|

پایگاه نیروهای آمریکایی در شرق سوریه هدف قرار گرفت

دست‌های بسته بایدن

حمله به مواضع آمریکا در عراق و سوریه در روزهای اخیر شدت گرفته و رئیس‌جمهوری آمریکا هنوز نتوانسته واکنشی قاطع به این حملات نشان دهد. روز گذشته در جدیدترین حملات، یک میدان گازی در شرق سوریه که نیروهای ائتلاف به رهبری ایالات متحده در آنجا مستقر هستند، هدف اصابت خمپاره قرار گرفت که تلفات جانی در پی نداشت. براساس گزارش گروه ناظر حقوق بشر در سوریه، گلوله خمپاره در میدان گازی کونوکو در استان دیر‌الزور و در مجاورت پایگاه نیروهای ائتلاف که با باقی‌مانده اعضای داعش مبارزه می‌کنند، فرود آمد. میدان گازی کونوکو بزرگ‌ترین میدان گازی سوریه و در نزدیک مرز عراق قرار گرفته است.
جان کربی، سخنگوی پنتاگون، به‌تازگی نسبت به حملات اخیر به مراکز دیپلماتیک و نظامی آمریکا در عراق و سوریه ابراز نگرانی کرده بود. چهارشنبه هفته گذشته سفارتخانه ایالات متحده در منطقه سبز بغداد و نیروهای آمریکایی در عراق و سوریه هدف سه حمله موشکی و پهپادی قرار گرفتند؛ از‌ جمله در جریان اصابت 14 راکت به پایگاه عین‌الاسد دو نظامی آمریکایی مجروح شدند. جان کربی در پاسخ به پرسشی درباره حملات به تأسیسات و نیروهای آمریکایی در عراق و سوریه گفت: «بدیهی است که عمیقا نگرانیم. ما امنیت و سلامت نیروهای خود در خارج از کشور را بسیار جدی می‌گیریم و می‌دانید که وقتی امنیت و سلامت نیروها به خطر افتاده است، به طور مناسب دست به اقدامی تلافی‌جویانه زده‌ایم؛ بنابراین واضح است که ما این مسئله را با نگرانی شدید زیر نظر داریم».
شلیک به میدان گازی کونوکو در میانه تنش‌ها به دنبال حملات هوایی اخیر ایالات متحده به مواضع و پایگاه‌های گروه‌های شبه‌نظامی در شرق سوریه و غرب عراق رخ داده است. واشنگتن تأکید کرده که آن حملات دفاعی و بازدارنده بوده و واکنشی محسوب می‌شود به حملات این گروه‌های شبه‌نظامی به کارکنان و اماکن آمریکا در عراق. آمریکا در ماه ژوئن برای دومین بار از زمان آغاز ریاست‌جمهوری جو بایدن اقدام به حمله به مواضع شبه‌نظامیان در سوریه و عراق کرد. از زمان روی‌کار‌آمدن دولت بایدن، مواضع آمریکا در این دو کشور حدود 50 بار هدف حمله قرار گرفته است.
فشار جمهوری‌خواهان
افزایش حملات شبه‌نظامیان به مواضع آمریکا در عراق و سوریه، واکنش منفی جمهوری‌خواهان را در کنگره در پی داشته و آنها بایدن را به دلیل «واکنش غیرمتناسب و عدم جدیت» تحت فشار قرار داده‌اند.
این درگیری سیاسی یک بار دیگر عزم بایدن برای دور‌کردن آمریکا از دهه‌ها جنگ در خاورمیانه را می‌آزماید. دولت بایدن باید بر پایان همه‌گیری و کنترل بیشتر بر روسیه و چین تمرکز کند و در چنین شرایطی بحث بر سر اختیارات جنگی رئیس‌جمهوری جدی‌تر از قبل می‌تواند مطرح شود.
«جیم اینهوف»، سناتور جمهوری‌خواه ایالات اوکلاهما و عضو ارشد کمیته نیروهای مسلح سنا، به پولیتیکو می‌گوید: «ادامه حمله شبه‌نظامیان به پرسنل ایالات متحده در عراق تحمل‌کردنی نیست. رئیس‌جمهور بایدن باید یک استراتژی واقعی برای بازدارندگی و پایان‌دادن به این حملات ارائه دهد. رویکرد حداقلی فعلی بایدن کارساز نیست و جان آمریکایی‌ها را در خطر قرار می‌دهد». متحدان بایدن دموکرات مخالف این هستند که رئیس‌جمهوری آمریکا مجوز انجام حملات تهاجمی علیه گروه‌های شبه‌نظامی در عراق و سوریه را ندارد و باید از کنگره درخواست مجوز کند. متحدان بایدن می‌گویند رئیس‌جمهوری آمریکا در چارچوب اختیارات ماده 2 قانون اساسی، برای دفاع از اعضای ارتش ایالات متحده می‌تواند مقابله‌به‌مثل کند. «کریس ون هولن»، سناتور دموکرات ایالت ماریلند و یکی از اعضای کمیته روابط خارجی سنا، می‌گوید: «جزئیات این اختیارات کاملا واضح و روشن است. بر‌اساس این اختیارات رئیس‌جمهوری درباره عراق می‌تواند اقداماتی انجام دهد؛ اما انجام اقدام نظامی در عراق با هر نوع حمله مثلا به ایران کاملا متفاوت است. رئیس‌جمهوری هیچ اختیاری برای حمله به ایران ندارد و در این شرایط به‌وضوح مجبور است برای درخواست مجوز به کنگره بیاید».
دراین‌حال مقام‌های دفاعی سابق آمریکا هم از جو بایدن خواسته‌اند تا «در پاسخ به حملات به مواضع آمریکا» ثابت‌قدم باشد. «میک مولروی» که بر سیاست پنتاگون در خاورمیانه در دولت دونالد ترامپ، رئیس‌جمهوری سابق آمریكا، نظارت داشت، یکی از چهره‌های شاخص دفاعی آمریکا است که از بایدن خواسته تا ضربه‌ای محکم به حامیان شبه‌نظامیانی که در عراق و سوریه به مواضع آمریکا حمله می‌کنند، وارد کند. اما واقعیت این است که بایدن گزینه‌های محدودی برای مهار شرایط در اختیار دارد. او پیش‌از‌این نیز دو بار حملات هوایی هدفمند خود را به تأسیسات مورد استفاده گروه‌های شبه‌نظامی در عراق و سوریه هدایت کرده است- یک بار در ماه فوریه و بار دوم در اواخر ماه ژوئن در پاسخ به موج حملات هواپیماهای بدون سرنشین - اما حتی اگر دولت او ادعا کند که این اقدامات برای جلوگیری از حملات آینده به مواضع آمریکا بوده است، اقداماتی بی‌تأثیر بوده و ادامه وضعیت فعلی خطر تشدید تنش‌ها را با عراق بیشتر می‌کند. دولت عراق حمله هوایی ژوئن به خاک خود را به‌عنوان نقض «آشکار» حاکمیت ملی محکوم کرده است و تداوم این حملات بی‌تأثیر می‌تواند رابطه بغداد و واشنگتن را دچار تنش کند. وخیم‌تر‌شدن وضعیت در عراق و سوریه، همچنین تلاش‌های دو حزب در کنگره برای مهار قدرت و اختیارات جنگی رئیس‌جمهور وضعیت را پیچیده می‌کند.
وضعیت پیچیده عراق
انتظار می‌رود هفته آینده کمیته روابط خارجی سنا لایحه‌ای را برای لغو دو مجوز استفاده از نیروی نظامی علیه عراق تصویب کند. قرار است ابتدا جلسه توجیهی با حضور مقام‌های ارشد دولت درباره چگونگی تأثیر لغو اختیارات جنگی رئیس‌جمهوری بر عملیات نظامی فعلی علیه شبه‌نظامیان در عراق برگزار شود. بایدن پیش‌از‌این گفته بود که از لغو مجوزهای منسوخ‌شده پشتیبانی می‌کند و کنگره هم به‌تازگی چند مجوز را لغو کرده است؛ اما برخی از جمهوری‌خواهان سنا وعده داده‌اند که روند لغو این اختیارات را دشوارتر کنند.
آنها استدلال می‌کنند که لغو مجوزهای جنگ عراق 2002 و 1991 پیام خطرناکی برای گروه‌های شبه‌نظامی است و با شدت بیشتری به حمله به مواضع آمریکا در عراق می‌پردازند. اگرچه مجوز سال 2002 برای سرنگونی حکومت صدام حسین در نظر گرفته شده بود و با توجه به پایان جنگ خلیج فارس، مجوز سال 1991 هم عملا منسوخ شده است. با‌وجود‌این دموکرات‌ها می‌گویند حضور نظامیان آمریکایی در عراق با مجوز دولت بغداد است و لغو اختیارات نظامی مورد اشاره تغییری در وضعیت این نیروها و عملیات نظامی آنها در بغداد ایجاد نمی‌کند. بااین‌حال تد کروز، سناتور سرشناس جمهوری‌خواه، گفته است که او در حال کار روی اصلاحیه‌ای است که حتی در صورت لغو اختیارات نظامی رئیس‌جمهوری آمریکا، توانایی رئیس‌جمهور در حمله به شبه‌نظامیان عراق و حامیان آن را حفظ می‌کند. این یک اولویت اصلی برای قانون‌گذاران جمهوری‌خواه و از شروط آنها برای همراهی با دموکرات‌ها برای لغو اختیارات نظامی بایدن است.

حمله به مواضع آمریکا در عراق و سوریه در روزهای اخیر شدت گرفته و رئیس‌جمهوری آمریکا هنوز نتوانسته واکنشی قاطع به این حملات نشان دهد. روز گذشته در جدیدترین حملات، یک میدان گازی در شرق سوریه که نیروهای ائتلاف به رهبری ایالات متحده در آنجا مستقر هستند، هدف اصابت خمپاره قرار گرفت که تلفات جانی در پی نداشت. براساس گزارش گروه ناظر حقوق بشر در سوریه، گلوله خمپاره در میدان گازی کونوکو در استان دیر‌الزور و در مجاورت پایگاه نیروهای ائتلاف که با باقی‌مانده اعضای داعش مبارزه می‌کنند، فرود آمد. میدان گازی کونوکو بزرگ‌ترین میدان گازی سوریه و در نزدیک مرز عراق قرار گرفته است.
جان کربی، سخنگوی پنتاگون، به‌تازگی نسبت به حملات اخیر به مراکز دیپلماتیک و نظامی آمریکا در عراق و سوریه ابراز نگرانی کرده بود. چهارشنبه هفته گذشته سفارتخانه ایالات متحده در منطقه سبز بغداد و نیروهای آمریکایی در عراق و سوریه هدف سه حمله موشکی و پهپادی قرار گرفتند؛ از‌ جمله در جریان اصابت 14 راکت به پایگاه عین‌الاسد دو نظامی آمریکایی مجروح شدند. جان کربی در پاسخ به پرسشی درباره حملات به تأسیسات و نیروهای آمریکایی در عراق و سوریه گفت: «بدیهی است که عمیقا نگرانیم. ما امنیت و سلامت نیروهای خود در خارج از کشور را بسیار جدی می‌گیریم و می‌دانید که وقتی امنیت و سلامت نیروها به خطر افتاده است، به طور مناسب دست به اقدامی تلافی‌جویانه زده‌ایم؛ بنابراین واضح است که ما این مسئله را با نگرانی شدید زیر نظر داریم».
شلیک به میدان گازی کونوکو در میانه تنش‌ها به دنبال حملات هوایی اخیر ایالات متحده به مواضع و پایگاه‌های گروه‌های شبه‌نظامی در شرق سوریه و غرب عراق رخ داده است. واشنگتن تأکید کرده که آن حملات دفاعی و بازدارنده بوده و واکنشی محسوب می‌شود به حملات این گروه‌های شبه‌نظامی به کارکنان و اماکن آمریکا در عراق. آمریکا در ماه ژوئن برای دومین بار از زمان آغاز ریاست‌جمهوری جو بایدن اقدام به حمله به مواضع شبه‌نظامیان در سوریه و عراق کرد. از زمان روی‌کار‌آمدن دولت بایدن، مواضع آمریکا در این دو کشور حدود 50 بار هدف حمله قرار گرفته است.
فشار جمهوری‌خواهان
افزایش حملات شبه‌نظامیان به مواضع آمریکا در عراق و سوریه، واکنش منفی جمهوری‌خواهان را در کنگره در پی داشته و آنها بایدن را به دلیل «واکنش غیرمتناسب و عدم جدیت» تحت فشار قرار داده‌اند.
این درگیری سیاسی یک بار دیگر عزم بایدن برای دور‌کردن آمریکا از دهه‌ها جنگ در خاورمیانه را می‌آزماید. دولت بایدن باید بر پایان همه‌گیری و کنترل بیشتر بر روسیه و چین تمرکز کند و در چنین شرایطی بحث بر سر اختیارات جنگی رئیس‌جمهوری جدی‌تر از قبل می‌تواند مطرح شود.
«جیم اینهوف»، سناتور جمهوری‌خواه ایالات اوکلاهما و عضو ارشد کمیته نیروهای مسلح سنا، به پولیتیکو می‌گوید: «ادامه حمله شبه‌نظامیان به پرسنل ایالات متحده در عراق تحمل‌کردنی نیست. رئیس‌جمهور بایدن باید یک استراتژی واقعی برای بازدارندگی و پایان‌دادن به این حملات ارائه دهد. رویکرد حداقلی فعلی بایدن کارساز نیست و جان آمریکایی‌ها را در خطر قرار می‌دهد». متحدان بایدن دموکرات مخالف این هستند که رئیس‌جمهوری آمریکا مجوز انجام حملات تهاجمی علیه گروه‌های شبه‌نظامی در عراق و سوریه را ندارد و باید از کنگره درخواست مجوز کند. متحدان بایدن می‌گویند رئیس‌جمهوری آمریکا در چارچوب اختیارات ماده 2 قانون اساسی، برای دفاع از اعضای ارتش ایالات متحده می‌تواند مقابله‌به‌مثل کند. «کریس ون هولن»، سناتور دموکرات ایالت ماریلند و یکی از اعضای کمیته روابط خارجی سنا، می‌گوید: «جزئیات این اختیارات کاملا واضح و روشن است. بر‌اساس این اختیارات رئیس‌جمهوری درباره عراق می‌تواند اقداماتی انجام دهد؛ اما انجام اقدام نظامی در عراق با هر نوع حمله مثلا به ایران کاملا متفاوت است. رئیس‌جمهوری هیچ اختیاری برای حمله به ایران ندارد و در این شرایط به‌وضوح مجبور است برای درخواست مجوز به کنگره بیاید».
دراین‌حال مقام‌های دفاعی سابق آمریکا هم از جو بایدن خواسته‌اند تا «در پاسخ به حملات به مواضع آمریکا» ثابت‌قدم باشد. «میک مولروی» که بر سیاست پنتاگون در خاورمیانه در دولت دونالد ترامپ، رئیس‌جمهوری سابق آمریكا، نظارت داشت، یکی از چهره‌های شاخص دفاعی آمریکا است که از بایدن خواسته تا ضربه‌ای محکم به حامیان شبه‌نظامیانی که در عراق و سوریه به مواضع آمریکا حمله می‌کنند، وارد کند. اما واقعیت این است که بایدن گزینه‌های محدودی برای مهار شرایط در اختیار دارد. او پیش‌از‌این نیز دو بار حملات هوایی هدفمند خود را به تأسیسات مورد استفاده گروه‌های شبه‌نظامی در عراق و سوریه هدایت کرده است- یک بار در ماه فوریه و بار دوم در اواخر ماه ژوئن در پاسخ به موج حملات هواپیماهای بدون سرنشین - اما حتی اگر دولت او ادعا کند که این اقدامات برای جلوگیری از حملات آینده به مواضع آمریکا بوده است، اقداماتی بی‌تأثیر بوده و ادامه وضعیت فعلی خطر تشدید تنش‌ها را با عراق بیشتر می‌کند. دولت عراق حمله هوایی ژوئن به خاک خود را به‌عنوان نقض «آشکار» حاکمیت ملی محکوم کرده است و تداوم این حملات بی‌تأثیر می‌تواند رابطه بغداد و واشنگتن را دچار تنش کند. وخیم‌تر‌شدن وضعیت در عراق و سوریه، همچنین تلاش‌های دو حزب در کنگره برای مهار قدرت و اختیارات جنگی رئیس‌جمهور وضعیت را پیچیده می‌کند.
وضعیت پیچیده عراق
انتظار می‌رود هفته آینده کمیته روابط خارجی سنا لایحه‌ای را برای لغو دو مجوز استفاده از نیروی نظامی علیه عراق تصویب کند. قرار است ابتدا جلسه توجیهی با حضور مقام‌های ارشد دولت درباره چگونگی تأثیر لغو اختیارات جنگی رئیس‌جمهوری بر عملیات نظامی فعلی علیه شبه‌نظامیان در عراق برگزار شود. بایدن پیش‌از‌این گفته بود که از لغو مجوزهای منسوخ‌شده پشتیبانی می‌کند و کنگره هم به‌تازگی چند مجوز را لغو کرده است؛ اما برخی از جمهوری‌خواهان سنا وعده داده‌اند که روند لغو این اختیارات را دشوارتر کنند.
آنها استدلال می‌کنند که لغو مجوزهای جنگ عراق 2002 و 1991 پیام خطرناکی برای گروه‌های شبه‌نظامی است و با شدت بیشتری به حمله به مواضع آمریکا در عراق می‌پردازند. اگرچه مجوز سال 2002 برای سرنگونی حکومت صدام حسین در نظر گرفته شده بود و با توجه به پایان جنگ خلیج فارس، مجوز سال 1991 هم عملا منسوخ شده است. با‌وجود‌این دموکرات‌ها می‌گویند حضور نظامیان آمریکایی در عراق با مجوز دولت بغداد است و لغو اختیارات نظامی مورد اشاره تغییری در وضعیت این نیروها و عملیات نظامی آنها در بغداد ایجاد نمی‌کند. بااین‌حال تد کروز، سناتور سرشناس جمهوری‌خواه، گفته است که او در حال کار روی اصلاحیه‌ای است که حتی در صورت لغو اختیارات نظامی رئیس‌جمهوری آمریکا، توانایی رئیس‌جمهور در حمله به شبه‌نظامیان عراق و حامیان آن را حفظ می‌کند. این یک اولویت اصلی برای قانون‌گذاران جمهوری‌خواه و از شروط آنها برای همراهی با دموکرات‌ها برای لغو اختیارات نظامی بایدن است.

برای اطلاع از آخرین اخبار و تحلیل‌ها به کانال شرق در «تلگرام» بپیوندید.