|

اوکراین و عکس‌های آینده

اخیرا تصاویر زیبایی از اوکراین دیده‌ایم: معترضان میدان استقلال که سه‌ماه مقاومت را تاب آوردند. ویکتور یانوکوویچ سرنگون شد و بانوی ویلچرسوار از زندان ظهور کرد تا صدای شکسته مردمش را رهبری کند! مبارزه مردم اوکراین تا سرنگونی حاکمان فاسد و ناعادل آن‌هم در زمانی که اعتماد به نفس مردم اروپا به‌شدت پایین آمده است، ارزش اساسی اروپا را زنده نگه داشت. حالا سوال این است که اروپایی‌ها درباره اوکراین چه‌کار باید کنند؟ از یک جنبه سقوط یانوکوویچ را می‌توان به‌مثابه ورود اوکراین به عصری جدید تفسیر کرد که در آن به‌شدت از روسیه احتراز می‌کند و در عوض به اروپا نزدیک می‌شود. ولی آنچه در اوکراین می‌گذرد فیلم هالیوودی با پایان خوش نیست. رهبران اروپا به جای اینکه برای پیروزی ارزش‌های اروپایی شادی کنند، باید به این درک برسند که اوکراین تا چه حد مستعد شکاف و ستیز میان نیروهای ژئوپلیتیک است که به‌راحتی می‌توانند آشوب‌برانگیز باشند. جغرافیای اوکراین به خودی خود مشوق چنین تفرقه‌ای است. در سال‌های 1923 و 1933، دو الی سه‌میلیون روسی به جنوب و شرق اوکراین مهاجرت کردند و از آن زمان اوکراین به لحاظ تبار و زبان دوتکه شده که نتایج آن اکنون رخ نموده است. حال با توجه به فساد همه‌گیر، الیگارش‌های نامردمی و در عین حال قدرتمند و احزاب ناکارآمد، خیلی واضح است که تلاش برای ایجاد سیستم سیاسی دموکراتیک‌تر در اوکراین تا این حد دشوار است، اما تنش‌ها در مرز اوکراین به پایان نمی‌رسد. دودستگی درونی اوکراین را در زمینه‌ای گسترده‌تر و در دوقطبی شرق- غرب باید دید. وقتی اعتراضات در کی‌یف آغاز شد، به نظر می‌رسید روسیه دست بالا را دارد و این پیام را داشت آمریکا که درگیر مسایل داخلی است، دیگر نمی‌تواند دستورالعمل جهانی صادر کند. در این معنی با رفتن یانوکوویچ این پیام هنوز تغییر نکرده است. به همین دلیل اتحادیه اروپا احتمالا می‌خواهد مسوولیت استراتژیک‌تری برعهده گیرد. در حالی که اروپا دقیقا نمی‌داند با اوکراین چه باید کند، تکلیف روسیه با آن کاملا مشخص است. روسیه به هیچ قیمتی نمی‌خواهد دریای‌سیاه را از دست بدهد. در عین حال جامعه جهانی به این نتیجه رسیده که اوکراین نباید محمل تناقض شرق و غرب شود. شاید اگر دوسوی درگیری (روسیه و اتحادیه اروپا) بر کشمکش‌های دیرین پافشاری کنند، عکس‌هایی که در آینده از اوکراین خواهیم دید به زیبایی قبلی‌ها نباشد.
اخیرا تصاویر زیبایی از اوکراین دیده‌ایم: معترضان میدان استقلال که سه‌ماه مقاومت را تاب آوردند. ویکتور یانوکوویچ سرنگون شد و بانوی ویلچرسوار از زندان ظهور کرد تا صدای شکسته مردمش را رهبری کند! مبارزه مردم اوکراین تا سرنگونی حاکمان فاسد و ناعادل آن‌هم در زمانی که اعتماد به نفس مردم اروپا به‌شدت پایین آمده است، ارزش اساسی اروپا را زنده نگه داشت. حالا سوال این است که اروپایی‌ها درباره اوکراین چه‌کار باید کنند؟ از یک جنبه سقوط یانوکوویچ را می‌توان به‌مثابه ورود اوکراین به عصری جدید تفسیر کرد که در آن به‌شدت از روسیه احتراز می‌کند و در عوض به اروپا نزدیک می‌شود. ولی آنچه در اوکراین می‌گذرد فیلم هالیوودی با پایان خوش نیست. رهبران اروپا به جای اینکه برای پیروزی ارزش‌های اروپایی شادی کنند، باید به این درک برسند که اوکراین تا چه حد مستعد شکاف و ستیز میان نیروهای ژئوپلیتیک است که به‌راحتی می‌توانند آشوب‌برانگیز باشند. جغرافیای اوکراین به خودی خود مشوق چنین تفرقه‌ای است. در سال‌های 1923 و 1933، دو الی سه‌میلیون روسی به جنوب و شرق اوکراین مهاجرت کردند و از آن زمان اوکراین به لحاظ تبار و زبان دوتکه شده که نتایج آن اکنون رخ نموده است. حال با توجه به فساد همه‌گیر، الیگارش‌های نامردمی و در عین حال قدرتمند و احزاب ناکارآمد، خیلی واضح است که تلاش برای ایجاد سیستم سیاسی دموکراتیک‌تر در اوکراین تا این حد دشوار است، اما تنش‌ها در مرز اوکراین به پایان نمی‌رسد. دودستگی درونی اوکراین را در زمینه‌ای گسترده‌تر و در دوقطبی شرق- غرب باید دید. وقتی اعتراضات در کی‌یف آغاز شد، به نظر می‌رسید روسیه دست بالا را دارد و این پیام را داشت آمریکا که درگیر مسایل داخلی است، دیگر نمی‌تواند دستورالعمل جهانی صادر کند. در این معنی با رفتن یانوکوویچ این پیام هنوز تغییر نکرده است. به همین دلیل اتحادیه اروپا احتمالا می‌خواهد مسوولیت استراتژیک‌تری برعهده گیرد. در حالی که اروپا دقیقا نمی‌داند با اوکراین چه باید کند، تکلیف روسیه با آن کاملا مشخص است. روسیه به هیچ قیمتی نمی‌خواهد دریای‌سیاه را از دست بدهد. در عین حال جامعه جهانی به این نتیجه رسیده که اوکراین نباید محمل تناقض شرق و غرب شود. شاید اگر دوسوی درگیری (روسیه و اتحادیه اروپا) بر کشمکش‌های دیرین پافشاری کنند، عکس‌هایی که در آینده از اوکراین خواهیم دید به زیبایی قبلی‌ها نباشد.

برای اطلاع از آخرین اخبار و تحلیل‌ها به کانال شرق در «تلگرام» بپیوندید.