|

یک‌بار برای همیشه

رفعت بیات . نماینده مجلس هفتم

در بحث اخیر تحقیق و تفحص مجلس مسایل مختلفی مطرح شده و در رسانه‌ها و جامعه هم زیاد بازتاب داشته است. در وهله نخست باید دید با این مساله تا چه اندازه سیاسی برخورد شده و چه اندازه غیرسیاسی. باید ابتدا عمق قضیه مشخص شود. چون مساله‌ای که وجود دارد این است که در بسیاری از جاهای دیگر هم چنین اسراف‌ها و پرداخت‌ها و حتی هدایای سنگین‌تری هم داده می‌شده یا می‌شود ولی چندان نمایان نیست.
شایبه از بین‌رفتن بودجه در خیلی جاهای دیگر مثل شرکت نفت و... هم هست که به چشم نمی‌آید مثل قضیه اخیر که نفت فروخته شده ولی پول آن وارد کشور نشده‌ است. اما به‌طور کلی به نظرم دریافت پول از سوی نمایندگان غلط است چه یک ریال، چه صدهاهزارتومان. اگر از بودجه بیت‌المال ریالی خارج چارچوب بودجه خرج شود، تحت هر عنوانی خلاف است. نماینده اگر برای خودش هدیه گرفته غلط بوده اگر قرار بوده برای کسی و تحت عنوانی از مدیرکل یک سازمان کمک بگیرد بازهم این کار در فضای غیرپارلمانی انجام ‌شده و درست نیست چون نماینده مجلس در هر حال باید مستقل باشد. به اعتقاد من همه زوایای مساله پرداخت‌های شایبه‌دار در تامین‌اجتماعی باید روشن شود و اینکه این مساله صرفا در حد جنجال رسانه‌ای مطرح و پس از مدتی به‌دست فراموشی سپرده شود، شایسته نیست. باید به زمینه‌ها و ریشه‌های وقوع چنین رویدادی پرداخت و روشن کرد که چرا و چگونه این امکان پیدا می‌شود که برخی در پارلمان زمینه ایجاد چنین رویدادهایی را مساعد ببینند.
البته این مساله در تمام سال‌های گذشته مطرح شده ولی ریشه‌های آن متاسفانه خشکانده نشده ‌است. با توجه به تجربه حضورم در مجلس، دریافت کارت هدیه به بهانه پرداخت به نیازمندان تنها یک توجیه است چراکه نمایندگان بودجه مشخصی برای این نوع پرداخت‌ها در اختیار دارند. در برخی موارد اضطراری گاهی نمایندگان فهرستی به هیات رییسه می‌دهند و کمک می‌گیرند که این کمک‌ها هم به نام شخص می‌آید، مثلا برخی تحت پوشش کمیته امداد یا بهزیستی هستند و برای یک جراحی سخت یا تهیه جهیزیه به پول نیاز دارند. این افراد از نماینده خود کمک می‌خواهند و نماینده، نامه‌ای به هیات رییسه می‌دهد. در این روند، پول مستقیما به حساب فرد نیازمند می‌رود، همه پرداخت‌ها هم به رییس مجلس گزارش می‌شود، همه‌چیز هم مکتوب و شفاف است. اما در گزارش تحقیق و تفحص از تامین‌اجتماعی اینطور مطرح شده‌ که تعدادی نماینده، پولی گرفته و به نیازمندان داده‌اند. این پرداخت‌ها اگر از طریق خود نماینده و به روش مستقیم بوده و به هیات رییسه هم گزارش شده و رسید دریافت شده باشد، می‌توان گفت قضیه تا حدی شفاف است. اما به گمان مساله مهم‌تر در جای دیگری است.
مساله مهم‌تر این است که اصولا چرا سازمان تامین‌اجتماعی به چنین موضوعی ورود کرده ‌است؟ بودجه تامین‌اجتماعی را دولت تامین نمی‌کند که ماده واحده و تبصره دولتی برای پرداخت‌هایش داشته باشد. سازمان تامین‌اجتماعی، کمیته امداد و بهزیستی نیست که سهمی از بودجه عمومی برای کمک به نیازمندان داشته باشد. تامین‌اجتماعی متعلق به مردم است و درآمدهایش از پول پرداختی بیمه مردم تامین می‌شود. بنابر آنچه گفته شد تامین‌اجتماعی حق انجام چنین کاری را نداشته است. حتی اگر مصوبه یا مجوزی هم برای این پرداخت‌ها داشته، باید بررسی شود که این مصوبات در چه چارچوبی بوده است، چون در نهایت این مردم هستند که باید برای پولشان تصمیم بگیرند. مساله دیگری که مطرح می‌شود این است که می‌گویند این پول از «فصل غیرشمولی» که قانون در اختیار مدیرعامل و هیات مدیره قرار داده پرداخت شده است. متاسفانه آنچه در اصطلاح هزینه‌های «غیرشمول» نامیده می‌شود در کشور ما به دریچه‌ای برای برخی سوءاستفاده‌ها تبدیل شده است. این مساله جدیدی هم نیست و در گذشته هم بارها اتفاق‌ها افتاده و ضربه‌اش را هم خورده‌ایم. قرار هم بوده که جلو آن گرفته و شفاف شود و هرگونه نیازی هم اگر هست، مصوب شود. به اعتقاد من نمایندگان مجلس این‌بار باید به‌صورت جدی وارد شوند و بحث پرداخت از فصول غیرشمول را هم برای اولین و آخرین‌بار تعریف کنند تا وضعیت همه پرداخت‌ها طبق بودجه مشخص و روشن شود.
در بحث اخیر تحقیق و تفحص مجلس مسایل مختلفی مطرح شده و در رسانه‌ها و جامعه هم زیاد بازتاب داشته است. در وهله نخست باید دید با این مساله تا چه اندازه سیاسی برخورد شده و چه اندازه غیرسیاسی. باید ابتدا عمق قضیه مشخص شود. چون مساله‌ای که وجود دارد این است که در بسیاری از جاهای دیگر هم چنین اسراف‌ها و پرداخت‌ها و حتی هدایای سنگین‌تری هم داده می‌شده یا می‌شود ولی چندان نمایان نیست.
شایبه از بین‌رفتن بودجه در خیلی جاهای دیگر مثل شرکت نفت و... هم هست که به چشم نمی‌آید مثل قضیه اخیر که نفت فروخته شده ولی پول آن وارد کشور نشده‌ است. اما به‌طور کلی به نظرم دریافت پول از سوی نمایندگان غلط است چه یک ریال، چه صدهاهزارتومان. اگر از بودجه بیت‌المال ریالی خارج چارچوب بودجه خرج شود، تحت هر عنوانی خلاف است. نماینده اگر برای خودش هدیه گرفته غلط بوده اگر قرار بوده برای کسی و تحت عنوانی از مدیرکل یک سازمان کمک بگیرد بازهم این کار در فضای غیرپارلمانی انجام ‌شده و درست نیست چون نماینده مجلس در هر حال باید مستقل باشد. به اعتقاد من همه زوایای مساله پرداخت‌های شایبه‌دار در تامین‌اجتماعی باید روشن شود و اینکه این مساله صرفا در حد جنجال رسانه‌ای مطرح و پس از مدتی به‌دست فراموشی سپرده شود، شایسته نیست. باید به زمینه‌ها و ریشه‌های وقوع چنین رویدادی پرداخت و روشن کرد که چرا و چگونه این امکان پیدا می‌شود که برخی در پارلمان زمینه ایجاد چنین رویدادهایی را مساعد ببینند.
البته این مساله در تمام سال‌های گذشته مطرح شده ولی ریشه‌های آن متاسفانه خشکانده نشده ‌است. با توجه به تجربه حضورم در مجلس، دریافت کارت هدیه به بهانه پرداخت به نیازمندان تنها یک توجیه است چراکه نمایندگان بودجه مشخصی برای این نوع پرداخت‌ها در اختیار دارند. در برخی موارد اضطراری گاهی نمایندگان فهرستی به هیات رییسه می‌دهند و کمک می‌گیرند که این کمک‌ها هم به نام شخص می‌آید، مثلا برخی تحت پوشش کمیته امداد یا بهزیستی هستند و برای یک جراحی سخت یا تهیه جهیزیه به پول نیاز دارند. این افراد از نماینده خود کمک می‌خواهند و نماینده، نامه‌ای به هیات رییسه می‌دهد. در این روند، پول مستقیما به حساب فرد نیازمند می‌رود، همه پرداخت‌ها هم به رییس مجلس گزارش می‌شود، همه‌چیز هم مکتوب و شفاف است. اما در گزارش تحقیق و تفحص از تامین‌اجتماعی اینطور مطرح شده‌ که تعدادی نماینده، پولی گرفته و به نیازمندان داده‌اند. این پرداخت‌ها اگر از طریق خود نماینده و به روش مستقیم بوده و به هیات رییسه هم گزارش شده و رسید دریافت شده باشد، می‌توان گفت قضیه تا حدی شفاف است. اما به گمان مساله مهم‌تر در جای دیگری است.
مساله مهم‌تر این است که اصولا چرا سازمان تامین‌اجتماعی به چنین موضوعی ورود کرده ‌است؟ بودجه تامین‌اجتماعی را دولت تامین نمی‌کند که ماده واحده و تبصره دولتی برای پرداخت‌هایش داشته باشد. سازمان تامین‌اجتماعی، کمیته امداد و بهزیستی نیست که سهمی از بودجه عمومی برای کمک به نیازمندان داشته باشد. تامین‌اجتماعی متعلق به مردم است و درآمدهایش از پول پرداختی بیمه مردم تامین می‌شود. بنابر آنچه گفته شد تامین‌اجتماعی حق انجام چنین کاری را نداشته است. حتی اگر مصوبه یا مجوزی هم برای این پرداخت‌ها داشته، باید بررسی شود که این مصوبات در چه چارچوبی بوده است، چون در نهایت این مردم هستند که باید برای پولشان تصمیم بگیرند. مساله دیگری که مطرح می‌شود این است که می‌گویند این پول از «فصل غیرشمولی» که قانون در اختیار مدیرعامل و هیات مدیره قرار داده پرداخت شده است. متاسفانه آنچه در اصطلاح هزینه‌های «غیرشمول» نامیده می‌شود در کشور ما به دریچه‌ای برای برخی سوءاستفاده‌ها تبدیل شده است. این مساله جدیدی هم نیست و در گذشته هم بارها اتفاق‌ها افتاده و ضربه‌اش را هم خورده‌ایم. قرار هم بوده که جلو آن گرفته و شفاف شود و هرگونه نیازی هم اگر هست، مصوب شود. به اعتقاد من نمایندگان مجلس این‌بار باید به‌صورت جدی وارد شوند و بحث پرداخت از فصول غیرشمول را هم برای اولین و آخرین‌بار تعریف کنند تا وضعیت همه پرداخت‌ها طبق بودجه مشخص و روشن شود.

برای اطلاع از آخرین اخبار و تحلیل‌ها به کانال شرق در «تلگرام» بپیوندید.