|

خاطرات «زیباری» از 10 سال وزارت خارجه

دیدار با شاه‌حمدبن عیسی

منبع: الحیات . مترجم: محمد‌علی عسگری

ملک عبدالله اوضاع عراق را غیرطبیعی و بدون ثبات می‌دانست که باید اوضاع آن به‌سامان شده و دوباره به آن توازن قوا برمی‌گشت. این بازگرداندن توازن قوا مساله خیلی دشواری بود. زیرا نیروهای کرد با نیروهای شیعه متحد شده بودند. سعودی‌ها از تقسیم عراق هم می‌ترسیدند. به‌خصوص اینکه کردها از عراق جدا شوند. از القاعده هم نگرانی داشتند و اینکه عراق به مرتعی برای تروریسم و قاچاق مواد مخدر تبدیل شود. سعودی‌ها مجموعه‌ای از این نگرانی‌ها را داشتند.
نظر ما البته متفاوت بود و ما جواب می‌دادیم که اگر با همه عراقی‌ها برخورد خوشایندی شود هیچ گروهی دیگر هدف تاثیر خارجی چه ایران یا سایر جاها نخواهد شد. طبعا اکثر رهبران شیعه عراق در ایران زندگی کرده بودند و روابطی در آنجا داشتند. یا در سوریه، اما بعد از بازگشت به عراق هر یک بخشی از جامعه عراق بوده و در تصمیم‌گیری‌ها مشارکت داشتند. پس چرا اجازه دهیم آنها دوباره وابسته به دیگران شوند. ما اعراب را تشویق می‌کردیم به عراق بازگردند و از این لحاظ به همه اطمینان‌خاطر می‌دادیم. این بحث با امیر سعودالفیصل و امیر مقرن و امیر سلطان نیز جریان داشت. چندبار من با مرحوم امیر سلطان (ولیعهد و وزیر دفاع سابق عربستان) دیدار کردم. آخرینش زمانی بود که در دوران بیماری او در نیویورک بود و من به عیادتش رفتم. خیلی خوشحال شد. مواضع او در قبال عراق هماهنگ بود. در یکی از دیدارهایم گفت پیشنهاد برپایی یک کنفرانس عربی مختص به عراق را دارد که در آن هیچ موضوع دیگری حتی فلسطین مطرح نشود. به او گفتم این بزرگ‌ترین خدمتی است که شما به عراق می‌کنید. امیر سلطان فردی مثبت و فهمیده و پیگیر بود.
روابط با بحرین چطور؟
شاه‌حمدبن عیسی، از نخستین پادشاهانی بود که من بعد از تعیین‌شدن به‌عنوان وزیر خارجه با او دیدار داشتم. یک مساله دیپلماتیک داشتیم و بحرین آن‌موقع منافع ما در آمریکا را پیگیری می‌کرد و درواقع واسطه ما بود. بعد ما خواستیم این روابط به صورت مستقیم و بدون واسطه در‌ آید بنابراین نیاز به یادداشت از دولت بحرین در این‌باره داشتیم. من خواستار گفت‌وگوی مستقیم با جناب پادشاه شدم. از من استقبال کرد و گفت تو یک وزیرخارجه کرد در یک دولت مهم عرب هستی. به‌خاطر تجربه محدودی که ‌داری دو نصیحت به تو می‌کنم: یکی اینکه قومیت خودت را فراموش کنی و بدانی که تو در عراق زندگی می‌کنی و نماینده این کشور هستی. اگر ناسپاسی نکنی این کار از عهده تو برمی‌آید چون زبان انگلیسی را خوب می‌دانی و به‌راحتی به این زبان صحبت می‌کنی. همچنین زبان عربی را بلدی. دوم اینکه محدودیت‌ها (خط‌قرمزها) در مواضع و سیاست‌های کشورهای عرب را جدی نگیری. یک‌بار دیگر هم با ملک حمد وقتی به منامه سفر کردم دیدار داشتم. رفته بودم تا او را برای کنفرانس بغداد دعوت کنم. خیلی از من تعریف و مرا شرمنده کرد. گفت کارهایم را پیگیری می‌کند و من با ورود به این وضعیت دشواری که عراق و تحولات سیاسی و منطقه‌ای دارد مسوولیت سنگینی را پذیرفته‌ام.
ادامه دارد...
ملک عبدالله اوضاع عراق را غیرطبیعی و بدون ثبات می‌دانست که باید اوضاع آن به‌سامان شده و دوباره به آن توازن قوا برمی‌گشت. این بازگرداندن توازن قوا مساله خیلی دشواری بود. زیرا نیروهای کرد با نیروهای شیعه متحد شده بودند. سعودی‌ها از تقسیم عراق هم می‌ترسیدند. به‌خصوص اینکه کردها از عراق جدا شوند. از القاعده هم نگرانی داشتند و اینکه عراق به مرتعی برای تروریسم و قاچاق مواد مخدر تبدیل شود. سعودی‌ها مجموعه‌ای از این نگرانی‌ها را داشتند.
نظر ما البته متفاوت بود و ما جواب می‌دادیم که اگر با همه عراقی‌ها برخورد خوشایندی شود هیچ گروهی دیگر هدف تاثیر خارجی چه ایران یا سایر جاها نخواهد شد. طبعا اکثر رهبران شیعه عراق در ایران زندگی کرده بودند و روابطی در آنجا داشتند. یا در سوریه، اما بعد از بازگشت به عراق هر یک بخشی از جامعه عراق بوده و در تصمیم‌گیری‌ها مشارکت داشتند. پس چرا اجازه دهیم آنها دوباره وابسته به دیگران شوند. ما اعراب را تشویق می‌کردیم به عراق بازگردند و از این لحاظ به همه اطمینان‌خاطر می‌دادیم. این بحث با امیر سعودالفیصل و امیر مقرن و امیر سلطان نیز جریان داشت. چندبار من با مرحوم امیر سلطان (ولیعهد و وزیر دفاع سابق عربستان) دیدار کردم. آخرینش زمانی بود که در دوران بیماری او در نیویورک بود و من به عیادتش رفتم. خیلی خوشحال شد. مواضع او در قبال عراق هماهنگ بود. در یکی از دیدارهایم گفت پیشنهاد برپایی یک کنفرانس عربی مختص به عراق را دارد که در آن هیچ موضوع دیگری حتی فلسطین مطرح نشود. به او گفتم این بزرگ‌ترین خدمتی است که شما به عراق می‌کنید. امیر سلطان فردی مثبت و فهمیده و پیگیر بود.
روابط با بحرین چطور؟
شاه‌حمدبن عیسی، از نخستین پادشاهانی بود که من بعد از تعیین‌شدن به‌عنوان وزیر خارجه با او دیدار داشتم. یک مساله دیپلماتیک داشتیم و بحرین آن‌موقع منافع ما در آمریکا را پیگیری می‌کرد و درواقع واسطه ما بود. بعد ما خواستیم این روابط به صورت مستقیم و بدون واسطه در‌ آید بنابراین نیاز به یادداشت از دولت بحرین در این‌باره داشتیم. من خواستار گفت‌وگوی مستقیم با جناب پادشاه شدم. از من استقبال کرد و گفت تو یک وزیرخارجه کرد در یک دولت مهم عرب هستی. به‌خاطر تجربه محدودی که ‌داری دو نصیحت به تو می‌کنم: یکی اینکه قومیت خودت را فراموش کنی و بدانی که تو در عراق زندگی می‌کنی و نماینده این کشور هستی. اگر ناسپاسی نکنی این کار از عهده تو برمی‌آید چون زبان انگلیسی را خوب می‌دانی و به‌راحتی به این زبان صحبت می‌کنی. همچنین زبان عربی را بلدی. دوم اینکه محدودیت‌ها (خط‌قرمزها) در مواضع و سیاست‌های کشورهای عرب را جدی نگیری. یک‌بار دیگر هم با ملک حمد وقتی به منامه سفر کردم دیدار داشتم. رفته بودم تا او را برای کنفرانس بغداد دعوت کنم. خیلی از من تعریف و مرا شرمنده کرد. گفت کارهایم را پیگیری می‌کند و من با ورود به این وضعیت دشواری که عراق و تحولات سیاسی و منطقه‌ای دارد مسوولیت سنگینی را پذیرفته‌ام.
ادامه دارد...

برای اطلاع از آخرین اخبار و تحلیل‌ها به کانال شرق در «تلگرام» بپیوندید.