کند. نخبگان جامعه نیز به‌راحتی این ویژگی را در یک هنرمند تمییز می‌دهند. مگر ممکن است برای اصغر فرهادی اتفاقات جامعه مهم نباشد؟ آدمی که به جامعه‌اش اهمیت دهد، حتما درد و رنج‌ها را می‌بیند و می‌شناسد و تحت تأثیر آن است؛ اما ناعادلانه است که اگر واکنش او بیشتر از ما بود، بگوییم شوآف کرده یا اگر کمتر بود، او را متهم به ندیدن کنیم». او ادامه داد: «اصغر فرهادی در برابر اتفاقات اجتماعی واکنش نشان می‌دهد، حال اینکه متناسب با انتظارات ما هست یا نیست، نمی‌توانیم او را قضاوت کنیم. او در فیلم‌سازی‌اش دغدغه دارد و این را دیده‌ایم...».

برای اطلاع از آخرین اخبار و تحلیل‌ها به کانال شرق در «تلگرام» بپیوندید.