وزیر فرهنگوارشاد اسلامی:
بیضایی و شجریان میتوانند فعالیت کنند
فرزانه ابراهیمزاده
علی جنتی وزیر فرهنگوارشاد اسلامی میگوید تفاهمنامهای با وزارت اطلاعات امضا کرده است تا فهرستی به نام فهرست سیاه نویسندگان دیگر وجود نداشته باشد و اثر مبنای بررسی قرار گیرد نه نام نویسنده. این از جنس سخنان معاون فرهنگی وزارت فرهنگوارشاد است که در گفتوگو با «شرق» نیز آن را اعلام کرد. علی جنتی وزیر فرهنگوارشاد اسلامی که صبح روز یکشنبه در صبحانه مشترک با اعضای «اتاق بازرگانی» شرکت کرده است در جمع خبرنگاران با اعلام امضای این تفاهمنامه گفته است: «با توجه به اینکه در وزارت اطلاعات دولت سابق کتاب یکسری از نویسندگان ممنوعالقلم چاپ نمیشد، همفکری کردیم که برای چاپ یک کتاب به خود آن نگاه کنیم؛ نه به نویسنده آن.»
جنتی با اشاره به جلسه مشترک میان وزارت فرهنگ و اطلاعات گفته است: «مجموعه معاونان وزارت فرهنگ و ارشاد اسلامی با معاونان ذیربط وزارت اطلاعات جلسهای داشتند. وزارت اطلاعات در دولت قبل اعلام کرده بود که کتابهای یکسری از نویسندگان نباید چاپ شود. با توجه به همفکریهای انجامشده، تصمیم گرفتیم هیچ کتابی را بهدلیل نویسندگان آن رد چاپ نکنیم. چاپ کتاب ضوابطی دارد که با توجه به آن ضوابط عمل میکنیم، اگر مشکلی نباشد کتاب چاپ میشود، اما اگر مشکلی داشته باشد آن مشکل یا اصلاح میشود یا کتاب در نهایت چاپ نمیشود، در نهایت به کتاب نگاه میکنیم نه به نویسنده.»
پیشتر سیدعباس صالحی، معاون فرهنگی وزیر فرهنگوارشاد اسلامی نیز در گفتوگو با «شرق» ضمن اعلام در جریانبودن این مذاکرات با وزارت اطلاعات خبر داده بود و گفته بود: «ما تلاش میکنیم به جای آنکه ممانعتی برای نویسندگان به وجود بیاوریم کتاب و آثارشان را مورد بررسی قرار بدهیم.» حالا با تایید وزیر فرهنگ و ارشاد اسلامی دیگر هیچ نویسنده و هنرمندی نباید به دلیل اظهارات سیاسی و فعالیتها و اندیشههایش از فعالیت منع شود و اثرش براساس قوانین بررسی و مجوز کار بگیرد. این اتفاق اگر رخ دهد در ادامه شعارهای دولت و برنامه حسن روحانی است که در گزارش صدروزهای که به مردم ارایه کرد مژده سریعالقلمکردن ممنوعالقلمها را داد. هر چند برای تحقق این نظر باید در انتظار روزهای آینده بود و دید افرادی که در این فهرست که به صورت رسمی در هیچ جایی وجود ندارد نبودند و در هشتسال گذشته تحت فضای امنیتی که در وزارت فرهنگوارشاد اسلامی بهوجود آمده بود مجالی برای کارکردن و انتشار اندیشههایشان نداشتند میتوانند فعالیت کنند یا خیر؟ اما موضوع تفاهمنامه تنها مساله صحبتهای جنتی در روز پر از برنامههایش نبود؛ او همچنین درباره ویزاهای فرهنگی به فعالان فرهنگی برای رفتن به کشورهای همسایه و یا دادن ویزای فرهنگی هم اظهارنظر کرد و گفت: «برای کسانی که به دیدارهای رسمی میروند مطمئنا مشکلی وجود ندارد. بعضی سختگیریها مخصوصا سختگیریها در مورد کشور افغانستان برای کسانی است که برای کار به کشور ما میآیند.» وزیر فرهنگ با اشاره به جایگاه فعالان فرهنگی هم گفت: «ما بررسی میکنیم که فعالان فرهنگی مشکلی برای رفتوآمد نداشته باشند.»
موضوع بودجه فرهنگی کشور موضوع دیگری بود که وزیر فرهنگوارشاد اسلامی در جمع خبرنگاران از آن صحبت کرد و گفت: «رقم بودجه هنوز ابلاغ نشده است، اما در مجلس و شورای نگهبان به امضا رسیده و به معاونت برنامهریزی و نظارت راهبردی ریاستجمهوری ابلاغ و ظرف چند روز آینده هم از آن نهاد به دستگاهها ابلاغ میشود.»
صبحانهای از جنس فرهنگ
اما حضور وزیر فرهنگوارشاد اسلامی در جمع اعضای اتاق بازرگانی بخش دیگری از برنامههای علی جنتی بود. وزیر فرهنگوارشاد اسلامی در این برنامه کاری خطاب به فعالان اقتصادی بار دیگر از مظلومیت فرهنگ در بخش اقتصادی گفت: «اقتصاد فرهنگ و هنر تاکنون مغفول بوده و سهم آن در کشور بسیار ناچیز و اندک است و عمده فعالیتهای فرهنگی و هنری از طریق حمایت دولت انجام شده است.»
در این نشست که صبح یکشنبه و در محل اتاق بازرگانی تهران صورت گرفت، علی جنتی با اشاره به وضعیت معیشتی اهالی فرهنگ گفت: «اصحاب فرهنگ و هنر هم وضعیت بسیار نامطلوبی دارند بهخصوص از نظر معیشتی حتی آن افراد سرشناس حوزههای فرهنگی و هنری هم با مشکلات متعددی روبهرو هستند به طوری که اگر یک بیماری صعبالعلاجی بگیرند نیازمند کمکهای دولتی هستند و کلا از نظر مسکن، معیشت روزمره و... دچار مشکل هستند. بنابراین ما از همان ابتدا تلاشمان بهبود این حوزه بوده است، هر چند که مشکلات بسیار است مثلا در ابتدای آمدن من به وزارت فرهنگ، صندوق هنرمندان 21میلیاردتومان بدهی داشت و ما در تلاشیم مشکلات را بهتدریج مرتفع کنیم.»
او از ظرفیت بالای هنر در سودآوری اقتصادی هم صحبت کرد و گفت: « من بر این باورم که اگر این حوزه را درست هدایت کنیم میتوانند روی پای خود بایستند و سودآوری هم داشته باشد. مثلا نگارگری ارزش افزوده بسیار بالایی دارد و برخی بانکها که به این حوزه ورود کردهاند الان درآمدهای بالایی کسب میکنند. به عنوان نمونه در همین حراج کریستیز دوبی، از 40 اثر ایرانی، 32 تابلو فروخته شد و از مجموع 10میلیوندلار فروش، سهمیلیوندلار آن نصیب ایران شد و کلا اینکه تابلو ارزش افزودهاش خیلی بالاست؛ اما در حوزههای دیگر خیلی سودآوری نداشتهایم.»
روی مجوزها میایستیم
وزیر البته در بخشی از صحبتهایش به موضوع مجوزهای صادرشده از سوی این وزارتخانه اشاره کرد و مانند معاونانش بر حمایت از مجوزهای صادرشده تاکید کرد و گفت: «ما ضمن اینکه در صدور مجوزها دقت میکنیم؛ اما از آن مجوز تا آخر حمایت میکنیم و پای آن ایستادهایم.»
این صحبتی است که پیش از وزیر، حجتالله ایوبی، معاون سینمایی نیز گفته بود. هر چند که در چند هفته گذشته فشار از سوی برخی نهادهای امنیتی باعث تغییر سیاستهای وزارت فرهنگ و ارشاد اسلامی شده اما وزیر و معاونانش بر ایستادن پای مجوزها پافشاری میکنند.
جنتی به فضای امیدوارکنندهای که در بین اهالی فرهنگ و هنر به وجود آمده اشاره کرد و گفت: «الان میبینیم که بسیاری از فیلمسازان که تاکنون کار نمیکردند الان با امیدواری مشغول فعالیت هستند.»
مشکلات سینما بخش دیگری از صحبتهای وزیر در جمع فعالان اقتصادی بود. او به کمبود منابع مالی در این بخش از فعالیت سینماها با 30درصد ظرفیت و فرسودگی سالنها اشاره کرد و از تلاش برای رفع این مشکلات و مجهز و دیجیتالیکردن سینماها و نیز از تلاش برای افزایش اقبال مردم به سینما خبر داد و وعده داد که وزارتخانه متبوعش در سال جدید درصدد تهیه و آمادهسازی 20 تا 30سالن جدید است. علی جنتی در بخش دیگری از سخنان خود با اشاره به مشکلات حوزه نشر، عنوان کرد میتوان با همت و همدلی این حوزه را به سودآوری رساند چرا که جا برای کار در آن بسیار است، کشورهای حوزه زبان پارسی دارای زمینه مناسب کاری برای این عرصه هستند، ما برای بهبود و ایجاد جهش در این عرصه با وزارت صنعت و معدن و مدیران عامل بانکهای خصوصی صحبت کردهایم و تفاهمنامه امضا کردهایم و آنها هم ورود خوبی به این امر پیدا کردهاند، خوب در این زمینه کار میکنند و امید است که اوضاع بهتر شود. به گفته جنتی: «سیاست دولت در این زمینه و همچنین در دیگر بخشها، بازکردن فضا و ایجاد بستر مناسب برای فعالیت است و در این مدت هم بر همین اساس عمل کردهایم. بهعنوان مثال کتابهایی که گاه تا هفت یا هشت سال در ارشاد ماندهاند، الان مجوز گرفتهاند. توسعه در همه بخشها، اعم از فرهنگی، سیاسی و اقتصادی باید به صورت متوازن و متناسب صورت گیرد. توسعه فرهنگی جز در فضای باز و تضارب آرا عملی نمیشود.»
مشکل کاغد حل میشود
موضوع محدودیتهایی که در چند سال پیش برای محمدرضا شجریان و بهرام بیضایی پیش آمده، یکی از موضوعاتی بود که وزیر فرهنگوارشاد اسلامی در جمع فعالان اقتصادی به آن پاسخ داد و درباره شجریان با تاکید بر اینکه ایشان مشکلی ندارند گفت: «ما تا آنجا که بتوانیم قصد کمک در این زمینه داریم چرا که این امر را در راستای توسعه فرهنگی کشورمان میدانیم. استاد شجریان یک چهره بینالمللی هستند. در مورد آقای شجریان هم سیاست دولت تا آنجایی که به وزارت فرهنگ مربوط میشود آن است که ایشان بتواند کار کند و دوستان و طرفدارانش بتوانند از وجود ایشان بهره ببرند.»
او همچنین با اشاره به اینکه بهرام بیضایی هم میتواند در ایران فعالیت کند، گفت: «ایشان مشکل خاصی ندارند و بهراحتی میتوانند کارشان را انجام دهند.»
کاغذ، موضوع پرسش دیگر از وزیر ارشاد بود که او پاسخ داد: «در مورد کاغذ ما بر آن هستیم که بتوانیم تولید داخلی را افزایش دهیم و برای توسعه کارخانهها در داخل، آماده تعامل با وزارت صنعت هستیم و از واردکنندههای کاغذ هم حمایت میکنیم که بتوانیم کاغذ را با قیمت مناسب در اختیار ناشران قرار دهیم.»
وزیر فرهنگ در پاسخ به پرسشی درخصوص یارانه مطبوعات افزود: «یارانه مطبوعات کم و تنها در حد یک کمک است، از همینرو ما کار را واگذار کردیم به خود مطبوعات و از آنها خواستیم بنشینند ضوابطی را تدوین کنند که بر اساس آن ضوابط و معیارها، یارانه به مطبوعات تعلق بگیرد و این موضوع کاملا شفاف و روشن است و در سایت معاونت مطبوعاتی هم قرار دارد.»
جنتی بودجه وزارت ارشاد را بسیار اندک دانست و عنوان کرد که ارشاد با این رقم اصلا نمیتواند پاسخگوی وظایفش باشد و این در حالی است که بودجه سال 93 نسبت به 92 تنها چهاردرصد افزایش دارد که با در نظر گرفتن تورم در حقیقت 20درصد کاهش دارد.
در این مراسم همچنین یحیی آلاسحاق، رییس «اتاق بازرگانی» با بیان اینکه اقتصاد فرهنگ و هنر تاکنون بسیار کم موردتوجه قرار گرفته به عدماستفاده از ظرفیتهای بالای کشور در اقتصاد هنر پرداخت و نتیجه این بیتوجهی را خسارات و صدمات زیاد به هنر و فرهنگ کشور، مردم و البته اصحاب هنر دانست. رییس اتاق بازرگانی، صنایع، معادن و کشاورزی تهران با اشاره به گستردگی حوزه فرهنگ و هنر از فیلم و تئاتر گرفته تا نشر و کاغذ و مسایل مختلفی که به هر کدام از این حوزههای فرهنگی و هنری مترتب است، یکی از نکات مشترک همه این حوزهها را سرمایهگذاری دانست. او با تاکید بر اینکه اولین نکته مشترک تمام فعالیتهای فرهنگی و هنری بحث تامین مالی است، گفت: «در این زمینه تاکنون توجه چندانی به مساله مشارکت مردمی برای سرمایهگذاری نشده و فرصتهای اقتصادی در حوزه فرهنگ و هنر ایجاد نشده است. این مشکل بزرگی در حوزه هنر است که همیشه آن را از نظر تامین مالی در مضیقه قرار داده است.»
افتتاح نخستین فروشگاه قانونی کتاب الکترونیک فارسی
حضور در مراسم افتتاح نخستین فروشگاه قانونی کتاب یا «فیدیبو» برنامه دیگر جنتی بود. او در این مراسم با بیان اینکه «حرکت بر اساس سند چشمانداز بیستساله همگام با پیشرفتهای فنی روز اجتنابناپذیر است»، افزود: «راهاندازی فروشگاه قانونی کتاب الکترونیک از جمله اقدامات مهم و ضروری در حوزه نشر است و باید با حفظ شرایط تولید و نشر کتابهای کاغذی، پاسخگوی نیازها و مطالبات اجتماعی در این حوزه باشیم.» به گفته جنتی: «ما در دنیایی بههم پیوسته و دایما در حال تحول زندگی میکنیم و نمیتوانیم در چنین دنیایی خود را محصور کنیم زیرا بر اساس سند چشمانداز بیستساله باید پیشرو باشیم. باید با استفاده از فضای دیجیتال شرایط جدیدی را برای گسترش باورها و اعتقادات خود در تمام دنیا فراهم کنیم.» به گفته جنتی: «با استفاده از دستاوردها و فناوریهای نوین میتوانیم ویژگیهای فرهنگ و تمدن دیرینه خود را به تمام دنیا معرفی و منتشر کنیم و نباید به مقوله فناوری نگاه و برخورد منفی داشته باشیم.»
وی ضمن تاکید بر استفاده صحیح و مناسب از دستاوردهای حوزه فناوریهای نوین اظهار کرد: نباید در این زمینه نگاه انفعالی داشته باشیم و همچنین نباید به آن با نگاه ممنوعیت و کار غیرقانونی برخورد کنیم.
جنتی ضمن تاکید بر مناسببودن «فروشگاه قانونی کتاب الکترونیک» اظهار امیدواری کرد؛ با راهاندازی این پروژه گشایشی در توسعه و ترویج فرهنگ و هنر کشورمان فراهم شود. در این مراسم «سیدعباس صالحی»، معاون امور فرهنگی وزیر فرهنگوارشاد اسلامی، «فریدون» مدیر عامل فیدیبو fidibo، جمعی از مدیران و کارشناسان اتحادیه ناشران و کتابفروشان و برخی از مدیران و مسوولان وزارت فرهنگوارشاد اسلامی حضور داشتند.
در این مراسم برخی از چهرههای شناختهشده فرهنگی از جمله دکتر ناصر فکوهی صحبت کردند.
------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------
راهاندازی نخستین سامانه فروش کتاب کشور با رعایت قانون کپیرایت
فیدیبو اولین سامانه multi-platform تولید و توزیع کتاب الکترونیک در خاورمیانه است که مبتنی بر استانداردهای جهانی صنعت نشر و با رعایت کامل قانون جهانی کپیرایت طراحی و اجرا شده است. این سامانه ضمن فراهمآوردن دسترسی سریع و آسان به بهترین کتابها و مجلات جهان، دایره مخاطبان محتوای وزین تولیدی در خاورمیانه را نیز گسترش میدهند و قرار است با بهرهگیری از پشتیبانی فنی و تجاری معتبرترین شرکتهای نشر الکترونیک در اروپا، طی سه مرحله تعریف شده در برنامه توسعه، موفق به تحقق این اهداف خواهند شد. این اهداف عبارتند از ارایه محتوا با بهترین کیفیت، توسعه کمی محتوای عرضه شده، ارزیابی نیازها و اقتضائات بومی مخاطبان و ارتقای رابطهای کاربردی. این فروشگاه که به همت مهدی فیروزان رییس شهر کتاب راهاندازی شده در کشورهای اسپانیا، لبنان و ایران در کوتاهترین زمان، شعار خود که مطالعات آزاد برای همه افراد، همه وقت است را تحقق میبخشد.
جنتی با اشاره به جلسه مشترک میان وزارت فرهنگ و اطلاعات گفته است: «مجموعه معاونان وزارت فرهنگ و ارشاد اسلامی با معاونان ذیربط وزارت اطلاعات جلسهای داشتند. وزارت اطلاعات در دولت قبل اعلام کرده بود که کتابهای یکسری از نویسندگان نباید چاپ شود. با توجه به همفکریهای انجامشده، تصمیم گرفتیم هیچ کتابی را بهدلیل نویسندگان آن رد چاپ نکنیم. چاپ کتاب ضوابطی دارد که با توجه به آن ضوابط عمل میکنیم، اگر مشکلی نباشد کتاب چاپ میشود، اما اگر مشکلی داشته باشد آن مشکل یا اصلاح میشود یا کتاب در نهایت چاپ نمیشود، در نهایت به کتاب نگاه میکنیم نه به نویسنده.»
پیشتر سیدعباس صالحی، معاون فرهنگی وزیر فرهنگوارشاد اسلامی نیز در گفتوگو با «شرق» ضمن اعلام در جریانبودن این مذاکرات با وزارت اطلاعات خبر داده بود و گفته بود: «ما تلاش میکنیم به جای آنکه ممانعتی برای نویسندگان به وجود بیاوریم کتاب و آثارشان را مورد بررسی قرار بدهیم.» حالا با تایید وزیر فرهنگ و ارشاد اسلامی دیگر هیچ نویسنده و هنرمندی نباید به دلیل اظهارات سیاسی و فعالیتها و اندیشههایش از فعالیت منع شود و اثرش براساس قوانین بررسی و مجوز کار بگیرد. این اتفاق اگر رخ دهد در ادامه شعارهای دولت و برنامه حسن روحانی است که در گزارش صدروزهای که به مردم ارایه کرد مژده سریعالقلمکردن ممنوعالقلمها را داد. هر چند برای تحقق این نظر باید در انتظار روزهای آینده بود و دید افرادی که در این فهرست که به صورت رسمی در هیچ جایی وجود ندارد نبودند و در هشتسال گذشته تحت فضای امنیتی که در وزارت فرهنگوارشاد اسلامی بهوجود آمده بود مجالی برای کارکردن و انتشار اندیشههایشان نداشتند میتوانند فعالیت کنند یا خیر؟ اما موضوع تفاهمنامه تنها مساله صحبتهای جنتی در روز پر از برنامههایش نبود؛ او همچنین درباره ویزاهای فرهنگی به فعالان فرهنگی برای رفتن به کشورهای همسایه و یا دادن ویزای فرهنگی هم اظهارنظر کرد و گفت: «برای کسانی که به دیدارهای رسمی میروند مطمئنا مشکلی وجود ندارد. بعضی سختگیریها مخصوصا سختگیریها در مورد کشور افغانستان برای کسانی است که برای کار به کشور ما میآیند.» وزیر فرهنگ با اشاره به جایگاه فعالان فرهنگی هم گفت: «ما بررسی میکنیم که فعالان فرهنگی مشکلی برای رفتوآمد نداشته باشند.»
موضوع بودجه فرهنگی کشور موضوع دیگری بود که وزیر فرهنگوارشاد اسلامی در جمع خبرنگاران از آن صحبت کرد و گفت: «رقم بودجه هنوز ابلاغ نشده است، اما در مجلس و شورای نگهبان به امضا رسیده و به معاونت برنامهریزی و نظارت راهبردی ریاستجمهوری ابلاغ و ظرف چند روز آینده هم از آن نهاد به دستگاهها ابلاغ میشود.»
صبحانهای از جنس فرهنگ
اما حضور وزیر فرهنگوارشاد اسلامی در جمع اعضای اتاق بازرگانی بخش دیگری از برنامههای علی جنتی بود. وزیر فرهنگوارشاد اسلامی در این برنامه کاری خطاب به فعالان اقتصادی بار دیگر از مظلومیت فرهنگ در بخش اقتصادی گفت: «اقتصاد فرهنگ و هنر تاکنون مغفول بوده و سهم آن در کشور بسیار ناچیز و اندک است و عمده فعالیتهای فرهنگی و هنری از طریق حمایت دولت انجام شده است.»
در این نشست که صبح یکشنبه و در محل اتاق بازرگانی تهران صورت گرفت، علی جنتی با اشاره به وضعیت معیشتی اهالی فرهنگ گفت: «اصحاب فرهنگ و هنر هم وضعیت بسیار نامطلوبی دارند بهخصوص از نظر معیشتی حتی آن افراد سرشناس حوزههای فرهنگی و هنری هم با مشکلات متعددی روبهرو هستند به طوری که اگر یک بیماری صعبالعلاجی بگیرند نیازمند کمکهای دولتی هستند و کلا از نظر مسکن، معیشت روزمره و... دچار مشکل هستند. بنابراین ما از همان ابتدا تلاشمان بهبود این حوزه بوده است، هر چند که مشکلات بسیار است مثلا در ابتدای آمدن من به وزارت فرهنگ، صندوق هنرمندان 21میلیاردتومان بدهی داشت و ما در تلاشیم مشکلات را بهتدریج مرتفع کنیم.»
او از ظرفیت بالای هنر در سودآوری اقتصادی هم صحبت کرد و گفت: « من بر این باورم که اگر این حوزه را درست هدایت کنیم میتوانند روی پای خود بایستند و سودآوری هم داشته باشد. مثلا نگارگری ارزش افزوده بسیار بالایی دارد و برخی بانکها که به این حوزه ورود کردهاند الان درآمدهای بالایی کسب میکنند. به عنوان نمونه در همین حراج کریستیز دوبی، از 40 اثر ایرانی، 32 تابلو فروخته شد و از مجموع 10میلیوندلار فروش، سهمیلیوندلار آن نصیب ایران شد و کلا اینکه تابلو ارزش افزودهاش خیلی بالاست؛ اما در حوزههای دیگر خیلی سودآوری نداشتهایم.»
روی مجوزها میایستیم
وزیر البته در بخشی از صحبتهایش به موضوع مجوزهای صادرشده از سوی این وزارتخانه اشاره کرد و مانند معاونانش بر حمایت از مجوزهای صادرشده تاکید کرد و گفت: «ما ضمن اینکه در صدور مجوزها دقت میکنیم؛ اما از آن مجوز تا آخر حمایت میکنیم و پای آن ایستادهایم.»
این صحبتی است که پیش از وزیر، حجتالله ایوبی، معاون سینمایی نیز گفته بود. هر چند که در چند هفته گذشته فشار از سوی برخی نهادهای امنیتی باعث تغییر سیاستهای وزارت فرهنگ و ارشاد اسلامی شده اما وزیر و معاونانش بر ایستادن پای مجوزها پافشاری میکنند.
جنتی به فضای امیدوارکنندهای که در بین اهالی فرهنگ و هنر به وجود آمده اشاره کرد و گفت: «الان میبینیم که بسیاری از فیلمسازان که تاکنون کار نمیکردند الان با امیدواری مشغول فعالیت هستند.»
مشکلات سینما بخش دیگری از صحبتهای وزیر در جمع فعالان اقتصادی بود. او به کمبود منابع مالی در این بخش از فعالیت سینماها با 30درصد ظرفیت و فرسودگی سالنها اشاره کرد و از تلاش برای رفع این مشکلات و مجهز و دیجیتالیکردن سینماها و نیز از تلاش برای افزایش اقبال مردم به سینما خبر داد و وعده داد که وزارتخانه متبوعش در سال جدید درصدد تهیه و آمادهسازی 20 تا 30سالن جدید است. علی جنتی در بخش دیگری از سخنان خود با اشاره به مشکلات حوزه نشر، عنوان کرد میتوان با همت و همدلی این حوزه را به سودآوری رساند چرا که جا برای کار در آن بسیار است، کشورهای حوزه زبان پارسی دارای زمینه مناسب کاری برای این عرصه هستند، ما برای بهبود و ایجاد جهش در این عرصه با وزارت صنعت و معدن و مدیران عامل بانکهای خصوصی صحبت کردهایم و تفاهمنامه امضا کردهایم و آنها هم ورود خوبی به این امر پیدا کردهاند، خوب در این زمینه کار میکنند و امید است که اوضاع بهتر شود. به گفته جنتی: «سیاست دولت در این زمینه و همچنین در دیگر بخشها، بازکردن فضا و ایجاد بستر مناسب برای فعالیت است و در این مدت هم بر همین اساس عمل کردهایم. بهعنوان مثال کتابهایی که گاه تا هفت یا هشت سال در ارشاد ماندهاند، الان مجوز گرفتهاند. توسعه در همه بخشها، اعم از فرهنگی، سیاسی و اقتصادی باید به صورت متوازن و متناسب صورت گیرد. توسعه فرهنگی جز در فضای باز و تضارب آرا عملی نمیشود.»
مشکل کاغد حل میشود
موضوع محدودیتهایی که در چند سال پیش برای محمدرضا شجریان و بهرام بیضایی پیش آمده، یکی از موضوعاتی بود که وزیر فرهنگوارشاد اسلامی در جمع فعالان اقتصادی به آن پاسخ داد و درباره شجریان با تاکید بر اینکه ایشان مشکلی ندارند گفت: «ما تا آنجا که بتوانیم قصد کمک در این زمینه داریم چرا که این امر را در راستای توسعه فرهنگی کشورمان میدانیم. استاد شجریان یک چهره بینالمللی هستند. در مورد آقای شجریان هم سیاست دولت تا آنجایی که به وزارت فرهنگ مربوط میشود آن است که ایشان بتواند کار کند و دوستان و طرفدارانش بتوانند از وجود ایشان بهره ببرند.»
او همچنین با اشاره به اینکه بهرام بیضایی هم میتواند در ایران فعالیت کند، گفت: «ایشان مشکل خاصی ندارند و بهراحتی میتوانند کارشان را انجام دهند.»
کاغذ، موضوع پرسش دیگر از وزیر ارشاد بود که او پاسخ داد: «در مورد کاغذ ما بر آن هستیم که بتوانیم تولید داخلی را افزایش دهیم و برای توسعه کارخانهها در داخل، آماده تعامل با وزارت صنعت هستیم و از واردکنندههای کاغذ هم حمایت میکنیم که بتوانیم کاغذ را با قیمت مناسب در اختیار ناشران قرار دهیم.»
وزیر فرهنگ در پاسخ به پرسشی درخصوص یارانه مطبوعات افزود: «یارانه مطبوعات کم و تنها در حد یک کمک است، از همینرو ما کار را واگذار کردیم به خود مطبوعات و از آنها خواستیم بنشینند ضوابطی را تدوین کنند که بر اساس آن ضوابط و معیارها، یارانه به مطبوعات تعلق بگیرد و این موضوع کاملا شفاف و روشن است و در سایت معاونت مطبوعاتی هم قرار دارد.»
جنتی بودجه وزارت ارشاد را بسیار اندک دانست و عنوان کرد که ارشاد با این رقم اصلا نمیتواند پاسخگوی وظایفش باشد و این در حالی است که بودجه سال 93 نسبت به 92 تنها چهاردرصد افزایش دارد که با در نظر گرفتن تورم در حقیقت 20درصد کاهش دارد.
در این مراسم همچنین یحیی آلاسحاق، رییس «اتاق بازرگانی» با بیان اینکه اقتصاد فرهنگ و هنر تاکنون بسیار کم موردتوجه قرار گرفته به عدماستفاده از ظرفیتهای بالای کشور در اقتصاد هنر پرداخت و نتیجه این بیتوجهی را خسارات و صدمات زیاد به هنر و فرهنگ کشور، مردم و البته اصحاب هنر دانست. رییس اتاق بازرگانی، صنایع، معادن و کشاورزی تهران با اشاره به گستردگی حوزه فرهنگ و هنر از فیلم و تئاتر گرفته تا نشر و کاغذ و مسایل مختلفی که به هر کدام از این حوزههای فرهنگی و هنری مترتب است، یکی از نکات مشترک همه این حوزهها را سرمایهگذاری دانست. او با تاکید بر اینکه اولین نکته مشترک تمام فعالیتهای فرهنگی و هنری بحث تامین مالی است، گفت: «در این زمینه تاکنون توجه چندانی به مساله مشارکت مردمی برای سرمایهگذاری نشده و فرصتهای اقتصادی در حوزه فرهنگ و هنر ایجاد نشده است. این مشکل بزرگی در حوزه هنر است که همیشه آن را از نظر تامین مالی در مضیقه قرار داده است.»
افتتاح نخستین فروشگاه قانونی کتاب الکترونیک فارسی
حضور در مراسم افتتاح نخستین فروشگاه قانونی کتاب یا «فیدیبو» برنامه دیگر جنتی بود. او در این مراسم با بیان اینکه «حرکت بر اساس سند چشمانداز بیستساله همگام با پیشرفتهای فنی روز اجتنابناپذیر است»، افزود: «راهاندازی فروشگاه قانونی کتاب الکترونیک از جمله اقدامات مهم و ضروری در حوزه نشر است و باید با حفظ شرایط تولید و نشر کتابهای کاغذی، پاسخگوی نیازها و مطالبات اجتماعی در این حوزه باشیم.» به گفته جنتی: «ما در دنیایی بههم پیوسته و دایما در حال تحول زندگی میکنیم و نمیتوانیم در چنین دنیایی خود را محصور کنیم زیرا بر اساس سند چشمانداز بیستساله باید پیشرو باشیم. باید با استفاده از فضای دیجیتال شرایط جدیدی را برای گسترش باورها و اعتقادات خود در تمام دنیا فراهم کنیم.» به گفته جنتی: «با استفاده از دستاوردها و فناوریهای نوین میتوانیم ویژگیهای فرهنگ و تمدن دیرینه خود را به تمام دنیا معرفی و منتشر کنیم و نباید به مقوله فناوری نگاه و برخورد منفی داشته باشیم.»
وی ضمن تاکید بر استفاده صحیح و مناسب از دستاوردهای حوزه فناوریهای نوین اظهار کرد: نباید در این زمینه نگاه انفعالی داشته باشیم و همچنین نباید به آن با نگاه ممنوعیت و کار غیرقانونی برخورد کنیم.
جنتی ضمن تاکید بر مناسببودن «فروشگاه قانونی کتاب الکترونیک» اظهار امیدواری کرد؛ با راهاندازی این پروژه گشایشی در توسعه و ترویج فرهنگ و هنر کشورمان فراهم شود. در این مراسم «سیدعباس صالحی»، معاون امور فرهنگی وزیر فرهنگوارشاد اسلامی، «فریدون» مدیر عامل فیدیبو fidibo، جمعی از مدیران و کارشناسان اتحادیه ناشران و کتابفروشان و برخی از مدیران و مسوولان وزارت فرهنگوارشاد اسلامی حضور داشتند.
در این مراسم برخی از چهرههای شناختهشده فرهنگی از جمله دکتر ناصر فکوهی صحبت کردند.
------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------
راهاندازی نخستین سامانه فروش کتاب کشور با رعایت قانون کپیرایت
فیدیبو اولین سامانه multi-platform تولید و توزیع کتاب الکترونیک در خاورمیانه است که مبتنی بر استانداردهای جهانی صنعت نشر و با رعایت کامل قانون جهانی کپیرایت طراحی و اجرا شده است. این سامانه ضمن فراهمآوردن دسترسی سریع و آسان به بهترین کتابها و مجلات جهان، دایره مخاطبان محتوای وزین تولیدی در خاورمیانه را نیز گسترش میدهند و قرار است با بهرهگیری از پشتیبانی فنی و تجاری معتبرترین شرکتهای نشر الکترونیک در اروپا، طی سه مرحله تعریف شده در برنامه توسعه، موفق به تحقق این اهداف خواهند شد. این اهداف عبارتند از ارایه محتوا با بهترین کیفیت، توسعه کمی محتوای عرضه شده، ارزیابی نیازها و اقتضائات بومی مخاطبان و ارتقای رابطهای کاربردی. این فروشگاه که به همت مهدی فیروزان رییس شهر کتاب راهاندازی شده در کشورهای اسپانیا، لبنان و ایران در کوتاهترین زمان، شعار خود که مطالعات آزاد برای همه افراد، همه وقت است را تحقق میبخشد.
علی جنتی وزیر فرهنگوارشاد اسلامی میگوید تفاهمنامهای با وزارت اطلاعات امضا کرده است تا فهرستی به نام فهرست سیاه نویسندگان دیگر وجود نداشته باشد و اثر مبنای بررسی قرار گیرد نه نام نویسنده. این از جنس سخنان معاون فرهنگی وزارت فرهنگوارشاد است که در گفتوگو با «شرق» نیز آن را اعلام کرد. علی جنتی وزیر فرهنگوارشاد اسلامی که صبح روز یکشنبه در صبحانه مشترک با اعضای «اتاق بازرگانی» شرکت کرده است در جمع خبرنگاران با اعلام امضای این تفاهمنامه گفته است: «با توجه به اینکه در وزارت اطلاعات دولت سابق کتاب یکسری از نویسندگان ممنوعالقلم چاپ نمیشد، همفکری کردیم که برای چاپ یک کتاب به خود آن نگاه کنیم؛ نه به نویسنده آن.»
جنتی با اشاره به جلسه مشترک میان وزارت فرهنگ و اطلاعات گفته است: «مجموعه معاونان وزارت فرهنگ و ارشاد اسلامی با معاونان ذیربط وزارت اطلاعات جلسهای داشتند. وزارت اطلاعات در دولت قبل اعلام کرده بود که کتابهای یکسری از نویسندگان نباید چاپ شود. با توجه به همفکریهای انجامشده، تصمیم گرفتیم هیچ کتابی را بهدلیل نویسندگان آن رد چاپ نکنیم. چاپ کتاب ضوابطی دارد که با توجه به آن ضوابط عمل میکنیم، اگر مشکلی نباشد کتاب چاپ میشود، اما اگر مشکلی داشته باشد آن مشکل یا اصلاح میشود یا کتاب در نهایت چاپ نمیشود، در نهایت به کتاب نگاه میکنیم نه به نویسنده.»
پیشتر سیدعباس صالحی، معاون فرهنگی وزیر فرهنگوارشاد اسلامی نیز در گفتوگو با «شرق» ضمن اعلام در جریانبودن این مذاکرات با وزارت اطلاعات خبر داده بود و گفته بود: «ما تلاش میکنیم به جای آنکه ممانعتی برای نویسندگان به وجود بیاوریم کتاب و آثارشان را مورد بررسی قرار بدهیم.» حالا با تایید وزیر فرهنگ و ارشاد اسلامی دیگر هیچ نویسنده و هنرمندی نباید به دلیل اظهارات سیاسی و فعالیتها و اندیشههایش از فعالیت منع شود و اثرش براساس قوانین بررسی و مجوز کار بگیرد. این اتفاق اگر رخ دهد در ادامه شعارهای دولت و برنامه حسن روحانی است که در گزارش صدروزهای که به مردم ارایه کرد مژده سریعالقلمکردن ممنوعالقلمها را داد. هر چند برای تحقق این نظر باید در انتظار روزهای آینده بود و دید افرادی که در این فهرست که به صورت رسمی در هیچ جایی وجود ندارد نبودند و در هشتسال گذشته تحت فضای امنیتی که در وزارت فرهنگوارشاد اسلامی بهوجود آمده بود مجالی برای کارکردن و انتشار اندیشههایشان نداشتند میتوانند فعالیت کنند یا خیر؟ اما موضوع تفاهمنامه تنها مساله صحبتهای جنتی در روز پر از برنامههایش نبود؛ او همچنین درباره ویزاهای فرهنگی به فعالان فرهنگی برای رفتن به کشورهای همسایه و یا دادن ویزای فرهنگی هم اظهارنظر کرد و گفت: «برای کسانی که به دیدارهای رسمی میروند مطمئنا مشکلی وجود ندارد. بعضی سختگیریها مخصوصا سختگیریها در مورد کشور افغانستان برای کسانی است که برای کار به کشور ما میآیند.» وزیر فرهنگ با اشاره به جایگاه فعالان فرهنگی هم گفت: «ما بررسی میکنیم که فعالان فرهنگی مشکلی برای رفتوآمد نداشته باشند.»
موضوع بودجه فرهنگی کشور موضوع دیگری بود که وزیر فرهنگوارشاد اسلامی در جمع خبرنگاران از آن صحبت کرد و گفت: «رقم بودجه هنوز ابلاغ نشده است، اما در مجلس و شورای نگهبان به امضا رسیده و به معاونت برنامهریزی و نظارت راهبردی ریاستجمهوری ابلاغ و ظرف چند روز آینده هم از آن نهاد به دستگاهها ابلاغ میشود.»
صبحانهای از جنس فرهنگ
اما حضور وزیر فرهنگوارشاد اسلامی در جمع اعضای اتاق بازرگانی بخش دیگری از برنامههای علی جنتی بود. وزیر فرهنگوارشاد اسلامی در این برنامه کاری خطاب به فعالان اقتصادی بار دیگر از مظلومیت فرهنگ در بخش اقتصادی گفت: «اقتصاد فرهنگ و هنر تاکنون مغفول بوده و سهم آن در کشور بسیار ناچیز و اندک است و عمده فعالیتهای فرهنگی و هنری از طریق حمایت دولت انجام شده است.»
در این نشست که صبح یکشنبه و در محل اتاق بازرگانی تهران صورت گرفت، علی جنتی با اشاره به وضعیت معیشتی اهالی فرهنگ گفت: «اصحاب فرهنگ و هنر هم وضعیت بسیار نامطلوبی دارند بهخصوص از نظر معیشتی حتی آن افراد سرشناس حوزههای فرهنگی و هنری هم با مشکلات متعددی روبهرو هستند به طوری که اگر یک بیماری صعبالعلاجی بگیرند نیازمند کمکهای دولتی هستند و کلا از نظر مسکن، معیشت روزمره و... دچار مشکل هستند. بنابراین ما از همان ابتدا تلاشمان بهبود این حوزه بوده است، هر چند که مشکلات بسیار است مثلا در ابتدای آمدن من به وزارت فرهنگ، صندوق هنرمندان 21میلیاردتومان بدهی داشت و ما در تلاشیم مشکلات را بهتدریج مرتفع کنیم.»
او از ظرفیت بالای هنر در سودآوری اقتصادی هم صحبت کرد و گفت: « من بر این باورم که اگر این حوزه را درست هدایت کنیم میتوانند روی پای خود بایستند و سودآوری هم داشته باشد. مثلا نگارگری ارزش افزوده بسیار بالایی دارد و برخی بانکها که به این حوزه ورود کردهاند الان درآمدهای بالایی کسب میکنند. به عنوان نمونه در همین حراج کریستیز دوبی، از 40 اثر ایرانی، 32 تابلو فروخته شد و از مجموع 10میلیوندلار فروش، سهمیلیوندلار آن نصیب ایران شد و کلا اینکه تابلو ارزش افزودهاش خیلی بالاست؛ اما در حوزههای دیگر خیلی سودآوری نداشتهایم.»
روی مجوزها میایستیم
وزیر البته در بخشی از صحبتهایش به موضوع مجوزهای صادرشده از سوی این وزارتخانه اشاره کرد و مانند معاونانش بر حمایت از مجوزهای صادرشده تاکید کرد و گفت: «ما ضمن اینکه در صدور مجوزها دقت میکنیم؛ اما از آن مجوز تا آخر حمایت میکنیم و پای آن ایستادهایم.»
این صحبتی است که پیش از وزیر، حجتالله ایوبی، معاون سینمایی نیز گفته بود. هر چند که در چند هفته گذشته فشار از سوی برخی نهادهای امنیتی باعث تغییر سیاستهای وزارت فرهنگ و ارشاد اسلامی شده اما وزیر و معاونانش بر ایستادن پای مجوزها پافشاری میکنند.
جنتی به فضای امیدوارکنندهای که در بین اهالی فرهنگ و هنر به وجود آمده اشاره کرد و گفت: «الان میبینیم که بسیاری از فیلمسازان که تاکنون کار نمیکردند الان با امیدواری مشغول فعالیت هستند.»
مشکلات سینما بخش دیگری از صحبتهای وزیر در جمع فعالان اقتصادی بود. او به کمبود منابع مالی در این بخش از فعالیت سینماها با 30درصد ظرفیت و فرسودگی سالنها اشاره کرد و از تلاش برای رفع این مشکلات و مجهز و دیجیتالیکردن سینماها و نیز از تلاش برای افزایش اقبال مردم به سینما خبر داد و وعده داد که وزارتخانه متبوعش در سال جدید درصدد تهیه و آمادهسازی 20 تا 30سالن جدید است. علی جنتی در بخش دیگری از سخنان خود با اشاره به مشکلات حوزه نشر، عنوان کرد میتوان با همت و همدلی این حوزه را به سودآوری رساند چرا که جا برای کار در آن بسیار است، کشورهای حوزه زبان پارسی دارای زمینه مناسب کاری برای این عرصه هستند، ما برای بهبود و ایجاد جهش در این عرصه با وزارت صنعت و معدن و مدیران عامل بانکهای خصوصی صحبت کردهایم و تفاهمنامه امضا کردهایم و آنها هم ورود خوبی به این امر پیدا کردهاند، خوب در این زمینه کار میکنند و امید است که اوضاع بهتر شود. به گفته جنتی: «سیاست دولت در این زمینه و همچنین در دیگر بخشها، بازکردن فضا و ایجاد بستر مناسب برای فعالیت است و در این مدت هم بر همین اساس عمل کردهایم. بهعنوان مثال کتابهایی که گاه تا هفت یا هشت سال در ارشاد ماندهاند، الان مجوز گرفتهاند. توسعه در همه بخشها، اعم از فرهنگی، سیاسی و اقتصادی باید به صورت متوازن و متناسب صورت گیرد. توسعه فرهنگی جز در فضای باز و تضارب آرا عملی نمیشود.»
مشکل کاغد حل میشود
موضوع محدودیتهایی که در چند سال پیش برای محمدرضا شجریان و بهرام بیضایی پیش آمده، یکی از موضوعاتی بود که وزیر فرهنگوارشاد اسلامی در جمع فعالان اقتصادی به آن پاسخ داد و درباره شجریان با تاکید بر اینکه ایشان مشکلی ندارند گفت: «ما تا آنجا که بتوانیم قصد کمک در این زمینه داریم چرا که این امر را در راستای توسعه فرهنگی کشورمان میدانیم. استاد شجریان یک چهره بینالمللی هستند. در مورد آقای شجریان هم سیاست دولت تا آنجایی که به وزارت فرهنگ مربوط میشود آن است که ایشان بتواند کار کند و دوستان و طرفدارانش بتوانند از وجود ایشان بهره ببرند.»
او همچنین با اشاره به اینکه بهرام بیضایی هم میتواند در ایران فعالیت کند، گفت: «ایشان مشکل خاصی ندارند و بهراحتی میتوانند کارشان را انجام دهند.»
کاغذ، موضوع پرسش دیگر از وزیر ارشاد بود که او پاسخ داد: «در مورد کاغذ ما بر آن هستیم که بتوانیم تولید داخلی را افزایش دهیم و برای توسعه کارخانهها در داخل، آماده تعامل با وزارت صنعت هستیم و از واردکنندههای کاغذ هم حمایت میکنیم که بتوانیم کاغذ را با قیمت مناسب در اختیار ناشران قرار دهیم.»
وزیر فرهنگ در پاسخ به پرسشی درخصوص یارانه مطبوعات افزود: «یارانه مطبوعات کم و تنها در حد یک کمک است، از همینرو ما کار را واگذار کردیم به خود مطبوعات و از آنها خواستیم بنشینند ضوابطی را تدوین کنند که بر اساس آن ضوابط و معیارها، یارانه به مطبوعات تعلق بگیرد و این موضوع کاملا شفاف و روشن است و در سایت معاونت مطبوعاتی هم قرار دارد.»
جنتی بودجه وزارت ارشاد را بسیار اندک دانست و عنوان کرد که ارشاد با این رقم اصلا نمیتواند پاسخگوی وظایفش باشد و این در حالی است که بودجه سال 93 نسبت به 92 تنها چهاردرصد افزایش دارد که با در نظر گرفتن تورم در حقیقت 20درصد کاهش دارد.
در این مراسم همچنین یحیی آلاسحاق، رییس «اتاق بازرگانی» با بیان اینکه اقتصاد فرهنگ و هنر تاکنون بسیار کم موردتوجه قرار گرفته به عدماستفاده از ظرفیتهای بالای کشور در اقتصاد هنر پرداخت و نتیجه این بیتوجهی را خسارات و صدمات زیاد به هنر و فرهنگ کشور، مردم و البته اصحاب هنر دانست. رییس اتاق بازرگانی، صنایع، معادن و کشاورزی تهران با اشاره به گستردگی حوزه فرهنگ و هنر از فیلم و تئاتر گرفته تا نشر و کاغذ و مسایل مختلفی که به هر کدام از این حوزههای فرهنگی و هنری مترتب است، یکی از نکات مشترک همه این حوزهها را سرمایهگذاری دانست. او با تاکید بر اینکه اولین نکته مشترک تمام فعالیتهای فرهنگی و هنری بحث تامین مالی است، گفت: «در این زمینه تاکنون توجه چندانی به مساله مشارکت مردمی برای سرمایهگذاری نشده و فرصتهای اقتصادی در حوزه فرهنگ و هنر ایجاد نشده است. این مشکل بزرگی در حوزه هنر است که همیشه آن را از نظر تامین مالی در مضیقه قرار داده است.»
افتتاح نخستین فروشگاه قانونی کتاب الکترونیک فارسی
حضور در مراسم افتتاح نخستین فروشگاه قانونی کتاب یا «فیدیبو» برنامه دیگر جنتی بود. او در این مراسم با بیان اینکه «حرکت بر اساس سند چشمانداز بیستساله همگام با پیشرفتهای فنی روز اجتنابناپذیر است»، افزود: «راهاندازی فروشگاه قانونی کتاب الکترونیک از جمله اقدامات مهم و ضروری در حوزه نشر است و باید با حفظ شرایط تولید و نشر کتابهای کاغذی، پاسخگوی نیازها و مطالبات اجتماعی در این حوزه باشیم.» به گفته جنتی: «ما در دنیایی بههم پیوسته و دایما در حال تحول زندگی میکنیم و نمیتوانیم در چنین دنیایی خود را محصور کنیم زیرا بر اساس سند چشمانداز بیستساله باید پیشرو باشیم. باید با استفاده از فضای دیجیتال شرایط جدیدی را برای گسترش باورها و اعتقادات خود در تمام دنیا فراهم کنیم.» به گفته جنتی: «با استفاده از دستاوردها و فناوریهای نوین میتوانیم ویژگیهای فرهنگ و تمدن دیرینه خود را به تمام دنیا معرفی و منتشر کنیم و نباید به مقوله فناوری نگاه و برخورد منفی داشته باشیم.»
وی ضمن تاکید بر استفاده صحیح و مناسب از دستاوردهای حوزه فناوریهای نوین اظهار کرد: نباید در این زمینه نگاه انفعالی داشته باشیم و همچنین نباید به آن با نگاه ممنوعیت و کار غیرقانونی برخورد کنیم.
جنتی ضمن تاکید بر مناسببودن «فروشگاه قانونی کتاب الکترونیک» اظهار امیدواری کرد؛ با راهاندازی این پروژه گشایشی در توسعه و ترویج فرهنگ و هنر کشورمان فراهم شود. در این مراسم «سیدعباس صالحی»، معاون امور فرهنگی وزیر فرهنگوارشاد اسلامی، «فریدون» مدیر عامل فیدیبو fidibo، جمعی از مدیران و کارشناسان اتحادیه ناشران و کتابفروشان و برخی از مدیران و مسوولان وزارت فرهنگوارشاد اسلامی حضور داشتند.
در این مراسم برخی از چهرههای شناختهشده فرهنگی از جمله دکتر ناصر فکوهی صحبت کردند.
------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------
راهاندازی نخستین سامانه فروش کتاب کشور با رعایت قانون کپیرایت
فیدیبو اولین سامانه multi-platform تولید و توزیع کتاب الکترونیک در خاورمیانه است که مبتنی بر استانداردهای جهانی صنعت نشر و با رعایت کامل قانون جهانی کپیرایت طراحی و اجرا شده است. این سامانه ضمن فراهمآوردن دسترسی سریع و آسان به بهترین کتابها و مجلات جهان، دایره مخاطبان محتوای وزین تولیدی در خاورمیانه را نیز گسترش میدهند و قرار است با بهرهگیری از پشتیبانی فنی و تجاری معتبرترین شرکتهای نشر الکترونیک در اروپا، طی سه مرحله تعریف شده در برنامه توسعه، موفق به تحقق این اهداف خواهند شد. این اهداف عبارتند از ارایه محتوا با بهترین کیفیت، توسعه کمی محتوای عرضه شده، ارزیابی نیازها و اقتضائات بومی مخاطبان و ارتقای رابطهای کاربردی. این فروشگاه که به همت مهدی فیروزان رییس شهر کتاب راهاندازی شده در کشورهای اسپانیا، لبنان و ایران در کوتاهترین زمان، شعار خود که مطالعات آزاد برای همه افراد، همه وقت است را تحقق میبخشد.
جنتی با اشاره به جلسه مشترک میان وزارت فرهنگ و اطلاعات گفته است: «مجموعه معاونان وزارت فرهنگ و ارشاد اسلامی با معاونان ذیربط وزارت اطلاعات جلسهای داشتند. وزارت اطلاعات در دولت قبل اعلام کرده بود که کتابهای یکسری از نویسندگان نباید چاپ شود. با توجه به همفکریهای انجامشده، تصمیم گرفتیم هیچ کتابی را بهدلیل نویسندگان آن رد چاپ نکنیم. چاپ کتاب ضوابطی دارد که با توجه به آن ضوابط عمل میکنیم، اگر مشکلی نباشد کتاب چاپ میشود، اما اگر مشکلی داشته باشد آن مشکل یا اصلاح میشود یا کتاب در نهایت چاپ نمیشود، در نهایت به کتاب نگاه میکنیم نه به نویسنده.»
پیشتر سیدعباس صالحی، معاون فرهنگی وزیر فرهنگوارشاد اسلامی نیز در گفتوگو با «شرق» ضمن اعلام در جریانبودن این مذاکرات با وزارت اطلاعات خبر داده بود و گفته بود: «ما تلاش میکنیم به جای آنکه ممانعتی برای نویسندگان به وجود بیاوریم کتاب و آثارشان را مورد بررسی قرار بدهیم.» حالا با تایید وزیر فرهنگ و ارشاد اسلامی دیگر هیچ نویسنده و هنرمندی نباید به دلیل اظهارات سیاسی و فعالیتها و اندیشههایش از فعالیت منع شود و اثرش براساس قوانین بررسی و مجوز کار بگیرد. این اتفاق اگر رخ دهد در ادامه شعارهای دولت و برنامه حسن روحانی است که در گزارش صدروزهای که به مردم ارایه کرد مژده سریعالقلمکردن ممنوعالقلمها را داد. هر چند برای تحقق این نظر باید در انتظار روزهای آینده بود و دید افرادی که در این فهرست که به صورت رسمی در هیچ جایی وجود ندارد نبودند و در هشتسال گذشته تحت فضای امنیتی که در وزارت فرهنگوارشاد اسلامی بهوجود آمده بود مجالی برای کارکردن و انتشار اندیشههایشان نداشتند میتوانند فعالیت کنند یا خیر؟ اما موضوع تفاهمنامه تنها مساله صحبتهای جنتی در روز پر از برنامههایش نبود؛ او همچنین درباره ویزاهای فرهنگی به فعالان فرهنگی برای رفتن به کشورهای همسایه و یا دادن ویزای فرهنگی هم اظهارنظر کرد و گفت: «برای کسانی که به دیدارهای رسمی میروند مطمئنا مشکلی وجود ندارد. بعضی سختگیریها مخصوصا سختگیریها در مورد کشور افغانستان برای کسانی است که برای کار به کشور ما میآیند.» وزیر فرهنگ با اشاره به جایگاه فعالان فرهنگی هم گفت: «ما بررسی میکنیم که فعالان فرهنگی مشکلی برای رفتوآمد نداشته باشند.»
موضوع بودجه فرهنگی کشور موضوع دیگری بود که وزیر فرهنگوارشاد اسلامی در جمع خبرنگاران از آن صحبت کرد و گفت: «رقم بودجه هنوز ابلاغ نشده است، اما در مجلس و شورای نگهبان به امضا رسیده و به معاونت برنامهریزی و نظارت راهبردی ریاستجمهوری ابلاغ و ظرف چند روز آینده هم از آن نهاد به دستگاهها ابلاغ میشود.»
صبحانهای از جنس فرهنگ
اما حضور وزیر فرهنگوارشاد اسلامی در جمع اعضای اتاق بازرگانی بخش دیگری از برنامههای علی جنتی بود. وزیر فرهنگوارشاد اسلامی در این برنامه کاری خطاب به فعالان اقتصادی بار دیگر از مظلومیت فرهنگ در بخش اقتصادی گفت: «اقتصاد فرهنگ و هنر تاکنون مغفول بوده و سهم آن در کشور بسیار ناچیز و اندک است و عمده فعالیتهای فرهنگی و هنری از طریق حمایت دولت انجام شده است.»
در این نشست که صبح یکشنبه و در محل اتاق بازرگانی تهران صورت گرفت، علی جنتی با اشاره به وضعیت معیشتی اهالی فرهنگ گفت: «اصحاب فرهنگ و هنر هم وضعیت بسیار نامطلوبی دارند بهخصوص از نظر معیشتی حتی آن افراد سرشناس حوزههای فرهنگی و هنری هم با مشکلات متعددی روبهرو هستند به طوری که اگر یک بیماری صعبالعلاجی بگیرند نیازمند کمکهای دولتی هستند و کلا از نظر مسکن، معیشت روزمره و... دچار مشکل هستند. بنابراین ما از همان ابتدا تلاشمان بهبود این حوزه بوده است، هر چند که مشکلات بسیار است مثلا در ابتدای آمدن من به وزارت فرهنگ، صندوق هنرمندان 21میلیاردتومان بدهی داشت و ما در تلاشیم مشکلات را بهتدریج مرتفع کنیم.»
او از ظرفیت بالای هنر در سودآوری اقتصادی هم صحبت کرد و گفت: « من بر این باورم که اگر این حوزه را درست هدایت کنیم میتوانند روی پای خود بایستند و سودآوری هم داشته باشد. مثلا نگارگری ارزش افزوده بسیار بالایی دارد و برخی بانکها که به این حوزه ورود کردهاند الان درآمدهای بالایی کسب میکنند. به عنوان نمونه در همین حراج کریستیز دوبی، از 40 اثر ایرانی، 32 تابلو فروخته شد و از مجموع 10میلیوندلار فروش، سهمیلیوندلار آن نصیب ایران شد و کلا اینکه تابلو ارزش افزودهاش خیلی بالاست؛ اما در حوزههای دیگر خیلی سودآوری نداشتهایم.»
روی مجوزها میایستیم
وزیر البته در بخشی از صحبتهایش به موضوع مجوزهای صادرشده از سوی این وزارتخانه اشاره کرد و مانند معاونانش بر حمایت از مجوزهای صادرشده تاکید کرد و گفت: «ما ضمن اینکه در صدور مجوزها دقت میکنیم؛ اما از آن مجوز تا آخر حمایت میکنیم و پای آن ایستادهایم.»
این صحبتی است که پیش از وزیر، حجتالله ایوبی، معاون سینمایی نیز گفته بود. هر چند که در چند هفته گذشته فشار از سوی برخی نهادهای امنیتی باعث تغییر سیاستهای وزارت فرهنگ و ارشاد اسلامی شده اما وزیر و معاونانش بر ایستادن پای مجوزها پافشاری میکنند.
جنتی به فضای امیدوارکنندهای که در بین اهالی فرهنگ و هنر به وجود آمده اشاره کرد و گفت: «الان میبینیم که بسیاری از فیلمسازان که تاکنون کار نمیکردند الان با امیدواری مشغول فعالیت هستند.»
مشکلات سینما بخش دیگری از صحبتهای وزیر در جمع فعالان اقتصادی بود. او به کمبود منابع مالی در این بخش از فعالیت سینماها با 30درصد ظرفیت و فرسودگی سالنها اشاره کرد و از تلاش برای رفع این مشکلات و مجهز و دیجیتالیکردن سینماها و نیز از تلاش برای افزایش اقبال مردم به سینما خبر داد و وعده داد که وزارتخانه متبوعش در سال جدید درصدد تهیه و آمادهسازی 20 تا 30سالن جدید است. علی جنتی در بخش دیگری از سخنان خود با اشاره به مشکلات حوزه نشر، عنوان کرد میتوان با همت و همدلی این حوزه را به سودآوری رساند چرا که جا برای کار در آن بسیار است، کشورهای حوزه زبان پارسی دارای زمینه مناسب کاری برای این عرصه هستند، ما برای بهبود و ایجاد جهش در این عرصه با وزارت صنعت و معدن و مدیران عامل بانکهای خصوصی صحبت کردهایم و تفاهمنامه امضا کردهایم و آنها هم ورود خوبی به این امر پیدا کردهاند، خوب در این زمینه کار میکنند و امید است که اوضاع بهتر شود. به گفته جنتی: «سیاست دولت در این زمینه و همچنین در دیگر بخشها، بازکردن فضا و ایجاد بستر مناسب برای فعالیت است و در این مدت هم بر همین اساس عمل کردهایم. بهعنوان مثال کتابهایی که گاه تا هفت یا هشت سال در ارشاد ماندهاند، الان مجوز گرفتهاند. توسعه در همه بخشها، اعم از فرهنگی، سیاسی و اقتصادی باید به صورت متوازن و متناسب صورت گیرد. توسعه فرهنگی جز در فضای باز و تضارب آرا عملی نمیشود.»
مشکل کاغد حل میشود
موضوع محدودیتهایی که در چند سال پیش برای محمدرضا شجریان و بهرام بیضایی پیش آمده، یکی از موضوعاتی بود که وزیر فرهنگوارشاد اسلامی در جمع فعالان اقتصادی به آن پاسخ داد و درباره شجریان با تاکید بر اینکه ایشان مشکلی ندارند گفت: «ما تا آنجا که بتوانیم قصد کمک در این زمینه داریم چرا که این امر را در راستای توسعه فرهنگی کشورمان میدانیم. استاد شجریان یک چهره بینالمللی هستند. در مورد آقای شجریان هم سیاست دولت تا آنجایی که به وزارت فرهنگ مربوط میشود آن است که ایشان بتواند کار کند و دوستان و طرفدارانش بتوانند از وجود ایشان بهره ببرند.»
او همچنین با اشاره به اینکه بهرام بیضایی هم میتواند در ایران فعالیت کند، گفت: «ایشان مشکل خاصی ندارند و بهراحتی میتوانند کارشان را انجام دهند.»
کاغذ، موضوع پرسش دیگر از وزیر ارشاد بود که او پاسخ داد: «در مورد کاغذ ما بر آن هستیم که بتوانیم تولید داخلی را افزایش دهیم و برای توسعه کارخانهها در داخل، آماده تعامل با وزارت صنعت هستیم و از واردکنندههای کاغذ هم حمایت میکنیم که بتوانیم کاغذ را با قیمت مناسب در اختیار ناشران قرار دهیم.»
وزیر فرهنگ در پاسخ به پرسشی درخصوص یارانه مطبوعات افزود: «یارانه مطبوعات کم و تنها در حد یک کمک است، از همینرو ما کار را واگذار کردیم به خود مطبوعات و از آنها خواستیم بنشینند ضوابطی را تدوین کنند که بر اساس آن ضوابط و معیارها، یارانه به مطبوعات تعلق بگیرد و این موضوع کاملا شفاف و روشن است و در سایت معاونت مطبوعاتی هم قرار دارد.»
جنتی بودجه وزارت ارشاد را بسیار اندک دانست و عنوان کرد که ارشاد با این رقم اصلا نمیتواند پاسخگوی وظایفش باشد و این در حالی است که بودجه سال 93 نسبت به 92 تنها چهاردرصد افزایش دارد که با در نظر گرفتن تورم در حقیقت 20درصد کاهش دارد.
در این مراسم همچنین یحیی آلاسحاق، رییس «اتاق بازرگانی» با بیان اینکه اقتصاد فرهنگ و هنر تاکنون بسیار کم موردتوجه قرار گرفته به عدماستفاده از ظرفیتهای بالای کشور در اقتصاد هنر پرداخت و نتیجه این بیتوجهی را خسارات و صدمات زیاد به هنر و فرهنگ کشور، مردم و البته اصحاب هنر دانست. رییس اتاق بازرگانی، صنایع، معادن و کشاورزی تهران با اشاره به گستردگی حوزه فرهنگ و هنر از فیلم و تئاتر گرفته تا نشر و کاغذ و مسایل مختلفی که به هر کدام از این حوزههای فرهنگی و هنری مترتب است، یکی از نکات مشترک همه این حوزهها را سرمایهگذاری دانست. او با تاکید بر اینکه اولین نکته مشترک تمام فعالیتهای فرهنگی و هنری بحث تامین مالی است، گفت: «در این زمینه تاکنون توجه چندانی به مساله مشارکت مردمی برای سرمایهگذاری نشده و فرصتهای اقتصادی در حوزه فرهنگ و هنر ایجاد نشده است. این مشکل بزرگی در حوزه هنر است که همیشه آن را از نظر تامین مالی در مضیقه قرار داده است.»
افتتاح نخستین فروشگاه قانونی کتاب الکترونیک فارسی
حضور در مراسم افتتاح نخستین فروشگاه قانونی کتاب یا «فیدیبو» برنامه دیگر جنتی بود. او در این مراسم با بیان اینکه «حرکت بر اساس سند چشمانداز بیستساله همگام با پیشرفتهای فنی روز اجتنابناپذیر است»، افزود: «راهاندازی فروشگاه قانونی کتاب الکترونیک از جمله اقدامات مهم و ضروری در حوزه نشر است و باید با حفظ شرایط تولید و نشر کتابهای کاغذی، پاسخگوی نیازها و مطالبات اجتماعی در این حوزه باشیم.» به گفته جنتی: «ما در دنیایی بههم پیوسته و دایما در حال تحول زندگی میکنیم و نمیتوانیم در چنین دنیایی خود را محصور کنیم زیرا بر اساس سند چشمانداز بیستساله باید پیشرو باشیم. باید با استفاده از فضای دیجیتال شرایط جدیدی را برای گسترش باورها و اعتقادات خود در تمام دنیا فراهم کنیم.» به گفته جنتی: «با استفاده از دستاوردها و فناوریهای نوین میتوانیم ویژگیهای فرهنگ و تمدن دیرینه خود را به تمام دنیا معرفی و منتشر کنیم و نباید به مقوله فناوری نگاه و برخورد منفی داشته باشیم.»
وی ضمن تاکید بر استفاده صحیح و مناسب از دستاوردهای حوزه فناوریهای نوین اظهار کرد: نباید در این زمینه نگاه انفعالی داشته باشیم و همچنین نباید به آن با نگاه ممنوعیت و کار غیرقانونی برخورد کنیم.
جنتی ضمن تاکید بر مناسببودن «فروشگاه قانونی کتاب الکترونیک» اظهار امیدواری کرد؛ با راهاندازی این پروژه گشایشی در توسعه و ترویج فرهنگ و هنر کشورمان فراهم شود. در این مراسم «سیدعباس صالحی»، معاون امور فرهنگی وزیر فرهنگوارشاد اسلامی، «فریدون» مدیر عامل فیدیبو fidibo، جمعی از مدیران و کارشناسان اتحادیه ناشران و کتابفروشان و برخی از مدیران و مسوولان وزارت فرهنگوارشاد اسلامی حضور داشتند.
در این مراسم برخی از چهرههای شناختهشده فرهنگی از جمله دکتر ناصر فکوهی صحبت کردند.
------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------
راهاندازی نخستین سامانه فروش کتاب کشور با رعایت قانون کپیرایت
فیدیبو اولین سامانه multi-platform تولید و توزیع کتاب الکترونیک در خاورمیانه است که مبتنی بر استانداردهای جهانی صنعت نشر و با رعایت کامل قانون جهانی کپیرایت طراحی و اجرا شده است. این سامانه ضمن فراهمآوردن دسترسی سریع و آسان به بهترین کتابها و مجلات جهان، دایره مخاطبان محتوای وزین تولیدی در خاورمیانه را نیز گسترش میدهند و قرار است با بهرهگیری از پشتیبانی فنی و تجاری معتبرترین شرکتهای نشر الکترونیک در اروپا، طی سه مرحله تعریف شده در برنامه توسعه، موفق به تحقق این اهداف خواهند شد. این اهداف عبارتند از ارایه محتوا با بهترین کیفیت، توسعه کمی محتوای عرضه شده، ارزیابی نیازها و اقتضائات بومی مخاطبان و ارتقای رابطهای کاربردی. این فروشگاه که به همت مهدی فیروزان رییس شهر کتاب راهاندازی شده در کشورهای اسپانیا، لبنان و ایران در کوتاهترین زمان، شعار خود که مطالعات آزاد برای همه افراد، همه وقت است را تحقق میبخشد.
برای اطلاع از آخرین اخبار و تحلیلها به کانال شرق در «تلگرام» بپیوندید.