|

نظامیان آمریکایی مهم‌ترین پایگاه نظامی در افغانستان را تخلیه کردند

گام آخر خروج

در آستانه خروج نظامیان آمریکایی از افغانستان و در شرایطی که طالبان بخش عمده‌ای از این کشور را دوباره تحت کنترل خود گرفته است، پایگاه «بگرام»، مهم‌ترین پایگاه نظامی این کشور، ازسوی نظامیان آمریکایی تخلیه و به نیروهای نظامی افغانستان تحویل داده شد.
از سال 2001 و حمله آمریکا به افغانستان با هدف سرنگونی طالبان، این پایگاه هوایی مهم‌ترین مرکز نظامی آمریکا در افغانستان برای جنگ با شبه‌نظامیان طالبان و القاعده به شمار می‌رفت. در حال حاضر، نظامیان ترکیه در این پایگاه مستقر هستند و قرار است پس از خروج آمریکایی‌ها از بگرام، ترکیه کنترل این پایگاه را که در 50‌ کیلومتری شمال کابل، پایتخت افغانستان، قرار دارد، در دست بگیرد.
تخلیه پایگاه هوایی بگرام که ایالات متحده آن را در دهه 1950 و برای مقابله با شوروی سابق احداث کرد، روشن‌ترین نشانه از خروج آخرین نفرات نیروهای آمریکایی مستقر در افغانستان ماه‌ها قبل از موعد ۱۱ سپتامبر 2021 است؛ تاریخی که جو بایدن، رئیس‌جمهوری آمریکا، برای خروج تمام نیروهای آمریکایی از افغانستان در نظر گرفته است. در هفته گذشته تعداد زیادی از نیروهای ناتو نیز خاک افغانستان را ترک کردند.
«نیشانک موتوانی»، کارشناس مسائل افغانستان، به خبرگزاری فرانسه گفت: «خروج نیروهای خارجی از بگرام، نماد این واقعیت است که افغانستان تنهاست، رها شده و مجبور به دفاع از خود در برابر هجوم طالبان است. هنگام بازگشت، آمریکایی‌ها و دیگر نیروهای خارجی متوجه می‌شوند که آنچه برای ساختنش به‌سختی جنگیده‌اند، به خاکستر تبدیل می‌شود؛ زیرا متوجه می‌شوند زنان و مردان افغان که همراه آنها جنگیده‌اند، در حال از‌دست‌دادن همه‌چیز در برابر هجوم مجدد طالبان هستند».
با وجود تخلیه پایگاه بگرام، پنتاگون اعلام کرده حدود 600 نظامی آمریکایی را در افغانستان نگه می‌دارد تا از سفارت این کشور در کابل محافظت کنند. با وجود تعیین تاریخ 11 سپتامبر به‌عنوان زمان نهایی خروج نظامیان آمریکایی از افغانستان، پنتاگون با اشاره به نگرانی‌های امنیتی اخیر و قدرت‌گرفتن مجدد طالبان در افغانستان، از اعلام زمان دقیق خروج آخرین سرباز آمریکایی از خاک افغانستان خودداری کرده است؛ اما هم‌زمان درباره حفاظت از فرودگاه بین‌المللی کابل در حال مذاکره است. نیروهای ترکیه و آمریکا در حال حاضر از فرودگاه محافظت می‌کنند.
ارتش آمریکا از ابتدای ماه می‌روند خروج نیروها را آغاز کرده و تعدادی از پایگاه‌های نظامی را نیز به نیروهای دولتی افغانستان تحویل داده است. جو بایدن اخیرا در دیدار با اشرف غنی، رئیس‌‌جمهور و عبدالله عبدالله، رئیس شورای عالی مصالحه ملی افغانستان، در کاخ سفید تأکید کرد پس از اتمام روند خروج نیروهای نظامی آمریکا، دولت واشنگتن به همکاری با کابل در زمینه‌های مختلف ادامه خواهد داد. بااین‌حال، خروج نیروهای نظامی خارجی از افغانستان در زمانی رخ می‌دهد که گروه طالبان حملات تهاجمی خود را در چند جبهه مهم آغاز کرده و اکنون گفته می‌شود بیش از ۸۰ ولسؤالی مهم از مجموع ۴۲۱ ولسؤالی افغانستان را در اختیار دارد.
هم‌زمان ژنرال «آستین میلر»، عالی‌ترین مقام نظامی آمریکا در افغانستان، از تصرف سریع بسیاری از مناطق افغانستان به‌دست گروه طالبان ابراز نگرانی کرده و درباره بروز جنگ داخلی در این کشور هشدار داده است.
سه رئیس‌جمهوری آمریکا پس از آغاز جنگ افغانستان در سال ۲۰۰۱، به پایگاه بگرام سفر کرده‌اند. جورج بوش در ماه دسامبر سال ۲۰۰۸ در سفر غیرمنتظره‌اش از پایگاه بگرام بازدید کرد. باراک اوباما، رئیس‌جمهور پیشین آمریکا نیز چند بار به بگرام سفر کرد و دونالد ترامپ، رئیس‌جمهور سابق آمریکا، در جریان تنها سفرش به افغانستان در جمع نظامیان کشورش در این پایگاه سخنرانی کرد.
مسئولیت زندان بگرام که در آن بیشتر زندانیان طالبان نگهداری می‌شوند، پیش از این به دولت افغانستان سپرده شده است. هم‌زمان، «عتیق‌الله امرخیل»، افسر بازنشسته نیروهای هوایی افغانستان که در گذشته فرماندهی نیروی هوایی این کشور را بر عهده داشت، پایگاه بگرام را منطقه استراتژیکی در جنگ با طالبان می‌داند. «موقعیت استراتژیک پایگاه هوایی بگرام برای افغانستان بسیار با‌ارزش است. از همین پایگاه بگرام می‌توان شمال، شرق و جنوب شرق تحت پوشش باشد. پایگاه بگرام 60 سال پیش در زمان سلطنت ظاهرشاه ساخته شده بود، ولی اکنون پنج برابر نسبت به گذشته گسترش یافته و با امکانات مدرن تجهیز شده است».
جو بایدن و ینس استولتنبرگ، دبیرکل ناتو، در دیدار اخیر خود تأکید کرده‌اند نیروهای خود را تا ۱۱ سپتامبر ۲۰۲۱ از افغانستان خارج می‌کنند. مقامات آمریکایی گفته‌اند ممکن است خروج نیروهای آنان پیش از زمان تعیین‌شده انجام شود. پیش از این، چندین پایگاه دیگر نیروهای خارجی در ولایت‌های قندهار، هلمند، بلخ، کابل و شماری از ولایت‌های دیگر به نظامیان افغان سپرده شده است. «حمدالله محب»، مشاور امنیت ملی افغانستان، اخیرا گفته بود نیروهای خارجی به ارزش یک میلیارد دلار تجهیزاتشان را در اختیار نیروهای افغانستان می‌گذارند.
رامسفلد، دشمن تروریسم یا جنایتکار جنگی
دونالد رامسفلد، وزیر دفاع سابق آمریکا که جنگ این کشور در افغانستان و عراق را در دوران ریاست‌جمهوری جورج بوش رهبری کرد، در ۸۸‌سالگی درگذشت. رامسفلد تنها فردی است که دو بار در دو دولت سمت وزیر دفاع ایالات متحده را بر عهده داشته است. دونالد رامسفلد ابتدا بین سال‌های ۱۹۷۵-۱۹۷۷ وزیر دفاع بود که از او به‌عنوان جوان‌ترین وزیر دفاع آمریکا یاد شده است. او همچنین برای بار دوم بین سال‌های ۲۰۰۱ تا ۲۰۰۶ در کابینه جورج بوش عهده‌دار سمت وزارت دفاع آمریکا شد.
رامسفلد در انتخابات ریاست‌جمهوری سال ۱۹۸۸ نیز به‌عنوان یکی از نامزدهای حزب جمهوری‌خواه در دور مقدماتی بود. او در کارنامه سیاسی خود سابقه حضور در پست‌هایی مانند رئیس‌ دفتر کاخ سفید، سفیر آمریکا و نمایندگی چند دوره مجلس نمایندگان آمریکا را داشت. با وجود همه سوابق دونالد رامسفلد، از نقش او در جنگ عراق و افغانستان به‌عنوان مهم‌ترین میراثش یاد می‌شود. حمله نظامی آمریکا به افغانستان و سرنگونی حکومت طالبان زیر نظر دونالد رامسفلد انجام شد. در این برهه زمانی، رامسفلد در شبکه‌های تلویزیونی مختلف آمریکا حاضر می‌شد و توضیحاتی درباره حمله به افغانستان ارائه می‌کرد. او در این دوره به یک ستاره تلویزیونی تبدیل شده بود و به خاطر صحبت‌های صریح و سبک سازش‌ناپذیرش مورد تحسین قرار می‌گرفت. آمریکا تحت هدایت رامسفلد در ماه مارس ۲۰۰۳ به عراق حمله کرد و حکومت صدام خیلی سریع سقوط کرد؛ اما آمریکا و نیروهای ائتلاف بین‌المللی با موج گسترده اقدامات شورشیان مسلح مواجه شدند. بسیاری از دونالد رامسفلد انتقاد کرده بودند که ارزیابی‌های او در‌خصوص جنگ عراق نادرست بود. دونالد رامسفلد در سال ۲۰۰۴ و به‌دنبال افشای سوءرفتار در زندان ابوغریب، دو بار استعفای خود را به رئیس‌جمهوری آمریکا ارائه کرده بود که مورد موافقت بوش قرار نگرفت. در سال ۲۰۰۶ به‌دنبال قدرت‌گرفتن دموکرات‌ها در کنگره و تقویت فضای ضد‌جنگ در آمریکا، در نهایت بوش با کناره‌گیری دونالد رامسفلد موافقت کرد. از یک‌سو از رامسفلد به‌عنوان معمار جنگ آمریکا علیه طالبان و تروریسم در افغانستان و رژیم صدام‌حسین در عراق یاد می‌شود که فرماندهی لشکرکشی آمریکا در جنگ علیه تروریسم و سرنگونی صدام‌حسین را بر عهده داشت و از سوی دیگر برخی رامسفلد را به جنایت جنگی متهم می‌کنند.
رامسفلد جنگ افغانستان را در بدترین حالت به رابرت گیتس که در سال ۲۰۰۶ جایگزینش شد، تحویل داد؛ جنگ ناتمامی که با وجود خروج کامل نیروهای آمریکایی تا چند هفته دیگر، همچنان ادامه دارد. بنا بر آمار وزارت دفاع آمریکا، بیش از دوهزارو 400 سرباز آمریکایی در افغانستان کشته شده‌اند. آمریکا همچنین ۸۸ میلیارد دلار در بخش امنیتی، ۳۶ میلیارد دلار در بخش غیرنظامی از‌جمله ۷۸۷ میلیون دلار برای کمک به دختران و زنان و حدود چهار میلیارد دلار دیگر کمک‌های مردمی به افغانستان انجام داده است که مجموع میزان کمک این کشور به کابل به ۱۲۸ میلیارد دلار می‌رسد. این مبلغ افزون بر هزینه جنگ و حضور ۲۰‌ساله آمریکا در افغانستان است که به چند‌صد میلیارد دلار می‌رسد. بر‌اساس گزارش سال ۲۰۲۰ وزارت دفاع آمریکا، جنگ و فعالیت‌های مربوط به نبرد آمریکا در افغانستان ۸۱۵.۷ میلیارد دلار هزینه داشته است.
در آستانه خروج نظامیان آمریکایی از افغانستان و در شرایطی که طالبان بخش عمده‌ای از این کشور را دوباره تحت کنترل خود گرفته است، پایگاه «بگرام»، مهم‌ترین پایگاه نظامی این کشور، ازسوی نظامیان آمریکایی تخلیه و به نیروهای نظامی افغانستان تحویل داده شد.
از سال 2001 و حمله آمریکا به افغانستان با هدف سرنگونی طالبان، این پایگاه هوایی مهم‌ترین مرکز نظامی آمریکا در افغانستان برای جنگ با شبه‌نظامیان طالبان و القاعده به شمار می‌رفت. در حال حاضر، نظامیان ترکیه در این پایگاه مستقر هستند و قرار است پس از خروج آمریکایی‌ها از بگرام، ترکیه کنترل این پایگاه را که در 50‌ کیلومتری شمال کابل، پایتخت افغانستان، قرار دارد، در دست بگیرد.
تخلیه پایگاه هوایی بگرام که ایالات متحده آن را در دهه 1950 و برای مقابله با شوروی سابق احداث کرد، روشن‌ترین نشانه از خروج آخرین نفرات نیروهای آمریکایی مستقر در افغانستان ماه‌ها قبل از موعد ۱۱ سپتامبر 2021 است؛ تاریخی که جو بایدن، رئیس‌جمهوری آمریکا، برای خروج تمام نیروهای آمریکایی از افغانستان در نظر گرفته است. در هفته گذشته تعداد زیادی از نیروهای ناتو نیز خاک افغانستان را ترک کردند.
«نیشانک موتوانی»، کارشناس مسائل افغانستان، به خبرگزاری فرانسه گفت: «خروج نیروهای خارجی از بگرام، نماد این واقعیت است که افغانستان تنهاست، رها شده و مجبور به دفاع از خود در برابر هجوم طالبان است. هنگام بازگشت، آمریکایی‌ها و دیگر نیروهای خارجی متوجه می‌شوند که آنچه برای ساختنش به‌سختی جنگیده‌اند، به خاکستر تبدیل می‌شود؛ زیرا متوجه می‌شوند زنان و مردان افغان که همراه آنها جنگیده‌اند، در حال از‌دست‌دادن همه‌چیز در برابر هجوم مجدد طالبان هستند».
با وجود تخلیه پایگاه بگرام، پنتاگون اعلام کرده حدود 600 نظامی آمریکایی را در افغانستان نگه می‌دارد تا از سفارت این کشور در کابل محافظت کنند. با وجود تعیین تاریخ 11 سپتامبر به‌عنوان زمان نهایی خروج نظامیان آمریکایی از افغانستان، پنتاگون با اشاره به نگرانی‌های امنیتی اخیر و قدرت‌گرفتن مجدد طالبان در افغانستان، از اعلام زمان دقیق خروج آخرین سرباز آمریکایی از خاک افغانستان خودداری کرده است؛ اما هم‌زمان درباره حفاظت از فرودگاه بین‌المللی کابل در حال مذاکره است. نیروهای ترکیه و آمریکا در حال حاضر از فرودگاه محافظت می‌کنند.
ارتش آمریکا از ابتدای ماه می‌روند خروج نیروها را آغاز کرده و تعدادی از پایگاه‌های نظامی را نیز به نیروهای دولتی افغانستان تحویل داده است. جو بایدن اخیرا در دیدار با اشرف غنی، رئیس‌‌جمهور و عبدالله عبدالله، رئیس شورای عالی مصالحه ملی افغانستان، در کاخ سفید تأکید کرد پس از اتمام روند خروج نیروهای نظامی آمریکا، دولت واشنگتن به همکاری با کابل در زمینه‌های مختلف ادامه خواهد داد. بااین‌حال، خروج نیروهای نظامی خارجی از افغانستان در زمانی رخ می‌دهد که گروه طالبان حملات تهاجمی خود را در چند جبهه مهم آغاز کرده و اکنون گفته می‌شود بیش از ۸۰ ولسؤالی مهم از مجموع ۴۲۱ ولسؤالی افغانستان را در اختیار دارد.
هم‌زمان ژنرال «آستین میلر»، عالی‌ترین مقام نظامی آمریکا در افغانستان، از تصرف سریع بسیاری از مناطق افغانستان به‌دست گروه طالبان ابراز نگرانی کرده و درباره بروز جنگ داخلی در این کشور هشدار داده است.
سه رئیس‌جمهوری آمریکا پس از آغاز جنگ افغانستان در سال ۲۰۰۱، به پایگاه بگرام سفر کرده‌اند. جورج بوش در ماه دسامبر سال ۲۰۰۸ در سفر غیرمنتظره‌اش از پایگاه بگرام بازدید کرد. باراک اوباما، رئیس‌جمهور پیشین آمریکا نیز چند بار به بگرام سفر کرد و دونالد ترامپ، رئیس‌جمهور سابق آمریکا، در جریان تنها سفرش به افغانستان در جمع نظامیان کشورش در این پایگاه سخنرانی کرد.
مسئولیت زندان بگرام که در آن بیشتر زندانیان طالبان نگهداری می‌شوند، پیش از این به دولت افغانستان سپرده شده است. هم‌زمان، «عتیق‌الله امرخیل»، افسر بازنشسته نیروهای هوایی افغانستان که در گذشته فرماندهی نیروی هوایی این کشور را بر عهده داشت، پایگاه بگرام را منطقه استراتژیکی در جنگ با طالبان می‌داند. «موقعیت استراتژیک پایگاه هوایی بگرام برای افغانستان بسیار با‌ارزش است. از همین پایگاه بگرام می‌توان شمال، شرق و جنوب شرق تحت پوشش باشد. پایگاه بگرام 60 سال پیش در زمان سلطنت ظاهرشاه ساخته شده بود، ولی اکنون پنج برابر نسبت به گذشته گسترش یافته و با امکانات مدرن تجهیز شده است».
جو بایدن و ینس استولتنبرگ، دبیرکل ناتو، در دیدار اخیر خود تأکید کرده‌اند نیروهای خود را تا ۱۱ سپتامبر ۲۰۲۱ از افغانستان خارج می‌کنند. مقامات آمریکایی گفته‌اند ممکن است خروج نیروهای آنان پیش از زمان تعیین‌شده انجام شود. پیش از این، چندین پایگاه دیگر نیروهای خارجی در ولایت‌های قندهار، هلمند، بلخ، کابل و شماری از ولایت‌های دیگر به نظامیان افغان سپرده شده است. «حمدالله محب»، مشاور امنیت ملی افغانستان، اخیرا گفته بود نیروهای خارجی به ارزش یک میلیارد دلار تجهیزاتشان را در اختیار نیروهای افغانستان می‌گذارند.
رامسفلد، دشمن تروریسم یا جنایتکار جنگی
دونالد رامسفلد، وزیر دفاع سابق آمریکا که جنگ این کشور در افغانستان و عراق را در دوران ریاست‌جمهوری جورج بوش رهبری کرد، در ۸۸‌سالگی درگذشت. رامسفلد تنها فردی است که دو بار در دو دولت سمت وزیر دفاع ایالات متحده را بر عهده داشته است. دونالد رامسفلد ابتدا بین سال‌های ۱۹۷۵-۱۹۷۷ وزیر دفاع بود که از او به‌عنوان جوان‌ترین وزیر دفاع آمریکا یاد شده است. او همچنین برای بار دوم بین سال‌های ۲۰۰۱ تا ۲۰۰۶ در کابینه جورج بوش عهده‌دار سمت وزارت دفاع آمریکا شد.
رامسفلد در انتخابات ریاست‌جمهوری سال ۱۹۸۸ نیز به‌عنوان یکی از نامزدهای حزب جمهوری‌خواه در دور مقدماتی بود. او در کارنامه سیاسی خود سابقه حضور در پست‌هایی مانند رئیس‌ دفتر کاخ سفید، سفیر آمریکا و نمایندگی چند دوره مجلس نمایندگان آمریکا را داشت. با وجود همه سوابق دونالد رامسفلد، از نقش او در جنگ عراق و افغانستان به‌عنوان مهم‌ترین میراثش یاد می‌شود. حمله نظامی آمریکا به افغانستان و سرنگونی حکومت طالبان زیر نظر دونالد رامسفلد انجام شد. در این برهه زمانی، رامسفلد در شبکه‌های تلویزیونی مختلف آمریکا حاضر می‌شد و توضیحاتی درباره حمله به افغانستان ارائه می‌کرد. او در این دوره به یک ستاره تلویزیونی تبدیل شده بود و به خاطر صحبت‌های صریح و سبک سازش‌ناپذیرش مورد تحسین قرار می‌گرفت. آمریکا تحت هدایت رامسفلد در ماه مارس ۲۰۰۳ به عراق حمله کرد و حکومت صدام خیلی سریع سقوط کرد؛ اما آمریکا و نیروهای ائتلاف بین‌المللی با موج گسترده اقدامات شورشیان مسلح مواجه شدند. بسیاری از دونالد رامسفلد انتقاد کرده بودند که ارزیابی‌های او در‌خصوص جنگ عراق نادرست بود. دونالد رامسفلد در سال ۲۰۰۴ و به‌دنبال افشای سوءرفتار در زندان ابوغریب، دو بار استعفای خود را به رئیس‌جمهوری آمریکا ارائه کرده بود که مورد موافقت بوش قرار نگرفت. در سال ۲۰۰۶ به‌دنبال قدرت‌گرفتن دموکرات‌ها در کنگره و تقویت فضای ضد‌جنگ در آمریکا، در نهایت بوش با کناره‌گیری دونالد رامسفلد موافقت کرد. از یک‌سو از رامسفلد به‌عنوان معمار جنگ آمریکا علیه طالبان و تروریسم در افغانستان و رژیم صدام‌حسین در عراق یاد می‌شود که فرماندهی لشکرکشی آمریکا در جنگ علیه تروریسم و سرنگونی صدام‌حسین را بر عهده داشت و از سوی دیگر برخی رامسفلد را به جنایت جنگی متهم می‌کنند.
رامسفلد جنگ افغانستان را در بدترین حالت به رابرت گیتس که در سال ۲۰۰۶ جایگزینش شد، تحویل داد؛ جنگ ناتمامی که با وجود خروج کامل نیروهای آمریکایی تا چند هفته دیگر، همچنان ادامه دارد. بنا بر آمار وزارت دفاع آمریکا، بیش از دوهزارو 400 سرباز آمریکایی در افغانستان کشته شده‌اند. آمریکا همچنین ۸۸ میلیارد دلار در بخش امنیتی، ۳۶ میلیارد دلار در بخش غیرنظامی از‌جمله ۷۸۷ میلیون دلار برای کمک به دختران و زنان و حدود چهار میلیارد دلار دیگر کمک‌های مردمی به افغانستان انجام داده است که مجموع میزان کمک این کشور به کابل به ۱۲۸ میلیارد دلار می‌رسد. این مبلغ افزون بر هزینه جنگ و حضور ۲۰‌ساله آمریکا در افغانستان است که به چند‌صد میلیارد دلار می‌رسد. بر‌اساس گزارش سال ۲۰۲۰ وزارت دفاع آمریکا، جنگ و فعالیت‌های مربوط به نبرد آمریکا در افغانستان ۸۱۵.۷ میلیارد دلار هزینه داشته است.

برای اطلاع از آخرین اخبار و تحلیل‌ها به کانال شرق در «تلگرام» بپیوندید.