|

قدم‌زدن روی ابرهای زیبا!

کریم ارغنده‌پور : در روزهای گذشته با یکی از دوستان جوانم درباره اوضاع کشور صحبت می‌کردم. حالتی برافروخته داشت. از پاره‌ای نابسامانی‌ها می‌گفت و اینکه آقای روحانی و دولت او اهتمام لازم را برای انجام تغییراتی که درواقع پیام انتخابات بود به خرج نمی‌دهند. وقتی سخن می‌گفت مثال‌هایش بیشتر تلفیقی از ایده‌آل‌ها یا سوءتفاهم‌هایی بود که گاه با مواردی احساس‌برانگیز از سوءرفتار پاره‌ای افراد توام می‌شد. وقتی این نمونه‌ها را می‌گفت صورتش کاملا سرخ می‌شد. نوع این گفتار کاملا قابل درک است ولی نکته‌ای که می‌خواهم در این یادداشت تاکید کنم کلی است و اشاره به یک مورد خاص آن ندارد. تاریخ یکصدساله ما گواه آن است که بیشتر ما ایرانی‌ها ایده‌آل‌طلب هستیم. در هر موضوعی، قله‌ای را که از آن می‌توانیم در ذهنمان تصور کنیم می‌خواهیم و به کمتر از آن هم راضی نمی‌شویم. آنچه در عمل اتفاق می‌افتد اما طبعا همان ایده‌آل ما نیست. این موضوع به‌ویژه در امر سیاست جاری‌تر است. مثلا در تاریخ ما کمتر نخست‌وزیر یا رییس‌جمهور معتبری در زمان خود با مقبولیت اولیه پست خود را واگذار کرده است. حتی دکتر مصدق و خاتمی که از محبوب‌ترین زمامداران کشور بوده‌اند از این قاعده مستثنا نیستند. چرا؟ چون به‌جای تحلیل واقعی شرایط کار آنها همواره نقاط ضعف را چنان برجسته کرده‌ایم که عملا شرایط برای منتقدان فراهم‌تر شده است. وقتی هم می‌خواهیم صفات لازم برای تصدی یک فرد در پستی را در ذهنمان مرور کنیم چنان این صفات را غیرواقعی و ایده‌آل در نظر می‌گیریم که عملا کمتر کسی در آن چارچوب قرار می‌گیرد. قهرا نتیجه نیز 180درجه با خواستمان متفاوت می‌شود. سال ٨٤ محمود احمدی‌نژاد دقیقا از چنین فرصت و امکانی استفاده کرد و بالا آمد. هر جریان صاحب پایگاهی در بخش اصلاح‌طلبی جامعه به‌قدری شرایط را برای خود ایده‌آلی تصویر می‌کرد که دست آخر نه‌تنها حتی به سهم اندکی از مطلوبش نرسید بلکه کسی برنده شد که دقیقا در نقطه مقابل قرار داشت. ایده‌آل‌خواهی خوب است به شرطی که ما را از واقعیت موجود خیلی دور نکند. اگر این نوع رویکرد ما را عملا به ناامیدی یا بی‌انگیزگی بکشاند بزرگ‌ترین سودبرندگان، جریان‌هایی خواهند بود که دقیقا در نقطه مقابل پنداشت‌هایمان قرار می‌گیرند. بزرگ‌ترین زیان‌کنندگان هم همان‌ها هستند که به‌جای آب، تصویر آن را در رویایشان می‌بینند. نویسنده این یادداشت نه حامی صرف و نه مخالف دولت فعلی است ولی بر این نکته تاکید دارد که شرایط امروز را نباید و نمی‌توان با ایده‌آل‌های متصور در ذهنمان بسنجیم. این خطاست. مقایسه وقتی امکان‌پذیر است که حداکثر با شرایط مشابه در گذشته یا واقعیتی در همین نزدیکی صورت گیرد. به‌جز این راه به جایی نمی‌بریم. برای رسیدن به وضعیت بهتر باید به‌جای قدم‌زدن روی ابرهای زیبا سعی کنیم روی زمین پا بگذاریم!
کریم ارغنده‌پور : در روزهای گذشته با یکی از دوستان جوانم درباره اوضاع کشور صحبت می‌کردم. حالتی برافروخته داشت. از پاره‌ای نابسامانی‌ها می‌گفت و اینکه آقای روحانی و دولت او اهتمام لازم را برای انجام تغییراتی که درواقع پیام انتخابات بود به خرج نمی‌دهند. وقتی سخن می‌گفت مثال‌هایش بیشتر تلفیقی از ایده‌آل‌ها یا سوءتفاهم‌هایی بود که گاه با مواردی احساس‌برانگیز از سوءرفتار پاره‌ای افراد توام می‌شد. وقتی این نمونه‌ها را می‌گفت صورتش کاملا سرخ می‌شد. نوع این گفتار کاملا قابل درک است ولی نکته‌ای که می‌خواهم در این یادداشت تاکید کنم کلی است و اشاره به یک مورد خاص آن ندارد. تاریخ یکصدساله ما گواه آن است که بیشتر ما ایرانی‌ها ایده‌آل‌طلب هستیم. در هر موضوعی، قله‌ای را که از آن می‌توانیم در ذهنمان تصور کنیم می‌خواهیم و به کمتر از آن هم راضی نمی‌شویم. آنچه در عمل اتفاق می‌افتد اما طبعا همان ایده‌آل ما نیست. این موضوع به‌ویژه در امر سیاست جاری‌تر است. مثلا در تاریخ ما کمتر نخست‌وزیر یا رییس‌جمهور معتبری در زمان خود با مقبولیت اولیه پست خود را واگذار کرده است. حتی دکتر مصدق و خاتمی که از محبوب‌ترین زمامداران کشور بوده‌اند از این قاعده مستثنا نیستند. چرا؟ چون به‌جای تحلیل واقعی شرایط کار آنها همواره نقاط ضعف را چنان برجسته کرده‌ایم که عملا شرایط برای منتقدان فراهم‌تر شده است. وقتی هم می‌خواهیم صفات لازم برای تصدی یک فرد در پستی را در ذهنمان مرور کنیم چنان این صفات را غیرواقعی و ایده‌آل در نظر می‌گیریم که عملا کمتر کسی در آن چارچوب قرار می‌گیرد. قهرا نتیجه نیز 180درجه با خواستمان متفاوت می‌شود. سال ٨٤ محمود احمدی‌نژاد دقیقا از چنین فرصت و امکانی استفاده کرد و بالا آمد. هر جریان صاحب پایگاهی در بخش اصلاح‌طلبی جامعه به‌قدری شرایط را برای خود ایده‌آلی تصویر می‌کرد که دست آخر نه‌تنها حتی به سهم اندکی از مطلوبش نرسید بلکه کسی برنده شد که دقیقا در نقطه مقابل قرار داشت. ایده‌آل‌خواهی خوب است به شرطی که ما را از واقعیت موجود خیلی دور نکند. اگر این نوع رویکرد ما را عملا به ناامیدی یا بی‌انگیزگی بکشاند بزرگ‌ترین سودبرندگان، جریان‌هایی خواهند بود که دقیقا در نقطه مقابل پنداشت‌هایمان قرار می‌گیرند. بزرگ‌ترین زیان‌کنندگان هم همان‌ها هستند که به‌جای آب، تصویر آن را در رویایشان می‌بینند. نویسنده این یادداشت نه حامی صرف و نه مخالف دولت فعلی است ولی بر این نکته تاکید دارد که شرایط امروز را نباید و نمی‌توان با ایده‌آل‌های متصور در ذهنمان بسنجیم. این خطاست. مقایسه وقتی امکان‌پذیر است که حداکثر با شرایط مشابه در گذشته یا واقعیتی در همین نزدیکی صورت گیرد. به‌جز این راه به جایی نمی‌بریم. برای رسیدن به وضعیت بهتر باید به‌جای قدم‌زدن روی ابرهای زیبا سعی کنیم روی زمین پا بگذاریم!

برای اطلاع از آخرین اخبار و تحلیل‌ها به کانال شرق در «تلگرام» بپیوندید.