|

به امید جان‌گرفتن دوباره «انیمیشن»

روانبخش صادقی . مدیرعامل انجمن سینمایی فیلمسازان انیمیشن ایران (آسیفا ایران)

نوشتن درخصوص هنر-صنعت انیمیشن ایران این روزها بسیار سخت است؛ از طرفی یادآوری روزهای بسیار بسیار سختی که بر این هنر- صنعت و هنرمندان و دست‌اندرکاران آن طی سال‌های اخیر رفته که لطمات آن هنوز هم ادامه دارد و از سوی دیگر امید‌هایی که هنوز هم شکوفه نزده ولی باید امیدوار بود تا گل دهد!
واقعیت این است لطمه‌ای که در بخش فرهنگ و به‌ویژه سینما در سال‌های اخیر شاهد بودیم بر پیکر انیمیشن این کشور نیز ضربات سنگینی را وارد آورده است. جامعه انیمیشن ایران و افراد فعال در آن واقعا مظلومانه به‌خصوص طی دوسال اخیر لطمات جبران‌ناپذیری دیده‌اند که هر چه سعی می‌کنم در مورد نقاط قوت و رشد این هنر در سال‌های پیش از آن بنویسم قلمم بر نمی‌تابد!
انیمیشن در ایران سیر رو به رشدی را طی سال‌های اخیر داشت می‌پیمود و وجود منابع مکتوب، شفاهی و تصویری بسیار در این مرزوبوم از سالیان کهن تاکنون بستر مناسبی را برای تولید آثار ارزشمند انیمیشن (تلویزیونی، کوتاه، سینمایی و تجربی و...) فراهم کرده بود که در کنار دانش و فن جوانان تیزهوش ایرانی در استفاده حرفه‌ای از سخت‌افزارها و نرم‌افزارهای تخصصی امیدوارانه این هنر- صنعت را پیش می‌برد و اسب انیمیشن یورتمه می‌رفت تا به تاخت برسد تا شاید ما را به سرمنزل مقصود برساند.
تعطیلی استودیوهای انیمیشن که با خون دل پایه‌ریزی شده بودند، تعطیلی پروژه‌هایی که با خلاقیت‌های بسیار برپا شده بودند، خاموشی آرزوهایی که روشن بودند و سردی لحظات گرم آفرینش هنری و صنعتی با کاری گروهی، بربادرفتن چه بسیار سرمایه‌های مادی و معنوی و انسانی، نتایج اتفاقات و مدیریت‌های چند سال اخیر در حوزه انیمیشن بوده است.
مدیران فرهنگی جامعه عامل بخش اعظمی از این لطمات و نابسامانی‌ها بوده‌اند و اکنون نیز عدم پاسخگویی آنها استخوان لای زخمی است که با خنجر بی‌کفایتی و ناتوانی مدیریتی خود بر تن انیمشن ایران زدند و این استخوان همچنان بدنه نحیف انیمیشن کشور را می‌رنجاند و به درد می‌آورد. به‌ویژه صداوسیما در این دوسال اخیر به هر دلیلی که بوده با کمبود بودجه و ورشکستگی مالی روبه‌رو و باعث شده است تا عوامل تولید پروژه‌هایی که قرارداد نیز داشته‌اند باوجود تلاش‌های شبانه‌روزی و تولیدات با ارزش با عدم دریافت بودجه مواجه شوند و حتی پس از پخش برنامه‌هایشان از آنتن صداوسیما با جیب‌هایی خالی و با بدهی‌هایی سنگین به استودیوها، تولید خود را تعطیل و به مشاغل دیگری بپردازند.
گاهی فکر می‌کنم کاش برنامه‌ریزی‌ها و افق‌سنجی‌هایی که برای انبوه‌سازی و حمایت از تولیدات انیمیشن آغاز شده بود هرگز نبود، کاش صداوسیما قدم‌های پرادعایی را که مدیرانش برای حمایت و تولید انیمیشن حتی در هر خانه و روستا را نوید می‌دادند برنمی‌داشت، کاش به‌جای پرداختن به پروژه‌های فاخر و بسیار فاخر و گاهی صرفا با نام ارزشی به جوانه‌های لاله‌های انیمیشن که در حال رشد بودند اندکی پرداخته می‌شد و مدیران مراکزی مانند مرکز گسترش در دولت پیشین نیاز جامعه به انیمیشن را درک می‌کردند و سردربرف به مدیریتشان ادامه نمی‌دادند بدون مشورت با اهل فن و افراد بی‌حب و بغض. کاش مدیریت‌های کلان و خرد فرهنگی در عملی‌کردن طرح‌های حتی صحیح خود امکان‌سنجی و مشاوره‌های درستی را انجام می‌دادند تا آن حمایت‌ها به دوستی خاله خرسه تبدیل نمی‌شد و حال جماعت هنرمند و متخصص انیمیشن مانده‌اند با عدم دریافت جوابی مناسب از سوی همان مدیرانی که روزی با افتخار اگر سرمایه‌هایی هم بود را در بسیاری موارد به افراد ناصالح و آشنای ناآشنا به انیمیشن سپردند!
اینها که آمد، حال و روز جامعه انیمیشن ایران است؛ جامعه‌ای فرهنگی -هنری و صنعتی با اساتید، هنرمندان و متخصصان بسیار که کارشان نمونه بارز و کاملی از تولید ملی است.
اما از آنجا که ما همیشه و همچنان امیدواریم و اخیرا نیز تدبیر دولتیان جدید مانند تمام دلسوزان کشور به امید داشتن امیدوارمان کرده است، باز می‌مانیم و هستیم تا اوضاعی که داشت بهتر می‌شد حداقل دوباره به حالت عادی بازگردد.
نکته آخر اینکه در این هنر- صنعت چه بسیاری غریبه آمدند و ناصواب و به‌مدد مدیران بی‌تدبیر و ناصالح سودهای کلان کردند و اکنون که خبری از حمایت‌های مالی و دولتی نیست با باروبندیلشان رفته‌اند و دوباره این سینه‌سوختگان انیمیشن هستند که می‌مانند تا دوباره انیمیشن جانی بگیرد، ای کاش این بار راه بر دلالان فرهنگی بسته شود که حتما در کمین نشسته‌اند! و این وظیفه تک‌تک ماست.

نوشتن درخصوص هنر-صنعت انیمیشن ایران این روزها بسیار سخت است؛ از طرفی یادآوری روزهای بسیار بسیار سختی که بر این هنر- صنعت و هنرمندان و دست‌اندرکاران آن طی سال‌های اخیر رفته که لطمات آن هنوز هم ادامه دارد و از سوی دیگر امید‌هایی که هنوز هم شکوفه نزده ولی باید امیدوار بود تا گل دهد!
واقعیت این است لطمه‌ای که در بخش فرهنگ و به‌ویژه سینما در سال‌های اخیر شاهد بودیم بر پیکر انیمیشن این کشور نیز ضربات سنگینی را وارد آورده است. جامعه انیمیشن ایران و افراد فعال در آن واقعا مظلومانه به‌خصوص طی دوسال اخیر لطمات جبران‌ناپذیری دیده‌اند که هر چه سعی می‌کنم در مورد نقاط قوت و رشد این هنر در سال‌های پیش از آن بنویسم قلمم بر نمی‌تابد!
انیمیشن در ایران سیر رو به رشدی را طی سال‌های اخیر داشت می‌پیمود و وجود منابع مکتوب، شفاهی و تصویری بسیار در این مرزوبوم از سالیان کهن تاکنون بستر مناسبی را برای تولید آثار ارزشمند انیمیشن (تلویزیونی، کوتاه، سینمایی و تجربی و...) فراهم کرده بود که در کنار دانش و فن جوانان تیزهوش ایرانی در استفاده حرفه‌ای از سخت‌افزارها و نرم‌افزارهای تخصصی امیدوارانه این هنر- صنعت را پیش می‌برد و اسب انیمیشن یورتمه می‌رفت تا به تاخت برسد تا شاید ما را به سرمنزل مقصود برساند.
تعطیلی استودیوهای انیمیشن که با خون دل پایه‌ریزی شده بودند، تعطیلی پروژه‌هایی که با خلاقیت‌های بسیار برپا شده بودند، خاموشی آرزوهایی که روشن بودند و سردی لحظات گرم آفرینش هنری و صنعتی با کاری گروهی، بربادرفتن چه بسیار سرمایه‌های مادی و معنوی و انسانی، نتایج اتفاقات و مدیریت‌های چند سال اخیر در حوزه انیمیشن بوده است.
مدیران فرهنگی جامعه عامل بخش اعظمی از این لطمات و نابسامانی‌ها بوده‌اند و اکنون نیز عدم پاسخگویی آنها استخوان لای زخمی است که با خنجر بی‌کفایتی و ناتوانی مدیریتی خود بر تن انیمشن ایران زدند و این استخوان همچنان بدنه نحیف انیمیشن کشور را می‌رنجاند و به درد می‌آورد. به‌ویژه صداوسیما در این دوسال اخیر به هر دلیلی که بوده با کمبود بودجه و ورشکستگی مالی روبه‌رو و باعث شده است تا عوامل تولید پروژه‌هایی که قرارداد نیز داشته‌اند باوجود تلاش‌های شبانه‌روزی و تولیدات با ارزش با عدم دریافت بودجه مواجه شوند و حتی پس از پخش برنامه‌هایشان از آنتن صداوسیما با جیب‌هایی خالی و با بدهی‌هایی سنگین به استودیوها، تولید خود را تعطیل و به مشاغل دیگری بپردازند.
گاهی فکر می‌کنم کاش برنامه‌ریزی‌ها و افق‌سنجی‌هایی که برای انبوه‌سازی و حمایت از تولیدات انیمیشن آغاز شده بود هرگز نبود، کاش صداوسیما قدم‌های پرادعایی را که مدیرانش برای حمایت و تولید انیمیشن حتی در هر خانه و روستا را نوید می‌دادند برنمی‌داشت، کاش به‌جای پرداختن به پروژه‌های فاخر و بسیار فاخر و گاهی صرفا با نام ارزشی به جوانه‌های لاله‌های انیمیشن که در حال رشد بودند اندکی پرداخته می‌شد و مدیران مراکزی مانند مرکز گسترش در دولت پیشین نیاز جامعه به انیمیشن را درک می‌کردند و سردربرف به مدیریتشان ادامه نمی‌دادند بدون مشورت با اهل فن و افراد بی‌حب و بغض. کاش مدیریت‌های کلان و خرد فرهنگی در عملی‌کردن طرح‌های حتی صحیح خود امکان‌سنجی و مشاوره‌های درستی را انجام می‌دادند تا آن حمایت‌ها به دوستی خاله خرسه تبدیل نمی‌شد و حال جماعت هنرمند و متخصص انیمیشن مانده‌اند با عدم دریافت جوابی مناسب از سوی همان مدیرانی که روزی با افتخار اگر سرمایه‌هایی هم بود را در بسیاری موارد به افراد ناصالح و آشنای ناآشنا به انیمیشن سپردند!
اینها که آمد، حال و روز جامعه انیمیشن ایران است؛ جامعه‌ای فرهنگی -هنری و صنعتی با اساتید، هنرمندان و متخصصان بسیار که کارشان نمونه بارز و کاملی از تولید ملی است.
اما از آنجا که ما همیشه و همچنان امیدواریم و اخیرا نیز تدبیر دولتیان جدید مانند تمام دلسوزان کشور به امید داشتن امیدوارمان کرده است، باز می‌مانیم و هستیم تا اوضاعی که داشت بهتر می‌شد حداقل دوباره به حالت عادی بازگردد.
نکته آخر اینکه در این هنر- صنعت چه بسیاری غریبه آمدند و ناصواب و به‌مدد مدیران بی‌تدبیر و ناصالح سودهای کلان کردند و اکنون که خبری از حمایت‌های مالی و دولتی نیست با باروبندیلشان رفته‌اند و دوباره این سینه‌سوختگان انیمیشن هستند که می‌مانند تا دوباره انیمیشن جانی بگیرد، ای کاش این بار راه بر دلالان فرهنگی بسته شود که حتما در کمین نشسته‌اند! و این وظیفه تک‌تک ماست.

برای اطلاع از آخرین اخبار و تحلیل‌ها به کانال شرق در «تلگرام» بپیوندید.