|

خیابان‌هایی که می‌بلعند

بابک انالو . کارشناس هنری

بخش اول این مطلب در تاریخ دوشنبه 21 تیرماه منتشر شده است.

فرار به جلو.
خیابانی‌ها به خود می‌قبولانند که نیاز به همدلی ندارند. به خود و به جامعه می‌قبولانند که غریبه‌اند، جامعه برای آنها و آنها برای جامعه.
خیابان ذره‌ذره خیابانی‌ها را می‌بلعد.
قدم به قدم، سیگار، مواد مخدر و جرم می‌آیند. خیابانی چیزی برای ازدست‌دادن ندارد. هدفی ندارد. زندگی به او الصاق شده و او خود را سیزیف‌وار محکوم به ادامه آن می‌بیند و شاید سیرکردن شکم گرسنگانی در گوشه‌ای دیگر، تنها قلابی باشد که او را به زندگی می‌آویزد. اهل خیابان، پیکر خود را در میان این فانتازماگوریای غم‌انگیز، موحش و پوچ، سرد و سنگین، به هر طرف می‌کشد، همراه با تمام سرمایه‌اش، اسپری آب، دستمال، اسفند، بساط خنزرپنزر، موتورسیکلت یا تنش. گویی با خود و جامعه به صلح رسیده، صلحی غم‌انگیز؛ قراردادی مبنی بر اینکه هرگز برای جامعه ارزشی نخواهد داشت و جامعه نیز هرگز او را نخواهد پذیرفت. دو غریبه، دو دشمن، هر روز کنار هم زندگی می‌کنند، می‌خرند، می‌فروشند، اما یکدیگر را نمی‌بینند. اهل خیابان، بخشی از پانورامای شهر است، مثل شمشادهای کنار جوی، مثل صندوق صدقه یا موزاییک‌های جورواجور و ازریخت‌افتاده پیاده‌رو.
خیابانی‌ها، البته تنها قربانیان این وضع نخواهند بود. آنها، تنها، پیش‌درآمد این مرثیه تلخ هستند. قربانی اصلی شهر است و جامعه. همچون مادری که فرزندان خود را به‌دور انداخته، با وجدانی در عذاب و بدنی مجروح. لابه‌لای این لابیرنت موحش خیابان، مینوتورها، مطرود و مجروح، در کمین کودکان بکر مادر نشسته‌اند.
سرقت، زورگیری، تجاوز و قتل تنها بخشی از زخم‌های تن مادر شهر است. جواب های، هوی است. طعمه‌ای که چیزی برای ازدست‌دادن برایش نماند، شکارچی خطرناکی می‌شود. بچه‌های دردانه مادر، طعمه بچه‌های عاصی می‌شوند و این شکاف رفو نمی‌شود مگر اینکه مادر، فرزندان عاصی خود را بپذیرد و مادر همه فرزندان خود باشد. انکار فرزندان عاصی دردی دوا نمی‌کند. فرزندان عاصی هم نیاز به توجه مادر دارند. توجهی که گاه دست نوازشی است بر سرشان و گاه ترکه تنبیه بر تنشان تا ادب شوند. اما قبل از هر چیز مادر باید درد آنها را درد خود بداند. درد آنها را مشفقانه، نه از سر تکلیف، درد خود بداند. آموزش، شغل، بهداشت و حمایت اجتماعی حق تمام جامعه است. باید بپذیریم که خیابانی‌ها هم عضو جامعه هستند. باید فرصت تربیت، آموزش، شغل و اصلاح را داشته باشند و البته انتفاع جامعه از اصلاح فرزندان عاصی، قابل انکار نیست. کودکان کار می‌بایست از خیابان نجات داده شوند و از سرپناه، آموزش، بهداشت، واکسیناسیون و حرفه‌آموزی بهره‌مند شوند. جامعه می‌بایست برای آنها فرصت زندگی، آموزش و کار مثمر فراهم کند. دست‌فروش‌ها، متکدیان، معتادان و... می‌توانند با فرصت‌هایی برای زندگی سالم مواجه شوند. می‌توانند حس کنند انسان‌اند و عضوی از این جامعه. و این لشکر بی‌انتهای موتورسواران، به جای خزیدن لابه‌لای اتومبیل‌ها و دودخوردن، می‌توانند از کار ثابت، مطمئن با بیمه و آینده قابل اتکا برخوردار باشند.
از جمعیتی چند میلیون نفری صحبت می‌کنیم. جمعیتی که آن‌قدر بزرگ است که نمی‌توان آن را ندید. جمعیتی که شاید بهتر است آنها را نه فقط جمعیت، بلکه فرد فرد انسان‌هایی دید که دست‌هایی دارند قادر به خلق، قادر به ساختن و مغزهایی که قادرند بخوانند و بیندیشند و ستم روزگار تمام توان و خلاقیت و احساس و تخیل آنها را بی‌رحمانه، بلاموضوع کرده و آنها را تبدیل به موجوداتی تک‌بعدی و بی‌ثمر کرده و موجودیتشان را به محاق برده است. هزینه‌ای که در این کار صرف می‌شود بسیار پایین‌تر از هزینه‌ای خواهد بود که فرزندان عاصی به جامعه تحمیل می‌کنند و اگر مشفقانه برای آنها کوشش شود، می‌توانند نیروهای کار و تولید و سازندگی برای جامعه باشند. یادمان باشد که فقر اقتصادی و فقر فرهنگی دو روی یک سکه‌اند.
امروز متأسفانه به دلیل نابسامانی وضعیت کسب‌وکار و تولید که به تعطیلی و تعدیل شدید نیرو در بنگاه‌های تولیدی و اقتصادی انجامیده، جمعیت کثیری از کارگران روانه خیابان شده‌اند و به مشاغل سیاه یا نیمه‌سیاه از قبیل دست‌فروشی، کار روی موتورسیکلت و گاه کار خلاف روی آورده‌اند و نکته تأسف‌بارتر اینجاست که مشاغل غیررسمی درآمد بهتری نسبت به مشاغل منظم و رسمی دارد. مسئولان هم در این موارد جز شعارهای گاه به گاه فعالیتی ندارند و کوچک‌ترین برنامه جدی برای علاج این مشکل در دستور کار نیست. این در حالی است که سیلان روزافزون جمعیت به سوی مشاغل خیابانی، به‌زودی معضلاتی بسیار جدی در مقابل جامعه قرار می‌دهد به‌خصوص که این گروه به‌زودی در اکثریت قرار خواهد گرفت و چیزی برای ازدست‌دادن نخواهد داشت و ناگفته پیداست که اکثریت فقیر که پیوند خود را با جامعه از دست داده باشد، می‌تواند چقدر خطرناک باشد. بشر، اساسا نیاز به شغل و فعالیت معنادار دارد. زمانی که فعالیت مفید و معنادار از زندگی انسان حذف شود، او به‌سرعت در چاه فساد و پوچی سقوط می‌کند و تمام جامعه را با خود به زیر می‌کشد. حرکتی که از دولت نهم در راستای نابودکردن صنایع و جایگزینی آنها با واردات، توأم با اعانه‌دادن به جامعه شروع شد و توسط دولت‌های بعدی هم به‌خوبی پیگیری شد، امروز آثار خود را عریان و وحشتناک به نمایش می‌گذارد. امروز در لبه پرتگاه سقوط اجتماعی قرار گرفته‌ایم، جامعه پیوندهای ارگانیک درونی خود را از دست داده و دچار انحطاط مشهود اخلاقی شده، حالا دیگر حرف مرد یکی نیست و قراردادهای اخلاقی از اعتبار ساقط شده‌اند، دبه و خلف وعده وسیله معاش شده و یک کشور
80 میلیون نفری بیش از 40 میلیون پرونده باز قضائی دارد. تمام زیرساخت‌های تولید و صنعت متروک شده و تفاهم و درک متقابلی میان جامعه و دولت وجود ندارد.

بخش اول این مطلب در تاریخ دوشنبه 21 تیرماه منتشر شده است.

فرار به جلو.
خیابانی‌ها به خود می‌قبولانند که نیاز به همدلی ندارند. به خود و به جامعه می‌قبولانند که غریبه‌اند، جامعه برای آنها و آنها برای جامعه.
خیابان ذره‌ذره خیابانی‌ها را می‌بلعد.
قدم به قدم، سیگار، مواد مخدر و جرم می‌آیند. خیابانی چیزی برای ازدست‌دادن ندارد. هدفی ندارد. زندگی به او الصاق شده و او خود را سیزیف‌وار محکوم به ادامه آن می‌بیند و شاید سیرکردن شکم گرسنگانی در گوشه‌ای دیگر، تنها قلابی باشد که او را به زندگی می‌آویزد. اهل خیابان، پیکر خود را در میان این فانتازماگوریای غم‌انگیز، موحش و پوچ، سرد و سنگین، به هر طرف می‌کشد، همراه با تمام سرمایه‌اش، اسپری آب، دستمال، اسفند، بساط خنزرپنزر، موتورسیکلت یا تنش. گویی با خود و جامعه به صلح رسیده، صلحی غم‌انگیز؛ قراردادی مبنی بر اینکه هرگز برای جامعه ارزشی نخواهد داشت و جامعه نیز هرگز او را نخواهد پذیرفت. دو غریبه، دو دشمن، هر روز کنار هم زندگی می‌کنند، می‌خرند، می‌فروشند، اما یکدیگر را نمی‌بینند. اهل خیابان، بخشی از پانورامای شهر است، مثل شمشادهای کنار جوی، مثل صندوق صدقه یا موزاییک‌های جورواجور و ازریخت‌افتاده پیاده‌رو.
خیابانی‌ها، البته تنها قربانیان این وضع نخواهند بود. آنها، تنها، پیش‌درآمد این مرثیه تلخ هستند. قربانی اصلی شهر است و جامعه. همچون مادری که فرزندان خود را به‌دور انداخته، با وجدانی در عذاب و بدنی مجروح. لابه‌لای این لابیرنت موحش خیابان، مینوتورها، مطرود و مجروح، در کمین کودکان بکر مادر نشسته‌اند.
سرقت، زورگیری، تجاوز و قتل تنها بخشی از زخم‌های تن مادر شهر است. جواب های، هوی است. طعمه‌ای که چیزی برای ازدست‌دادن برایش نماند، شکارچی خطرناکی می‌شود. بچه‌های دردانه مادر، طعمه بچه‌های عاصی می‌شوند و این شکاف رفو نمی‌شود مگر اینکه مادر، فرزندان عاصی خود را بپذیرد و مادر همه فرزندان خود باشد. انکار فرزندان عاصی دردی دوا نمی‌کند. فرزندان عاصی هم نیاز به توجه مادر دارند. توجهی که گاه دست نوازشی است بر سرشان و گاه ترکه تنبیه بر تنشان تا ادب شوند. اما قبل از هر چیز مادر باید درد آنها را درد خود بداند. درد آنها را مشفقانه، نه از سر تکلیف، درد خود بداند. آموزش، شغل، بهداشت و حمایت اجتماعی حق تمام جامعه است. باید بپذیریم که خیابانی‌ها هم عضو جامعه هستند. باید فرصت تربیت، آموزش، شغل و اصلاح را داشته باشند و البته انتفاع جامعه از اصلاح فرزندان عاصی، قابل انکار نیست. کودکان کار می‌بایست از خیابان نجات داده شوند و از سرپناه، آموزش، بهداشت، واکسیناسیون و حرفه‌آموزی بهره‌مند شوند. جامعه می‌بایست برای آنها فرصت زندگی، آموزش و کار مثمر فراهم کند. دست‌فروش‌ها، متکدیان، معتادان و... می‌توانند با فرصت‌هایی برای زندگی سالم مواجه شوند. می‌توانند حس کنند انسان‌اند و عضوی از این جامعه. و این لشکر بی‌انتهای موتورسواران، به جای خزیدن لابه‌لای اتومبیل‌ها و دودخوردن، می‌توانند از کار ثابت، مطمئن با بیمه و آینده قابل اتکا برخوردار باشند.
از جمعیتی چند میلیون نفری صحبت می‌کنیم. جمعیتی که آن‌قدر بزرگ است که نمی‌توان آن را ندید. جمعیتی که شاید بهتر است آنها را نه فقط جمعیت، بلکه فرد فرد انسان‌هایی دید که دست‌هایی دارند قادر به خلق، قادر به ساختن و مغزهایی که قادرند بخوانند و بیندیشند و ستم روزگار تمام توان و خلاقیت و احساس و تخیل آنها را بی‌رحمانه، بلاموضوع کرده و آنها را تبدیل به موجوداتی تک‌بعدی و بی‌ثمر کرده و موجودیتشان را به محاق برده است. هزینه‌ای که در این کار صرف می‌شود بسیار پایین‌تر از هزینه‌ای خواهد بود که فرزندان عاصی به جامعه تحمیل می‌کنند و اگر مشفقانه برای آنها کوشش شود، می‌توانند نیروهای کار و تولید و سازندگی برای جامعه باشند. یادمان باشد که فقر اقتصادی و فقر فرهنگی دو روی یک سکه‌اند.
امروز متأسفانه به دلیل نابسامانی وضعیت کسب‌وکار و تولید که به تعطیلی و تعدیل شدید نیرو در بنگاه‌های تولیدی و اقتصادی انجامیده، جمعیت کثیری از کارگران روانه خیابان شده‌اند و به مشاغل سیاه یا نیمه‌سیاه از قبیل دست‌فروشی، کار روی موتورسیکلت و گاه کار خلاف روی آورده‌اند و نکته تأسف‌بارتر اینجاست که مشاغل غیررسمی درآمد بهتری نسبت به مشاغل منظم و رسمی دارد. مسئولان هم در این موارد جز شعارهای گاه به گاه فعالیتی ندارند و کوچک‌ترین برنامه جدی برای علاج این مشکل در دستور کار نیست. این در حالی است که سیلان روزافزون جمعیت به سوی مشاغل خیابانی، به‌زودی معضلاتی بسیار جدی در مقابل جامعه قرار می‌دهد به‌خصوص که این گروه به‌زودی در اکثریت قرار خواهد گرفت و چیزی برای ازدست‌دادن نخواهد داشت و ناگفته پیداست که اکثریت فقیر که پیوند خود را با جامعه از دست داده باشد، می‌تواند چقدر خطرناک باشد. بشر، اساسا نیاز به شغل و فعالیت معنادار دارد. زمانی که فعالیت مفید و معنادار از زندگی انسان حذف شود، او به‌سرعت در چاه فساد و پوچی سقوط می‌کند و تمام جامعه را با خود به زیر می‌کشد. حرکتی که از دولت نهم در راستای نابودکردن صنایع و جایگزینی آنها با واردات، توأم با اعانه‌دادن به جامعه شروع شد و توسط دولت‌های بعدی هم به‌خوبی پیگیری شد، امروز آثار خود را عریان و وحشتناک به نمایش می‌گذارد. امروز در لبه پرتگاه سقوط اجتماعی قرار گرفته‌ایم، جامعه پیوندهای ارگانیک درونی خود را از دست داده و دچار انحطاط مشهود اخلاقی شده، حالا دیگر حرف مرد یکی نیست و قراردادهای اخلاقی از اعتبار ساقط شده‌اند، دبه و خلف وعده وسیله معاش شده و یک کشور
80 میلیون نفری بیش از 40 میلیون پرونده باز قضائی دارد. تمام زیرساخت‌های تولید و صنعت متروک شده و تفاهم و درک متقابلی میان جامعه و دولت وجود ندارد.

برای اطلاع از آخرین اخبار و تحلیل‌ها به کانال شرق در «تلگرام» بپیوندید.