|

حرف اول

«ارشد»ها و بازارکار

علی عباس پور تهرانی/ رییس سابق کمیسیون آموزش مجلس

افزایش تقاضا برای ورود به کارشناسی‌ارشد در سال‌های اخیر یک افزایش غیرمعمول است چرا که بررسی تجربه کشورهای مشابه کشور ما نشان می‌دهد که این افزایش تا حد بسیار زیادی غیرکارشناسی است. در رابطه با دلایل افزایش تقاضا برای ورود به دوره کارشناسی‌ارشد می‌توان گفت که وقتی دانشجو در دوره لیسانس و پس از فارغ‌التحصیلی از این دوره نمی‌تواند در بازار کار سهم قابل توجهی به دست بیاورد، سعی در ادامه تحصیل و ورود به دوره کارشناسی ارشد دارد. این مورد هم‌اکنون باعث شده تعداد زیادی از فارغ‌التحصیلان دوره لیسانس برای ورود به کارشناسی‌ارشد اقدام کنند. از طرف دیگر نکته حایز اهمیت تلاشی است که دانشگاه‌های کشور برای افزایش سهم خود در پذیرش دانشجویان در دوره‌های کارشناسی‌ارشد دارند، مقداری از این افزایش ظرفیت از سوی دانشگاه‌ها قابل تقدیر است اما مساله مهم تحمیل ظرفیت از سوی متقاضیان و جامعه به دانشگاه‌های کشور است. در طرف دیگر این افزایش ظرفیت تا حدی می‌تواند برای دانشگاه‌های کشور به نکته نگران‌کننده‌ای تبدیل شود. هم‌اکنون شیوه آموزشی در دوره کارشناسی‌ارشد در برخی دانشگاه‌ها به شکل پژوهش‌محور است که دانشگاه‌ها باید با امکانات آزمایشگاهی، کارگاهی و سایر امکانات آموزش‌هایی را به دانشجویان ارایه دهند حال اگر دانشگاه‌ها بیش از ظرفیت خود اقدام به پذیرش دانشجو کنند نگرانی‌هایی برای کاهش کیفیت به وجود می‌آید. نکته دیگر این است که اگر دانشگاه‌های ما توان پاسخگویی به سیل متقاضیان ورود به کارشناسی‌ارشد را نداشته باشند شاهد مهاجرت و اعزام برخی متقاضیان به کشورهایی می‌شویم که حتی سطح علمی پایین‌تری نسبت به دانشگاه‌های ما دارند. این مساله باعث می‌شود بخش زیادی از توان علمی و نیروی انسانی کشور به همراه بخش زیادی از ارز کشور به کشورهای دیگر وارد شود. نکته دیگر بحث عدم تعادل ظرفیت‌ها بین رشته‌های فنی، مهندسی و علوم پایه در مقایسه با علوم‌انسانی است. بسیاری از مراکز دانشگاهی معتبر در دنیا در رشته‌های فنی، مهندسی و علوم پایه تولید علم می‌کنند و نسبت تولید علم در این رشته‌ها نسبت به علوم‌انسانی قابل مقایسه نیست. اینکه چرا هم‌اکنون بخش زیادی از ظرفیت‌های دانشگاه‌های کشور برای دوره کارشناسی‌ارشد مربوط به رشته‌های علوم‌انسانی می‌شود به گسترش بی‌رویه پذیرش در رشته‌های علوم‌انسانی در مقطع لیسانس برمی‌گردد. در حال حاضر بخش زیادی از دانشجویان ما در دوره لیسانس جذب رشته‌های علوم‌انسانی می‌شوند که این مساله در نوع خود باعث عدم تعادل پذیرش در رشته‌های دانشگاهی می‌شود.
افزایش تقاضا برای ورود به کارشناسی‌ارشد در سال‌های اخیر یک افزایش غیرمعمول است چرا که بررسی تجربه کشورهای مشابه کشور ما نشان می‌دهد که این افزایش تا حد بسیار زیادی غیرکارشناسی است. در رابطه با دلایل افزایش تقاضا برای ورود به دوره کارشناسی‌ارشد می‌توان گفت که وقتی دانشجو در دوره لیسانس و پس از فارغ‌التحصیلی از این دوره نمی‌تواند در بازار کار سهم قابل توجهی به دست بیاورد، سعی در ادامه تحصیل و ورود به دوره کارشناسی ارشد دارد. این مورد هم‌اکنون باعث شده تعداد زیادی از فارغ‌التحصیلان دوره لیسانس برای ورود به کارشناسی‌ارشد اقدام کنند. از طرف دیگر نکته حایز اهمیت تلاشی است که دانشگاه‌های کشور برای افزایش سهم خود در پذیرش دانشجویان در دوره‌های کارشناسی‌ارشد دارند، مقداری از این افزایش ظرفیت از سوی دانشگاه‌ها قابل تقدیر است اما مساله مهم تحمیل ظرفیت از سوی متقاضیان و جامعه به دانشگاه‌های کشور است. در طرف دیگر این افزایش ظرفیت تا حدی می‌تواند برای دانشگاه‌های کشور به نکته نگران‌کننده‌ای تبدیل شود. هم‌اکنون شیوه آموزشی در دوره کارشناسی‌ارشد در برخی دانشگاه‌ها به شکل پژوهش‌محور است که دانشگاه‌ها باید با امکانات آزمایشگاهی، کارگاهی و سایر امکانات آموزش‌هایی را به دانشجویان ارایه دهند حال اگر دانشگاه‌ها بیش از ظرفیت خود اقدام به پذیرش دانشجو کنند نگرانی‌هایی برای کاهش کیفیت به وجود می‌آید. نکته دیگر این است که اگر دانشگاه‌های ما توان پاسخگویی به سیل متقاضیان ورود به کارشناسی‌ارشد را نداشته باشند شاهد مهاجرت و اعزام برخی متقاضیان به کشورهایی می‌شویم که حتی سطح علمی پایین‌تری نسبت به دانشگاه‌های ما دارند. این مساله باعث می‌شود بخش زیادی از توان علمی و نیروی انسانی کشور به همراه بخش زیادی از ارز کشور به کشورهای دیگر وارد شود. نکته دیگر بحث عدم تعادل ظرفیت‌ها بین رشته‌های فنی، مهندسی و علوم پایه در مقایسه با علوم‌انسانی است. بسیاری از مراکز دانشگاهی معتبر در دنیا در رشته‌های فنی، مهندسی و علوم پایه تولید علم می‌کنند و نسبت تولید علم در این رشته‌ها نسبت به علوم‌انسانی قابل مقایسه نیست. اینکه چرا هم‌اکنون بخش زیادی از ظرفیت‌های دانشگاه‌های کشور برای دوره کارشناسی‌ارشد مربوط به رشته‌های علوم‌انسانی می‌شود به گسترش بی‌رویه پذیرش در رشته‌های علوم‌انسانی در مقطع لیسانس برمی‌گردد. در حال حاضر بخش زیادی از دانشجویان ما در دوره لیسانس جذب رشته‌های علوم‌انسانی می‌شوند که این مساله در نوع خود باعث عدم تعادل پذیرش در رشته‌های دانشگاهی می‌شود.

برای اطلاع از آخرین اخبار و تحلیل‌ها به کانال شرق در «تلگرام» بپیوندید.