|

ما به گریه پناه می‌بریم

سامان موحدي‌راد

بی‌شک چهارشنبه، دوم تیر ۱۴۰۰، یکی از سیاه‌ترین روزهای محیط‌ زیست ایران است. حالا دیگر خبر به همه‌جا رسیده و عزاداران رخت عزایشان را پوشیده‌اند‌ و سوگواران سوگواری می‌کنند. تسلیت‌گویان همیشگی هم با پیام‌های تسلیت‌شان سررسیده‌اند تا با ابراز تأسف‌ها کمی از عذاب‌ وجدان احتمالی‌شان را کم کنند. چیزی که به‌زودی برای خیلی‌ها فراموش می‌شود این است که چهارشنبه دوم تیر ماه محیط‌ زیست ایران دو مدافع و حامی بزرگ خود را از دست داد. مثل بسیاری دیگر از سرمایه‌ها که در این آب و خاک از دست می‌روند. قصد مرثیه‌سرایی ندارم. شاید همین روحیه مرثیه‌سرایانه ماست که موجب شده تا این حد مصیبت‌ها برای‌مان عادی شوند. روزی اتوبوس خبرنگاران محیط‌زیستی و روزی دیگر اتوبوس سربازها و روزی دیگر اتوبوس دانشجویان دانشگاه آزاد. ندیده مطمئن هستم که اتاق مدیران و مسئولان این فجایع پر است از گواهینامه‌ها و مجوزهای جهانی ایمنی و پروتکل‌های مراقبتی؛ اما چیزی که اغلب اتفاق می‌افتد، بی‌دقتی، باری به هر جهت بودن و سهل‌انگاری عمدی است که گویا در ضمیر بسیاری نهادینه شده است. همین نگاه سهل‌گیرانه احتمالا موجب می‌شود که برخورد با این دست فجایع هم زودگذر باشد. چنان زودگذر و نادیدنی که در زبان بدن آن مقام مسئول که چهارشنبه به هتل محل اقامت خبرنگاران حادثه‌دیده رفت هم مشهود بود. احتمالا در خیال‌شان یکی، دو بار نام مهشاد کریمی یا ریحانه یاسینی را مرور کرده‌اند که آیا با آنها مصاحبه‌ای انجام داده‌اند یا نه و همین! به همین راحتی دو جان عزیز، دو نفر که هنوز نیمه راه زندگی طبیعی‌شان را هم طی نکرده بودند، دو انسان متعهد و کاربلد از میان ما رفتند؛ انگار اصلا نبوده‌اند. همین نادیده‌گرفتن بزرگی چنین مصیبتی موجب می‌شود که حسی از ناامیدی و ملال بر زندگی و کارمان سایه بیفکند. افسردگی‌های ناشی از کار احتمالا دامن بسیاری را گرفته است. این افسردگی بسته به سن و سال و نوع کار طبیعتا دوزهای متفاوتی دارد. من عدد و رقم دقیقی ندارم و تنها براساس تجربه و معاشرت با دوستان و همکارانم در یک دهه اخیر احساس می‌کنم که حجم بالایی از روزنامه‌نگاران ایرانی دچار این افسردگی ناشی از کار شده‌اند. مجموعه عواملی که کار روزنامه‌نگاری را تهدید و تحدید می‌کند، به‌گونه‌ای که تقریبا آن را از معنی تهی کرده، مهم‌ترین عامل گسترش این دست افسردگی است. رفتارهای غیرحرفه‌ای و تبدیل روزنامه‌نگاری به کاری کارمندی در کنار کنش‌های سیاسی و رفتارهای نابه‌جا موجب شده تا بسیاری از روزنامه‌نگاران از کار و حرفه خود سرخورده باشند. برای خود من که چنین بوده و این افسردگی و ناامیدی از کار و عملم در چند ماه اخیر به اوج خود رسیده است. مرگ دلخراش و باورنکردنی مهشاد کریمی و ریحانه یاسینی و واکنش‌های بعد از آن هم مهر تأییدی بود بر این وضعیت! بر اینکه ما که و چه‌کاره هستیم و کار و عمل‌مان در این روزگار چه تأثیری دارد؟ هرچه که هست دور، دور ما نیست! دوران دیگر دوران روزنامه‌نگاران نیست.

بی‌شک چهارشنبه، دوم تیر ۱۴۰۰، یکی از سیاه‌ترین روزهای محیط‌ زیست ایران است. حالا دیگر خبر به همه‌جا رسیده و عزاداران رخت عزایشان را پوشیده‌اند‌ و سوگواران سوگواری می‌کنند. تسلیت‌گویان همیشگی هم با پیام‌های تسلیت‌شان سررسیده‌اند تا با ابراز تأسف‌ها کمی از عذاب‌ وجدان احتمالی‌شان را کم کنند. چیزی که به‌زودی برای خیلی‌ها فراموش می‌شود این است که چهارشنبه دوم تیر ماه محیط‌ زیست ایران دو مدافع و حامی بزرگ خود را از دست داد. مثل بسیاری دیگر از سرمایه‌ها که در این آب و خاک از دست می‌روند. قصد مرثیه‌سرایی ندارم. شاید همین روحیه مرثیه‌سرایانه ماست که موجب شده تا این حد مصیبت‌ها برای‌مان عادی شوند. روزی اتوبوس خبرنگاران محیط‌زیستی و روزی دیگر اتوبوس سربازها و روزی دیگر اتوبوس دانشجویان دانشگاه آزاد. ندیده مطمئن هستم که اتاق مدیران و مسئولان این فجایع پر است از گواهینامه‌ها و مجوزهای جهانی ایمنی و پروتکل‌های مراقبتی؛ اما چیزی که اغلب اتفاق می‌افتد، بی‌دقتی، باری به هر جهت بودن و سهل‌انگاری عمدی است که گویا در ضمیر بسیاری نهادینه شده است. همین نگاه سهل‌گیرانه احتمالا موجب می‌شود که برخورد با این دست فجایع هم زودگذر باشد. چنان زودگذر و نادیدنی که در زبان بدن آن مقام مسئول که چهارشنبه به هتل محل اقامت خبرنگاران حادثه‌دیده رفت هم مشهود بود. احتمالا در خیال‌شان یکی، دو بار نام مهشاد کریمی یا ریحانه یاسینی را مرور کرده‌اند که آیا با آنها مصاحبه‌ای انجام داده‌اند یا نه و همین! به همین راحتی دو جان عزیز، دو نفر که هنوز نیمه راه زندگی طبیعی‌شان را هم طی نکرده بودند، دو انسان متعهد و کاربلد از میان ما رفتند؛ انگار اصلا نبوده‌اند. همین نادیده‌گرفتن بزرگی چنین مصیبتی موجب می‌شود که حسی از ناامیدی و ملال بر زندگی و کارمان سایه بیفکند. افسردگی‌های ناشی از کار احتمالا دامن بسیاری را گرفته است. این افسردگی بسته به سن و سال و نوع کار طبیعتا دوزهای متفاوتی دارد. من عدد و رقم دقیقی ندارم و تنها براساس تجربه و معاشرت با دوستان و همکارانم در یک دهه اخیر احساس می‌کنم که حجم بالایی از روزنامه‌نگاران ایرانی دچار این افسردگی ناشی از کار شده‌اند. مجموعه عواملی که کار روزنامه‌نگاری را تهدید و تحدید می‌کند، به‌گونه‌ای که تقریبا آن را از معنی تهی کرده، مهم‌ترین عامل گسترش این دست افسردگی است. رفتارهای غیرحرفه‌ای و تبدیل روزنامه‌نگاری به کاری کارمندی در کنار کنش‌های سیاسی و رفتارهای نابه‌جا موجب شده تا بسیاری از روزنامه‌نگاران از کار و حرفه خود سرخورده باشند. برای خود من که چنین بوده و این افسردگی و ناامیدی از کار و عملم در چند ماه اخیر به اوج خود رسیده است. مرگ دلخراش و باورنکردنی مهشاد کریمی و ریحانه یاسینی و واکنش‌های بعد از آن هم مهر تأییدی بود بر این وضعیت! بر اینکه ما که و چه‌کاره هستیم و کار و عمل‌مان در این روزگار چه تأثیری دارد؟ هرچه که هست دور، دور ما نیست! دوران دیگر دوران روزنامه‌نگاران نیست.

برای اطلاع از آخرین اخبار و تحلیل‌ها به کانال شرق در «تلگرام» بپیوندید.