|

چند پاره‌فکر در باب قتل بابک خرمدین

امیرحسین جلالی‌ندوشن- روان‌‌پزشک

مرگ تلخ بابک خرمدین حقیقتا یک شوک ملی ایجاد کرد. در این واقعیت نمی‌توان تردیدی روا کرد. آیا تلخی شرنگ‌گون این ماجرا باید ما را در باب وضعیت جامعه ایران به تفکر جدی وادار کند؟

دیده شد که بعد از رسانه‌ای‌شدن خبر قتل کارگردان سینما و انتشار اطلاعاتی درباره این پرونده، به‌ویژه داده‌هایی مانند دست‌داشتن خانواده او در مرگ تراژیک وی، انواع و اقسام تحلیل‌های روان‌کاوانه، جامعه‌شناختی، تاریخی و اسطوره‌ای و حتی جرم‌شناختی در فضای رسانه‌های نوپدید مجازی دست به دست شد.
قتل بابک خرمدین و حواشی پیرامون آن می‌تواند در هر جامعه‌ای رخ دهد؛ چنان که یک جست‌وجوی ساده در گوگل می‌تواند ما را به انواع ماجراهای عجیب در قتل‌های خانوادگی یا سریالی در جوامع مختلف و به‌ویژه کشورهای توسعه‌یافته برساند.
داستان بابک خرمدین بیش از آنکه قابل تعمیم‌دادن به وضعیت جامعه ایران باشد نشانه یک اتفاق نادر است که البته ممکن است هر چند سال یک‌ بار در این کشور یا در هر آب و خاکی رخ دهد.
پیشنهاد من به‌عنوان یک متخصص سلامت روان به تحلیلگران محترم آن است که داستان‌های مهم و خطیری همچون این داستان را که گمانه‌زنی درباره آن می‌تواند به سلامت روانی اجتماعی جامعه آسیب وارد کند، سوژه خودنمایی و جلوه‌فروشی قرار ندهند. میدان برای تحلیل در حیطه‌های دیگر فراوان است و البته شوربختانه یا خوشبختانه جامعه ایران برای نظرورزی سوژه‌هایی فراوان به دست تحلیلگران به‌ویژه تحلیلگران تازه‌کار می‌دهد.
۲. با ماجرای قتل بابک خرمدین شوخی فراوان شد و درباره آن کنجکاوی زیادی انجام شد. در این میان یادآوری یک نکته اخلاقی و البته حرفه‌ای حائز اهمیت است. به یاد داشته باشیم وقتی درباره یک موضوع این‌چنینی کنجکاوی می‌کنیم، یا درباره آن اطلاعاتی نشر می‌دهیم یا گمانه‌زنی می‌کنیم، سوژه‌‌ محوری داستان هم خانواده‌ای دارد.
متأسفانه خبر دردناک آسیب برادر بابک خرمدین که روز اول خرداد در رسانه‌ها انتشار پیدا کرد، نشان می‌دهد ما از این مسئله غفلت کرده‌ایم. امیدوارم روزنامه‌نگاران متعهد وضعیت این خانواده را از این حیث مورد توجه قرار دهند. فکر می‌کنم اعضای این خانواده به حمایت و کمک روان‌شناختی جدی نیاز دارند.
۳. مسئله بابک خرمدین نشان می‌دهد که جامعه ما بیش از هر زمان دیگری نیازمند توجه به ارتقای تفکر نقادانه و افزایش سواد و مهارت رسانه‌ای دارد. متأسفانه بسیاری از تحلیل‌ها و انواعی از واکنش‌ها در فضاهای مجازی اجتماعی در این مدت انتشار پیدا کرد که نشان می‌دهد جامعه بدون اینکه بتواند تصویر مشخصی از کاری که می‌کند ترسیم کند، یا بدون آنکه بتواند ابعاد یک مسئله را بکاود، دست به هر کاری می‌زند و هر چیزی را می‌پذیرد و پیروی می‌کند.
ایرادی ندارد البته اگر این میدان‌ها را عرصه‌ای برای ارتقای خود و جامعه پیرامون خویش قرار دهیم.

مرگ تلخ بابک خرمدین حقیقتا یک شوک ملی ایجاد کرد. در این واقعیت نمی‌توان تردیدی روا کرد. آیا تلخی شرنگ‌گون این ماجرا باید ما را در باب وضعیت جامعه ایران به تفکر جدی وادار کند؟

دیده شد که بعد از رسانه‌ای‌شدن خبر قتل کارگردان سینما و انتشار اطلاعاتی درباره این پرونده، به‌ویژه داده‌هایی مانند دست‌داشتن خانواده او در مرگ تراژیک وی، انواع و اقسام تحلیل‌های روان‌کاوانه، جامعه‌شناختی، تاریخی و اسطوره‌ای و حتی جرم‌شناختی در فضای رسانه‌های نوپدید مجازی دست به دست شد.
قتل بابک خرمدین و حواشی پیرامون آن می‌تواند در هر جامعه‌ای رخ دهد؛ چنان که یک جست‌وجوی ساده در گوگل می‌تواند ما را به انواع ماجراهای عجیب در قتل‌های خانوادگی یا سریالی در جوامع مختلف و به‌ویژه کشورهای توسعه‌یافته برساند.
داستان بابک خرمدین بیش از آنکه قابل تعمیم‌دادن به وضعیت جامعه ایران باشد نشانه یک اتفاق نادر است که البته ممکن است هر چند سال یک‌ بار در این کشور یا در هر آب و خاکی رخ دهد.
پیشنهاد من به‌عنوان یک متخصص سلامت روان به تحلیلگران محترم آن است که داستان‌های مهم و خطیری همچون این داستان را که گمانه‌زنی درباره آن می‌تواند به سلامت روانی اجتماعی جامعه آسیب وارد کند، سوژه خودنمایی و جلوه‌فروشی قرار ندهند. میدان برای تحلیل در حیطه‌های دیگر فراوان است و البته شوربختانه یا خوشبختانه جامعه ایران برای نظرورزی سوژه‌هایی فراوان به دست تحلیلگران به‌ویژه تحلیلگران تازه‌کار می‌دهد.
۲. با ماجرای قتل بابک خرمدین شوخی فراوان شد و درباره آن کنجکاوی زیادی انجام شد. در این میان یادآوری یک نکته اخلاقی و البته حرفه‌ای حائز اهمیت است. به یاد داشته باشیم وقتی درباره یک موضوع این‌چنینی کنجکاوی می‌کنیم، یا درباره آن اطلاعاتی نشر می‌دهیم یا گمانه‌زنی می‌کنیم، سوژه‌‌ محوری داستان هم خانواده‌ای دارد.
متأسفانه خبر دردناک آسیب برادر بابک خرمدین که روز اول خرداد در رسانه‌ها انتشار پیدا کرد، نشان می‌دهد ما از این مسئله غفلت کرده‌ایم. امیدوارم روزنامه‌نگاران متعهد وضعیت این خانواده را از این حیث مورد توجه قرار دهند. فکر می‌کنم اعضای این خانواده به حمایت و کمک روان‌شناختی جدی نیاز دارند.
۳. مسئله بابک خرمدین نشان می‌دهد که جامعه ما بیش از هر زمان دیگری نیازمند توجه به ارتقای تفکر نقادانه و افزایش سواد و مهارت رسانه‌ای دارد. متأسفانه بسیاری از تحلیل‌ها و انواعی از واکنش‌ها در فضاهای مجازی اجتماعی در این مدت انتشار پیدا کرد که نشان می‌دهد جامعه بدون اینکه بتواند تصویر مشخصی از کاری که می‌کند ترسیم کند، یا بدون آنکه بتواند ابعاد یک مسئله را بکاود، دست به هر کاری می‌زند و هر چیزی را می‌پذیرد و پیروی می‌کند.
ایرادی ندارد البته اگر این میدان‌ها را عرصه‌ای برای ارتقای خود و جامعه پیرامون خویش قرار دهیم.

برای اطلاع از آخرین اخبار و تحلیل‌ها به کانال شرق در «تلگرام» بپیوندید.