|

چرا سینما «معاونت» دارد؛ موسیقی، «دفتر»؟

آرش نصیری . روزنامه‌نگار

سیمرغ‌ها به خانه‌شان پر کشیدند و جشنواره موسیقی فجر هم نُت پایانی خود را سرداد. خبرهای مرتبط با آن البته نه به گستردگی خبرهای سینمایی اما به‌هرحال به اندازه خود تبدیل به اخبار اول هنری رسانه‌ها ‌شد. البته این دو برادر فرق‌های اساسی با یکدیگر دارند و هر دو به یک اندازه ارث نمی‌برند. این تفاوت، از زمان برگزاری جشنواره‌شان معلوم است؛ جشنواره سینما 12بهمن آغاز و 22بهمن (روز پیروزی انقلاب اسلامی) پایان می‌پذیرد و بعد که آب‌ها از آسیاب افتاد، تازه موسیقی آغاز می‌شود. عیبی ندارد و این را می‌شود گذاشت به حساب بُرد بیشتر و جهانی‌تر سینما و جایگاه پایین‌تر موسیقی در سیاست‌های کلان فرهنگی ما. از اجحاف‌های دیگر که بگذریم، یک موضوع خیلی عجیب است و به چشم می‌آید: سینما «معاونت سینمایی» دارد و بقیه هنرها -که موسیقی هم شامل آن می‌شود- یک «معاونت هنری» ! می‌توان همه بودجه‌ها را به سینما اختصاص داد، می‌توان جشنواره‌اش را پربارتر و جهانی‌تر برگزار کرد، می‌توان بخش زیادی از یارانه‌های هنری را خرج فیلم‌های فاخر کم‌بیننده کرد و در عوض ارکستر ملی و سمفونیک را به خاطر کمبود بودجه به تعطیلی کشاند، می‌توان... اما حکایت غریبی است که این اجحاف حتی در ساختار وزارت فرهنگ و ارشاد اسلامی هم وجود داشته باشد.
***
شکل طبیعی موضوع از این قرار است که همه هفت هنر زیر نظر «معاونت هنری» باشند، مگر آنکه اعتقاد داشته باشیم هنر هفتم (که بعد از هنرهای دیگر آمده) هنر نیست؛ «هنر- صنعت» است. البته بعد از آن می‌شود پرسید که در زندگی روزمره مردم، هرکدام از این هنرها چه نقش و جایگاهی دارند؟ آیا گردش مالی‌ای که کنسرت‌ها و آلبوم‌های موسیقی ایجاد می‌کنند، کمتر از گردش مالی سینماست و اساسا، در دنیا به موسیقی چگونه نگاه می‌کنند و آیا آنها هم همه هنرهایشان را یک طرف می‌گذارند و سینمایشان را یک طرف؟! آیا اگر ستاره‌محوری را در نظر بگیریم، موسیقی و ستاره‌های آن کمتر از سینما و ستاره‌های آن هستند؟! آیا استادان «شجریان»، «ناظری»، «ایرج»، «گلپایگانی» و... و از آن طرف «محسن چاووشی»، «احسان خواجه‌امیری»، «محسن یگانه»، «حامی»، «شهرام شکوهی»، «فرزاد فرزین»، «سیروان خسروی» و... کمتر از ستاره‌های سینما خبرساز، مورد توجه مردم و پولساز هستند؟ آیا...
***
رییس تشکیلات سینمایی، عنوان «معاون وزیر فرهنگ و ارشاد اسلامی و رییس سازمان سینمایی» را دارد و رییس بخش موسیقی «مدیر دفتر موسیقی وزارت فرهنگ و ارشاد اسلامی» را. یعنی حتی «مرکز موسیقی» هم نیست. با این‌همه هنرمند موسیقی، با این‌همه کنسرت در سال، این ارکستر موسیقی ملی، ارکستر سمفونیک (که البته همه نیمه‌تعطیلند و نوازندگان و کارمندان آن درگیر دستمزدی که می‌گیرند و نمی‌گیرند)، با این‌همه موسیقی که ما شب‌وروز از رسانه‌های مختلف می‌شنویم و جایگاه بی‌جانشینی در زندگی مردم همه جهان دارد، موسیقی فقط «دفتر موسیقی» دارد و سینما «معاونت سینمایی»! چرا؟
سیمرغ‌ها به خانه‌شان پر کشیدند و جشنواره موسیقی فجر هم نُت پایانی خود را سرداد. خبرهای مرتبط با آن البته نه به گستردگی خبرهای سینمایی اما به‌هرحال به اندازه خود تبدیل به اخبار اول هنری رسانه‌ها ‌شد. البته این دو برادر فرق‌های اساسی با یکدیگر دارند و هر دو به یک اندازه ارث نمی‌برند. این تفاوت، از زمان برگزاری جشنواره‌شان معلوم است؛ جشنواره سینما 12بهمن آغاز و 22بهمن (روز پیروزی انقلاب اسلامی) پایان می‌پذیرد و بعد که آب‌ها از آسیاب افتاد، تازه موسیقی آغاز می‌شود. عیبی ندارد و این را می‌شود گذاشت به حساب بُرد بیشتر و جهانی‌تر سینما و جایگاه پایین‌تر موسیقی در سیاست‌های کلان فرهنگی ما. از اجحاف‌های دیگر که بگذریم، یک موضوع خیلی عجیب است و به چشم می‌آید: سینما «معاونت سینمایی» دارد و بقیه هنرها -که موسیقی هم شامل آن می‌شود- یک «معاونت هنری» ! می‌توان همه بودجه‌ها را به سینما اختصاص داد، می‌توان جشنواره‌اش را پربارتر و جهانی‌تر برگزار کرد، می‌توان بخش زیادی از یارانه‌های هنری را خرج فیلم‌های فاخر کم‌بیننده کرد و در عوض ارکستر ملی و سمفونیک را به خاطر کمبود بودجه به تعطیلی کشاند، می‌توان... اما حکایت غریبی است که این اجحاف حتی در ساختار وزارت فرهنگ و ارشاد اسلامی هم وجود داشته باشد.
***
شکل طبیعی موضوع از این قرار است که همه هفت هنر زیر نظر «معاونت هنری» باشند، مگر آنکه اعتقاد داشته باشیم هنر هفتم (که بعد از هنرهای دیگر آمده) هنر نیست؛ «هنر- صنعت» است. البته بعد از آن می‌شود پرسید که در زندگی روزمره مردم، هرکدام از این هنرها چه نقش و جایگاهی دارند؟ آیا گردش مالی‌ای که کنسرت‌ها و آلبوم‌های موسیقی ایجاد می‌کنند، کمتر از گردش مالی سینماست و اساسا، در دنیا به موسیقی چگونه نگاه می‌کنند و آیا آنها هم همه هنرهایشان را یک طرف می‌گذارند و سینمایشان را یک طرف؟! آیا اگر ستاره‌محوری را در نظر بگیریم، موسیقی و ستاره‌های آن کمتر از سینما و ستاره‌های آن هستند؟! آیا استادان «شجریان»، «ناظری»، «ایرج»، «گلپایگانی» و... و از آن طرف «محسن چاووشی»، «احسان خواجه‌امیری»، «محسن یگانه»، «حامی»، «شهرام شکوهی»، «فرزاد فرزین»، «سیروان خسروی» و... کمتر از ستاره‌های سینما خبرساز، مورد توجه مردم و پولساز هستند؟ آیا...
***
رییس تشکیلات سینمایی، عنوان «معاون وزیر فرهنگ و ارشاد اسلامی و رییس سازمان سینمایی» را دارد و رییس بخش موسیقی «مدیر دفتر موسیقی وزارت فرهنگ و ارشاد اسلامی» را. یعنی حتی «مرکز موسیقی» هم نیست. با این‌همه هنرمند موسیقی، با این‌همه کنسرت در سال، این ارکستر موسیقی ملی، ارکستر سمفونیک (که البته همه نیمه‌تعطیلند و نوازندگان و کارمندان آن درگیر دستمزدی که می‌گیرند و نمی‌گیرند)، با این‌همه موسیقی که ما شب‌وروز از رسانه‌های مختلف می‌شنویم و جایگاه بی‌جانشینی در زندگی مردم همه جهان دارد، موسیقی فقط «دفتر موسیقی» دارد و سینما «معاونت سینمایی»! چرا؟

برای اطلاع از آخرین اخبار و تحلیل‌ها به کانال شرق در «تلگرام» بپیوندید.