همایشی با آشفتگی آماری در حوزه مالیات برگزار شد
10 تا 90هزارمیلیاردتومان معوقات مالیاتی
شرق: 30هزارمیلیاردتومان فرار مالیاتی برآوردشده از صحبتهای رییس سازمان امور مالیاتی در کشور وجود دارد. علی عسگری روز گذشته با اشاره به 20درصد فرار مالیاتی در کشور تاکید کرد: اگر این شاخص را 10درصد بهبود دهیم؛ 15هزارمیلیاردتومان برای کشور درآمد به دست خواهد آمد رقمی برابر با مالیات واردات برای سال آینده.
در بین فرارهای مالیاتی همچنین برآورد شده است که 10هزارمیلیاردتومان فقط مربوط به شرکتهاست. این محاسبات اما در حالی مطرح میشود که موسیالرضا ثروتی عضو کمیسیون برنامه و بودجه میگوید: در حال حاضر بیش از 50هزارمیلیاردتومان فرار مالیاتی داریم و دولتها اراده کافی برای جلوگیری از این موضوع ندارند. در همایش سیاستهای مالیاتی که روز گذشته در دانشگاه تهران برگزار شد سخنرانان نهایتا نتوانستند آمار متحدی از فرار مالیاتی ارایه دهند و هر یک عددی منطبق با برآوردهای خود را ذکر کردند. آنگونه که باشگاه خبرنگاران نوشته، رییس سازمان امور مالیاتی کشور اشارهای هم به معوقات مالیاتی کرد اما رنج آمار ذکرشده از سوی عسگری آنقدر با یکدیگر فاصله دارد که نمیتوان به این نتیجه رسید که معوقات کم است یا زیاد. او رقم 10 تا 90هزارمیلیاردتومان را معوقشده مالیاتی دانست و گفت 60درصد این رقم جریمه و مابقی اصل معوقات است.
دولت یازدهم با شعار تکیه بودجه به مالیات و وابستگی به نفت، برنامههایش را آغاز کرد. دولت حسن روحانی نخستین سند مکتوب برنامههایش را پس از اصلاحیه بودجه 92، در آذر در قالب بودجه 93 به مجلس تقدیم کرد اما آنطور که طبق وعدهها انتظار میرفت بودجه مالیاتی نبود. روحانی درآمد 66هزارمیلیاردتومانی را برای مالیات سال آینده در نظر گرفته که حدود هفتدرصد از تولید ناخالص داخلی محاسبه میشود. طبق استانداردهای جهانی، مالیاتها میتواند تا 10درصد تولید ناخالص داخلی تعیین شود که البته به اعتقاد عسگری با ظرفیتهای موجود کشور تحقق تا پایان برنامه پنجم قابل دسترس خواهد بود. در این همایش به آمارهای سال 92 هم اشارهای شد. در بودجه سال 92، 45هزارمیلیاردتومان درآمد مالیاتی پیشبینی شده بود که طبق گفته عسگری تا این لحظه 25هزارمیلیاردتومان از آن محقق شده است. هرچند نگاهها به وصول مابقی درآمدها چندان خوشبینانه نیست اما رییس سازمان امور مالیاتی امیدوار است که تا پایان سال 41هزارمیلیاردتومان از درآمدها محقق شود و به این ترتیب تنها 10درصد از آنچه هدفگذاری شده حاصل نشود. با تمام ارقام آشفتهای که در این همایش اعلام شد، میتوان چنین نتیجه گرفت که دستکم رقمی معادل درآمد مالیاتی دولت در لایحه بودجه سال 93 به دلایلی از جمله فرار مالیاتی و معوقات مالیاتی از دسترس دولت خارج است و تنها آنانی بار پرداخت مالیات را بر دوش دارند که به آسانی برای دولت قابل شناسایی هستند. اقشاری مانند کارمندان و کارگران بار این مسوولیت را به دوش میکشند.
هزینههای جاری دولت باید از مالیات تامین شود
بر این اساس وزیر امور اقتصادی و دارایی بر پایینبودن درآمدهای مالیاتی همچنان تاکید دارد. علی طیبنیا در هفتمین همایش سیاستهای مالی و مالیاتی ایران و جشنواره پژوهشهای برتر مالیاتی و مالیه عمومی در دانشگاه تهران با بیان اینکه باید هزینههای جاری دولت از مالیات طبق قانون تامین شود، اظهار کرد: اقتصاد ایران در صدسال گذشته بهشدت به نفت و درآمدهای حاصل از آن وابسته شده است اما باید اذعان کرد که نفت و درآمدهای نفتی به دلایل مختلف که مهمترین آن مصرف نادرست و به تعبیری سوءمدیریت درآمدهای نفتی بوده، منشأ یکسری از مشکلات اساسی و ساختاری در کشور شده است.
مصیبتهای وابستگی به نفت
وزیر امور اقتصادی و دارایی خاطرنشان کرد: با توجه به اینکه در کشور ما بخش اعظمی از هزینههای دولت از طریق درآمدهای نفتی تامین میشود، کاهش این درآمدها موجب کاهش رشد اقتصادی و افزایش بیکاری میشود که در نتیجه آن، دخالت هرچه بیشتر دولت در اقتصاد یا تامین هزینه دولت از طریق استقراض از بانکمرکزی که سادهترین و در عین حال، ناکارآمدترین روش تامین کسری بودجه است، افزایش مییابد. طیبنیا افزود: از سوی دیگر عواملی مانند وابستگی بودجه دولت به درآمدهای نفتی و انعطافناپذیری مخارج دولت، بروز پدیده بیماری هلندی و عواقب وخیم آن در بخش تولید و تورم داخلی را موجب شده است.
وزیر امور اقتصادی و دارایی بیان کرد: بهصورت کلی در کنار موهبتهای نفت و درآمدهای حاصل از آن، طی یک قرن اخیر وجود این منبع عظیم درآمدی، کشور را با دو چالش عمده روبهرو کرده که نخست بزرگشدن اندازه دولت و سیطره بر اقتصاد کشور و دوم افزایش درجه آسیبپذیری اقتصاد کشور بهدلیل وابستگی به درآمدهای نفتی است.
مالیات بهترین جایگزین برای نفت
وزیر اقتصاد و دارایی بیان کرد: بدون تردید رهایی از این مشکل دیرینه و ساختاری جز با قطع وابستگی دولت به درآمدهای پرنوسان و نامطمئن نفتی، بازنگری در شیوههای مصرف و مدیریت این درآمدها و توجه به دیگر منابع و توان داخلی میسر نیست. طیبنیا ادامه داد: از آنجایی که یکی از منابع عظیم درآمدی که میتواند جایگزین مناسبی برای درآمدهای پرنوسان نفتی باشد، مالیات است، این منبع بهویژه باید با توجه به دو اثر عمده و فزاینده آن مدنظر قرار گیرد؛ اولا توجه به مالیات جز با رونق تولید داخلی میسر نیست، ثانیا رونق کسبوکار و تولید داخلی خود منجر به افزایش پایه مالیاتی و بهتبع آن درآمدهای مالیاتی میشود.
وصول ۹۰درصد درآمدهای مالیاتی امسال
در این همایش رییس سازمان امور مالیاتی کشور هم به برخی آمارهای مالیاتی اشاره کرد و با بیان اینکه به احتمال زیاد ۴۱هزارمیلیاردتومان مالیات تا پایان سالجاری محقق میشود نسبت به تحقق رقم ۶۶هزارمیلیاردتومانی مالیات در لایحه بودجه سال ۹۳ ابراز خوشبینی کرد و گفت: برای این منظور ابزارها باید حسابشدهتر فراهم شود. علی عسگری، رییس سازمان امور مالیاتی کشور اظهار کرد: در برنامه پنجم توسعه یکی از شاخصهایی که برای نظام مالیاتی مشخص شد این بود که باید تا پایان دوره هزینههای دولت از طریق مالیاتها تامین شود و نسبت مالیات به تولید ناخالص داخلی به 10درصد برسد که اکنون نزدیک به هفتدرصد است و هرسال باید نیمدرصد این شاخص افزایش یابد.
تشکیل پایگاه اطلاعات اقتصادی
وی ادامه داد: در ماده 120 قانون برنامه پنجم هم تکلیف شده پایگاه اطلاعات اقتصادی در نظام مالیاتی تشکیل شود که دسترسی به اطلاعات در تشخیص مالیات و شناسایی فعالیتهای اقتصادی که در کشور فعالیت میکنند هدفهای برنامه را محقق کنند و نیز در حال حاضر شاخصها نسبت به گذشته بهبود یافته اما نسبت به روندی که اکنون در پیش داریم به شاخصهای مدنظر نرسیدهایم. به گفته رییس سازمان امور مالیاتی اکنون 8/6درصد نسبت به تولید ناخالص داخلی مالیات دریافت میشود که تا پایان برنامه دوسال باقیمانده و امیدواریم به این روند برسیم اما اگر اطلاعات در کشور فراهم شود بهسرعت میتوان این روند را افزایش داد.
2برابر میزان فعلی میتوان مالیات گرفت
عسگری تاکید کرد: مطالعات نشان میدهد دوبرابر ظرفیت کنونی میتوان درآمدهای مالیات اخذ کرد. عسگری در مورد پیشبینی تحقق درآمدهای مالیاتی تا پایان سال و اینکه تاکنون چقدر از این درآمدها محقق شده است عنوان کرد: حدود 45هزارمیلیاردتومان در بودجه پیشبینی شده بود که هشتهزارمیلیاردتومان نیز از درآمدهای گمرکی خواهد بود و اکنون در هفتماهه سالجاری حدود 25هزارمیلیاردتومان محقق شده است و فکر میکنیم تا پایان سال به حدود 41هزارمیلیونتومان برسد که حدود 90درصد درآمدهای مالیاتی در سالجاری محقق خواهد شد.
15هزارمیلیاردتومان درآمد کشور از نصف فرارهای مالیاتی
وی درخصوص اینکه میزان فرار مالیاتی در کشور چقدر است، اظهار کرد: فرار مالیاتی پدیدهای است که در همه اقتصادها وجود دارد و در اقتصادهای توسعهیافته نزدیک به 10درصد ظرفیت مالیاتی بوده، کشورهای سرمایهگذار 25درصد و کشورهای توسعهنیافته بیش از 30درصد است و ایران نیز جزو کشورهای درحالگذار است که نشان میدهد 20درصد فرار مالیاتی وجود دارد و اگر بتوانیم این شاخص را 10درصد بهبود دهیم 15هزارمیلیاردتومان به درآمدها افزوده خواهد شد.
50هزارمیلیاردتومان فرار مالیاتی
موسیالرضا ثروتی، عضو کمیسیون برنامه و بودجه نیز گفت: در حال حاضر بیش از 50هزارمیلیاردتومان فرار مالیاتی داریم و دولتها در این زمینه اراده کافی ندارند.
عضو کمیسیون برنامه و بودجه اضافه کرد: امسال امیدواریم کمیسیون تلفیق نهتنها این رقم را اضافه نکند بلکه حتیالامکان از میزان آن بکاهد، چون ممکن است این ارقام عملیاتی نشود. ثروتی درباره بودجه عمومی 93 نیز گفت: امسال هم این رقم 218هزارمیلیاردتومان در نظر گرفته شده که 22هزارمیلیاردتومان آن بودجههای درآمد- هزینهای اختصاصی و 195هزارمیلیاردتومان منابع عمومی است.
در بین فرارهای مالیاتی همچنین برآورد شده است که 10هزارمیلیاردتومان فقط مربوط به شرکتهاست. این محاسبات اما در حالی مطرح میشود که موسیالرضا ثروتی عضو کمیسیون برنامه و بودجه میگوید: در حال حاضر بیش از 50هزارمیلیاردتومان فرار مالیاتی داریم و دولتها اراده کافی برای جلوگیری از این موضوع ندارند. در همایش سیاستهای مالیاتی که روز گذشته در دانشگاه تهران برگزار شد سخنرانان نهایتا نتوانستند آمار متحدی از فرار مالیاتی ارایه دهند و هر یک عددی منطبق با برآوردهای خود را ذکر کردند. آنگونه که باشگاه خبرنگاران نوشته، رییس سازمان امور مالیاتی کشور اشارهای هم به معوقات مالیاتی کرد اما رنج آمار ذکرشده از سوی عسگری آنقدر با یکدیگر فاصله دارد که نمیتوان به این نتیجه رسید که معوقات کم است یا زیاد. او رقم 10 تا 90هزارمیلیاردتومان را معوقشده مالیاتی دانست و گفت 60درصد این رقم جریمه و مابقی اصل معوقات است.
دولت یازدهم با شعار تکیه بودجه به مالیات و وابستگی به نفت، برنامههایش را آغاز کرد. دولت حسن روحانی نخستین سند مکتوب برنامههایش را پس از اصلاحیه بودجه 92، در آذر در قالب بودجه 93 به مجلس تقدیم کرد اما آنطور که طبق وعدهها انتظار میرفت بودجه مالیاتی نبود. روحانی درآمد 66هزارمیلیاردتومانی را برای مالیات سال آینده در نظر گرفته که حدود هفتدرصد از تولید ناخالص داخلی محاسبه میشود. طبق استانداردهای جهانی، مالیاتها میتواند تا 10درصد تولید ناخالص داخلی تعیین شود که البته به اعتقاد عسگری با ظرفیتهای موجود کشور تحقق تا پایان برنامه پنجم قابل دسترس خواهد بود. در این همایش به آمارهای سال 92 هم اشارهای شد. در بودجه سال 92، 45هزارمیلیاردتومان درآمد مالیاتی پیشبینی شده بود که طبق گفته عسگری تا این لحظه 25هزارمیلیاردتومان از آن محقق شده است. هرچند نگاهها به وصول مابقی درآمدها چندان خوشبینانه نیست اما رییس سازمان امور مالیاتی امیدوار است که تا پایان سال 41هزارمیلیاردتومان از درآمدها محقق شود و به این ترتیب تنها 10درصد از آنچه هدفگذاری شده حاصل نشود. با تمام ارقام آشفتهای که در این همایش اعلام شد، میتوان چنین نتیجه گرفت که دستکم رقمی معادل درآمد مالیاتی دولت در لایحه بودجه سال 93 به دلایلی از جمله فرار مالیاتی و معوقات مالیاتی از دسترس دولت خارج است و تنها آنانی بار پرداخت مالیات را بر دوش دارند که به آسانی برای دولت قابل شناسایی هستند. اقشاری مانند کارمندان و کارگران بار این مسوولیت را به دوش میکشند.
هزینههای جاری دولت باید از مالیات تامین شود
بر این اساس وزیر امور اقتصادی و دارایی بر پایینبودن درآمدهای مالیاتی همچنان تاکید دارد. علی طیبنیا در هفتمین همایش سیاستهای مالی و مالیاتی ایران و جشنواره پژوهشهای برتر مالیاتی و مالیه عمومی در دانشگاه تهران با بیان اینکه باید هزینههای جاری دولت از مالیات طبق قانون تامین شود، اظهار کرد: اقتصاد ایران در صدسال گذشته بهشدت به نفت و درآمدهای حاصل از آن وابسته شده است اما باید اذعان کرد که نفت و درآمدهای نفتی به دلایل مختلف که مهمترین آن مصرف نادرست و به تعبیری سوءمدیریت درآمدهای نفتی بوده، منشأ یکسری از مشکلات اساسی و ساختاری در کشور شده است.
مصیبتهای وابستگی به نفت
وزیر امور اقتصادی و دارایی خاطرنشان کرد: با توجه به اینکه در کشور ما بخش اعظمی از هزینههای دولت از طریق درآمدهای نفتی تامین میشود، کاهش این درآمدها موجب کاهش رشد اقتصادی و افزایش بیکاری میشود که در نتیجه آن، دخالت هرچه بیشتر دولت در اقتصاد یا تامین هزینه دولت از طریق استقراض از بانکمرکزی که سادهترین و در عین حال، ناکارآمدترین روش تامین کسری بودجه است، افزایش مییابد. طیبنیا افزود: از سوی دیگر عواملی مانند وابستگی بودجه دولت به درآمدهای نفتی و انعطافناپذیری مخارج دولت، بروز پدیده بیماری هلندی و عواقب وخیم آن در بخش تولید و تورم داخلی را موجب شده است.
وزیر امور اقتصادی و دارایی بیان کرد: بهصورت کلی در کنار موهبتهای نفت و درآمدهای حاصل از آن، طی یک قرن اخیر وجود این منبع عظیم درآمدی، کشور را با دو چالش عمده روبهرو کرده که نخست بزرگشدن اندازه دولت و سیطره بر اقتصاد کشور و دوم افزایش درجه آسیبپذیری اقتصاد کشور بهدلیل وابستگی به درآمدهای نفتی است.
مالیات بهترین جایگزین برای نفت
وزیر اقتصاد و دارایی بیان کرد: بدون تردید رهایی از این مشکل دیرینه و ساختاری جز با قطع وابستگی دولت به درآمدهای پرنوسان و نامطمئن نفتی، بازنگری در شیوههای مصرف و مدیریت این درآمدها و توجه به دیگر منابع و توان داخلی میسر نیست. طیبنیا ادامه داد: از آنجایی که یکی از منابع عظیم درآمدی که میتواند جایگزین مناسبی برای درآمدهای پرنوسان نفتی باشد، مالیات است، این منبع بهویژه باید با توجه به دو اثر عمده و فزاینده آن مدنظر قرار گیرد؛ اولا توجه به مالیات جز با رونق تولید داخلی میسر نیست، ثانیا رونق کسبوکار و تولید داخلی خود منجر به افزایش پایه مالیاتی و بهتبع آن درآمدهای مالیاتی میشود.
وصول ۹۰درصد درآمدهای مالیاتی امسال
در این همایش رییس سازمان امور مالیاتی کشور هم به برخی آمارهای مالیاتی اشاره کرد و با بیان اینکه به احتمال زیاد ۴۱هزارمیلیاردتومان مالیات تا پایان سالجاری محقق میشود نسبت به تحقق رقم ۶۶هزارمیلیاردتومانی مالیات در لایحه بودجه سال ۹۳ ابراز خوشبینی کرد و گفت: برای این منظور ابزارها باید حسابشدهتر فراهم شود. علی عسگری، رییس سازمان امور مالیاتی کشور اظهار کرد: در برنامه پنجم توسعه یکی از شاخصهایی که برای نظام مالیاتی مشخص شد این بود که باید تا پایان دوره هزینههای دولت از طریق مالیاتها تامین شود و نسبت مالیات به تولید ناخالص داخلی به 10درصد برسد که اکنون نزدیک به هفتدرصد است و هرسال باید نیمدرصد این شاخص افزایش یابد.
تشکیل پایگاه اطلاعات اقتصادی
وی ادامه داد: در ماده 120 قانون برنامه پنجم هم تکلیف شده پایگاه اطلاعات اقتصادی در نظام مالیاتی تشکیل شود که دسترسی به اطلاعات در تشخیص مالیات و شناسایی فعالیتهای اقتصادی که در کشور فعالیت میکنند هدفهای برنامه را محقق کنند و نیز در حال حاضر شاخصها نسبت به گذشته بهبود یافته اما نسبت به روندی که اکنون در پیش داریم به شاخصهای مدنظر نرسیدهایم. به گفته رییس سازمان امور مالیاتی اکنون 8/6درصد نسبت به تولید ناخالص داخلی مالیات دریافت میشود که تا پایان برنامه دوسال باقیمانده و امیدواریم به این روند برسیم اما اگر اطلاعات در کشور فراهم شود بهسرعت میتوان این روند را افزایش داد.
2برابر میزان فعلی میتوان مالیات گرفت
عسگری تاکید کرد: مطالعات نشان میدهد دوبرابر ظرفیت کنونی میتوان درآمدهای مالیات اخذ کرد. عسگری در مورد پیشبینی تحقق درآمدهای مالیاتی تا پایان سال و اینکه تاکنون چقدر از این درآمدها محقق شده است عنوان کرد: حدود 45هزارمیلیاردتومان در بودجه پیشبینی شده بود که هشتهزارمیلیاردتومان نیز از درآمدهای گمرکی خواهد بود و اکنون در هفتماهه سالجاری حدود 25هزارمیلیاردتومان محقق شده است و فکر میکنیم تا پایان سال به حدود 41هزارمیلیونتومان برسد که حدود 90درصد درآمدهای مالیاتی در سالجاری محقق خواهد شد.
15هزارمیلیاردتومان درآمد کشور از نصف فرارهای مالیاتی
وی درخصوص اینکه میزان فرار مالیاتی در کشور چقدر است، اظهار کرد: فرار مالیاتی پدیدهای است که در همه اقتصادها وجود دارد و در اقتصادهای توسعهیافته نزدیک به 10درصد ظرفیت مالیاتی بوده، کشورهای سرمایهگذار 25درصد و کشورهای توسعهنیافته بیش از 30درصد است و ایران نیز جزو کشورهای درحالگذار است که نشان میدهد 20درصد فرار مالیاتی وجود دارد و اگر بتوانیم این شاخص را 10درصد بهبود دهیم 15هزارمیلیاردتومان به درآمدها افزوده خواهد شد.
50هزارمیلیاردتومان فرار مالیاتی
موسیالرضا ثروتی، عضو کمیسیون برنامه و بودجه نیز گفت: در حال حاضر بیش از 50هزارمیلیاردتومان فرار مالیاتی داریم و دولتها در این زمینه اراده کافی ندارند.
عضو کمیسیون برنامه و بودجه اضافه کرد: امسال امیدواریم کمیسیون تلفیق نهتنها این رقم را اضافه نکند بلکه حتیالامکان از میزان آن بکاهد، چون ممکن است این ارقام عملیاتی نشود. ثروتی درباره بودجه عمومی 93 نیز گفت: امسال هم این رقم 218هزارمیلیاردتومان در نظر گرفته شده که 22هزارمیلیاردتومان آن بودجههای درآمد- هزینهای اختصاصی و 195هزارمیلیاردتومان منابع عمومی است.
شرق: 30هزارمیلیاردتومان فرار مالیاتی برآوردشده از صحبتهای رییس سازمان امور مالیاتی در کشور وجود دارد. علی عسگری روز گذشته با اشاره به 20درصد فرار مالیاتی در کشور تاکید کرد: اگر این شاخص را 10درصد بهبود دهیم؛ 15هزارمیلیاردتومان برای کشور درآمد به دست خواهد آمد رقمی برابر با مالیات واردات برای سال آینده.
در بین فرارهای مالیاتی همچنین برآورد شده است که 10هزارمیلیاردتومان فقط مربوط به شرکتهاست. این محاسبات اما در حالی مطرح میشود که موسیالرضا ثروتی عضو کمیسیون برنامه و بودجه میگوید: در حال حاضر بیش از 50هزارمیلیاردتومان فرار مالیاتی داریم و دولتها اراده کافی برای جلوگیری از این موضوع ندارند. در همایش سیاستهای مالیاتی که روز گذشته در دانشگاه تهران برگزار شد سخنرانان نهایتا نتوانستند آمار متحدی از فرار مالیاتی ارایه دهند و هر یک عددی منطبق با برآوردهای خود را ذکر کردند. آنگونه که باشگاه خبرنگاران نوشته، رییس سازمان امور مالیاتی کشور اشارهای هم به معوقات مالیاتی کرد اما رنج آمار ذکرشده از سوی عسگری آنقدر با یکدیگر فاصله دارد که نمیتوان به این نتیجه رسید که معوقات کم است یا زیاد. او رقم 10 تا 90هزارمیلیاردتومان را معوقشده مالیاتی دانست و گفت 60درصد این رقم جریمه و مابقی اصل معوقات است.
دولت یازدهم با شعار تکیه بودجه به مالیات و وابستگی به نفت، برنامههایش را آغاز کرد. دولت حسن روحانی نخستین سند مکتوب برنامههایش را پس از اصلاحیه بودجه 92، در آذر در قالب بودجه 93 به مجلس تقدیم کرد اما آنطور که طبق وعدهها انتظار میرفت بودجه مالیاتی نبود. روحانی درآمد 66هزارمیلیاردتومانی را برای مالیات سال آینده در نظر گرفته که حدود هفتدرصد از تولید ناخالص داخلی محاسبه میشود. طبق استانداردهای جهانی، مالیاتها میتواند تا 10درصد تولید ناخالص داخلی تعیین شود که البته به اعتقاد عسگری با ظرفیتهای موجود کشور تحقق تا پایان برنامه پنجم قابل دسترس خواهد بود. در این همایش به آمارهای سال 92 هم اشارهای شد. در بودجه سال 92، 45هزارمیلیاردتومان درآمد مالیاتی پیشبینی شده بود که طبق گفته عسگری تا این لحظه 25هزارمیلیاردتومان از آن محقق شده است. هرچند نگاهها به وصول مابقی درآمدها چندان خوشبینانه نیست اما رییس سازمان امور مالیاتی امیدوار است که تا پایان سال 41هزارمیلیاردتومان از درآمدها محقق شود و به این ترتیب تنها 10درصد از آنچه هدفگذاری شده حاصل نشود. با تمام ارقام آشفتهای که در این همایش اعلام شد، میتوان چنین نتیجه گرفت که دستکم رقمی معادل درآمد مالیاتی دولت در لایحه بودجه سال 93 به دلایلی از جمله فرار مالیاتی و معوقات مالیاتی از دسترس دولت خارج است و تنها آنانی بار پرداخت مالیات را بر دوش دارند که به آسانی برای دولت قابل شناسایی هستند. اقشاری مانند کارمندان و کارگران بار این مسوولیت را به دوش میکشند.
هزینههای جاری دولت باید از مالیات تامین شود
بر این اساس وزیر امور اقتصادی و دارایی بر پایینبودن درآمدهای مالیاتی همچنان تاکید دارد. علی طیبنیا در هفتمین همایش سیاستهای مالی و مالیاتی ایران و جشنواره پژوهشهای برتر مالیاتی و مالیه عمومی در دانشگاه تهران با بیان اینکه باید هزینههای جاری دولت از مالیات طبق قانون تامین شود، اظهار کرد: اقتصاد ایران در صدسال گذشته بهشدت به نفت و درآمدهای حاصل از آن وابسته شده است اما باید اذعان کرد که نفت و درآمدهای نفتی به دلایل مختلف که مهمترین آن مصرف نادرست و به تعبیری سوءمدیریت درآمدهای نفتی بوده، منشأ یکسری از مشکلات اساسی و ساختاری در کشور شده است.
مصیبتهای وابستگی به نفت
وزیر امور اقتصادی و دارایی خاطرنشان کرد: با توجه به اینکه در کشور ما بخش اعظمی از هزینههای دولت از طریق درآمدهای نفتی تامین میشود، کاهش این درآمدها موجب کاهش رشد اقتصادی و افزایش بیکاری میشود که در نتیجه آن، دخالت هرچه بیشتر دولت در اقتصاد یا تامین هزینه دولت از طریق استقراض از بانکمرکزی که سادهترین و در عین حال، ناکارآمدترین روش تامین کسری بودجه است، افزایش مییابد. طیبنیا افزود: از سوی دیگر عواملی مانند وابستگی بودجه دولت به درآمدهای نفتی و انعطافناپذیری مخارج دولت، بروز پدیده بیماری هلندی و عواقب وخیم آن در بخش تولید و تورم داخلی را موجب شده است.
وزیر امور اقتصادی و دارایی بیان کرد: بهصورت کلی در کنار موهبتهای نفت و درآمدهای حاصل از آن، طی یک قرن اخیر وجود این منبع عظیم درآمدی، کشور را با دو چالش عمده روبهرو کرده که نخست بزرگشدن اندازه دولت و سیطره بر اقتصاد کشور و دوم افزایش درجه آسیبپذیری اقتصاد کشور بهدلیل وابستگی به درآمدهای نفتی است.
مالیات بهترین جایگزین برای نفت
وزیر اقتصاد و دارایی بیان کرد: بدون تردید رهایی از این مشکل دیرینه و ساختاری جز با قطع وابستگی دولت به درآمدهای پرنوسان و نامطمئن نفتی، بازنگری در شیوههای مصرف و مدیریت این درآمدها و توجه به دیگر منابع و توان داخلی میسر نیست. طیبنیا ادامه داد: از آنجایی که یکی از منابع عظیم درآمدی که میتواند جایگزین مناسبی برای درآمدهای پرنوسان نفتی باشد، مالیات است، این منبع بهویژه باید با توجه به دو اثر عمده و فزاینده آن مدنظر قرار گیرد؛ اولا توجه به مالیات جز با رونق تولید داخلی میسر نیست، ثانیا رونق کسبوکار و تولید داخلی خود منجر به افزایش پایه مالیاتی و بهتبع آن درآمدهای مالیاتی میشود.
وصول ۹۰درصد درآمدهای مالیاتی امسال
در این همایش رییس سازمان امور مالیاتی کشور هم به برخی آمارهای مالیاتی اشاره کرد و با بیان اینکه به احتمال زیاد ۴۱هزارمیلیاردتومان مالیات تا پایان سالجاری محقق میشود نسبت به تحقق رقم ۶۶هزارمیلیاردتومانی مالیات در لایحه بودجه سال ۹۳ ابراز خوشبینی کرد و گفت: برای این منظور ابزارها باید حسابشدهتر فراهم شود. علی عسگری، رییس سازمان امور مالیاتی کشور اظهار کرد: در برنامه پنجم توسعه یکی از شاخصهایی که برای نظام مالیاتی مشخص شد این بود که باید تا پایان دوره هزینههای دولت از طریق مالیاتها تامین شود و نسبت مالیات به تولید ناخالص داخلی به 10درصد برسد که اکنون نزدیک به هفتدرصد است و هرسال باید نیمدرصد این شاخص افزایش یابد.
تشکیل پایگاه اطلاعات اقتصادی
وی ادامه داد: در ماده 120 قانون برنامه پنجم هم تکلیف شده پایگاه اطلاعات اقتصادی در نظام مالیاتی تشکیل شود که دسترسی به اطلاعات در تشخیص مالیات و شناسایی فعالیتهای اقتصادی که در کشور فعالیت میکنند هدفهای برنامه را محقق کنند و نیز در حال حاضر شاخصها نسبت به گذشته بهبود یافته اما نسبت به روندی که اکنون در پیش داریم به شاخصهای مدنظر نرسیدهایم. به گفته رییس سازمان امور مالیاتی اکنون 8/6درصد نسبت به تولید ناخالص داخلی مالیات دریافت میشود که تا پایان برنامه دوسال باقیمانده و امیدواریم به این روند برسیم اما اگر اطلاعات در کشور فراهم شود بهسرعت میتوان این روند را افزایش داد.
2برابر میزان فعلی میتوان مالیات گرفت
عسگری تاکید کرد: مطالعات نشان میدهد دوبرابر ظرفیت کنونی میتوان درآمدهای مالیات اخذ کرد. عسگری در مورد پیشبینی تحقق درآمدهای مالیاتی تا پایان سال و اینکه تاکنون چقدر از این درآمدها محقق شده است عنوان کرد: حدود 45هزارمیلیاردتومان در بودجه پیشبینی شده بود که هشتهزارمیلیاردتومان نیز از درآمدهای گمرکی خواهد بود و اکنون در هفتماهه سالجاری حدود 25هزارمیلیاردتومان محقق شده است و فکر میکنیم تا پایان سال به حدود 41هزارمیلیونتومان برسد که حدود 90درصد درآمدهای مالیاتی در سالجاری محقق خواهد شد.
15هزارمیلیاردتومان درآمد کشور از نصف فرارهای مالیاتی
وی درخصوص اینکه میزان فرار مالیاتی در کشور چقدر است، اظهار کرد: فرار مالیاتی پدیدهای است که در همه اقتصادها وجود دارد و در اقتصادهای توسعهیافته نزدیک به 10درصد ظرفیت مالیاتی بوده، کشورهای سرمایهگذار 25درصد و کشورهای توسعهنیافته بیش از 30درصد است و ایران نیز جزو کشورهای درحالگذار است که نشان میدهد 20درصد فرار مالیاتی وجود دارد و اگر بتوانیم این شاخص را 10درصد بهبود دهیم 15هزارمیلیاردتومان به درآمدها افزوده خواهد شد.
50هزارمیلیاردتومان فرار مالیاتی
موسیالرضا ثروتی، عضو کمیسیون برنامه و بودجه نیز گفت: در حال حاضر بیش از 50هزارمیلیاردتومان فرار مالیاتی داریم و دولتها در این زمینه اراده کافی ندارند.
عضو کمیسیون برنامه و بودجه اضافه کرد: امسال امیدواریم کمیسیون تلفیق نهتنها این رقم را اضافه نکند بلکه حتیالامکان از میزان آن بکاهد، چون ممکن است این ارقام عملیاتی نشود. ثروتی درباره بودجه عمومی 93 نیز گفت: امسال هم این رقم 218هزارمیلیاردتومان در نظر گرفته شده که 22هزارمیلیاردتومان آن بودجههای درآمد- هزینهای اختصاصی و 195هزارمیلیاردتومان منابع عمومی است.
در بین فرارهای مالیاتی همچنین برآورد شده است که 10هزارمیلیاردتومان فقط مربوط به شرکتهاست. این محاسبات اما در حالی مطرح میشود که موسیالرضا ثروتی عضو کمیسیون برنامه و بودجه میگوید: در حال حاضر بیش از 50هزارمیلیاردتومان فرار مالیاتی داریم و دولتها اراده کافی برای جلوگیری از این موضوع ندارند. در همایش سیاستهای مالیاتی که روز گذشته در دانشگاه تهران برگزار شد سخنرانان نهایتا نتوانستند آمار متحدی از فرار مالیاتی ارایه دهند و هر یک عددی منطبق با برآوردهای خود را ذکر کردند. آنگونه که باشگاه خبرنگاران نوشته، رییس سازمان امور مالیاتی کشور اشارهای هم به معوقات مالیاتی کرد اما رنج آمار ذکرشده از سوی عسگری آنقدر با یکدیگر فاصله دارد که نمیتوان به این نتیجه رسید که معوقات کم است یا زیاد. او رقم 10 تا 90هزارمیلیاردتومان را معوقشده مالیاتی دانست و گفت 60درصد این رقم جریمه و مابقی اصل معوقات است.
دولت یازدهم با شعار تکیه بودجه به مالیات و وابستگی به نفت، برنامههایش را آغاز کرد. دولت حسن روحانی نخستین سند مکتوب برنامههایش را پس از اصلاحیه بودجه 92، در آذر در قالب بودجه 93 به مجلس تقدیم کرد اما آنطور که طبق وعدهها انتظار میرفت بودجه مالیاتی نبود. روحانی درآمد 66هزارمیلیاردتومانی را برای مالیات سال آینده در نظر گرفته که حدود هفتدرصد از تولید ناخالص داخلی محاسبه میشود. طبق استانداردهای جهانی، مالیاتها میتواند تا 10درصد تولید ناخالص داخلی تعیین شود که البته به اعتقاد عسگری با ظرفیتهای موجود کشور تحقق تا پایان برنامه پنجم قابل دسترس خواهد بود. در این همایش به آمارهای سال 92 هم اشارهای شد. در بودجه سال 92، 45هزارمیلیاردتومان درآمد مالیاتی پیشبینی شده بود که طبق گفته عسگری تا این لحظه 25هزارمیلیاردتومان از آن محقق شده است. هرچند نگاهها به وصول مابقی درآمدها چندان خوشبینانه نیست اما رییس سازمان امور مالیاتی امیدوار است که تا پایان سال 41هزارمیلیاردتومان از درآمدها محقق شود و به این ترتیب تنها 10درصد از آنچه هدفگذاری شده حاصل نشود. با تمام ارقام آشفتهای که در این همایش اعلام شد، میتوان چنین نتیجه گرفت که دستکم رقمی معادل درآمد مالیاتی دولت در لایحه بودجه سال 93 به دلایلی از جمله فرار مالیاتی و معوقات مالیاتی از دسترس دولت خارج است و تنها آنانی بار پرداخت مالیات را بر دوش دارند که به آسانی برای دولت قابل شناسایی هستند. اقشاری مانند کارمندان و کارگران بار این مسوولیت را به دوش میکشند.
هزینههای جاری دولت باید از مالیات تامین شود
بر این اساس وزیر امور اقتصادی و دارایی بر پایینبودن درآمدهای مالیاتی همچنان تاکید دارد. علی طیبنیا در هفتمین همایش سیاستهای مالی و مالیاتی ایران و جشنواره پژوهشهای برتر مالیاتی و مالیه عمومی در دانشگاه تهران با بیان اینکه باید هزینههای جاری دولت از مالیات طبق قانون تامین شود، اظهار کرد: اقتصاد ایران در صدسال گذشته بهشدت به نفت و درآمدهای حاصل از آن وابسته شده است اما باید اذعان کرد که نفت و درآمدهای نفتی به دلایل مختلف که مهمترین آن مصرف نادرست و به تعبیری سوءمدیریت درآمدهای نفتی بوده، منشأ یکسری از مشکلات اساسی و ساختاری در کشور شده است.
مصیبتهای وابستگی به نفت
وزیر امور اقتصادی و دارایی خاطرنشان کرد: با توجه به اینکه در کشور ما بخش اعظمی از هزینههای دولت از طریق درآمدهای نفتی تامین میشود، کاهش این درآمدها موجب کاهش رشد اقتصادی و افزایش بیکاری میشود که در نتیجه آن، دخالت هرچه بیشتر دولت در اقتصاد یا تامین هزینه دولت از طریق استقراض از بانکمرکزی که سادهترین و در عین حال، ناکارآمدترین روش تامین کسری بودجه است، افزایش مییابد. طیبنیا افزود: از سوی دیگر عواملی مانند وابستگی بودجه دولت به درآمدهای نفتی و انعطافناپذیری مخارج دولت، بروز پدیده بیماری هلندی و عواقب وخیم آن در بخش تولید و تورم داخلی را موجب شده است.
وزیر امور اقتصادی و دارایی بیان کرد: بهصورت کلی در کنار موهبتهای نفت و درآمدهای حاصل از آن، طی یک قرن اخیر وجود این منبع عظیم درآمدی، کشور را با دو چالش عمده روبهرو کرده که نخست بزرگشدن اندازه دولت و سیطره بر اقتصاد کشور و دوم افزایش درجه آسیبپذیری اقتصاد کشور بهدلیل وابستگی به درآمدهای نفتی است.
مالیات بهترین جایگزین برای نفت
وزیر اقتصاد و دارایی بیان کرد: بدون تردید رهایی از این مشکل دیرینه و ساختاری جز با قطع وابستگی دولت به درآمدهای پرنوسان و نامطمئن نفتی، بازنگری در شیوههای مصرف و مدیریت این درآمدها و توجه به دیگر منابع و توان داخلی میسر نیست. طیبنیا ادامه داد: از آنجایی که یکی از منابع عظیم درآمدی که میتواند جایگزین مناسبی برای درآمدهای پرنوسان نفتی باشد، مالیات است، این منبع بهویژه باید با توجه به دو اثر عمده و فزاینده آن مدنظر قرار گیرد؛ اولا توجه به مالیات جز با رونق تولید داخلی میسر نیست، ثانیا رونق کسبوکار و تولید داخلی خود منجر به افزایش پایه مالیاتی و بهتبع آن درآمدهای مالیاتی میشود.
وصول ۹۰درصد درآمدهای مالیاتی امسال
در این همایش رییس سازمان امور مالیاتی کشور هم به برخی آمارهای مالیاتی اشاره کرد و با بیان اینکه به احتمال زیاد ۴۱هزارمیلیاردتومان مالیات تا پایان سالجاری محقق میشود نسبت به تحقق رقم ۶۶هزارمیلیاردتومانی مالیات در لایحه بودجه سال ۹۳ ابراز خوشبینی کرد و گفت: برای این منظور ابزارها باید حسابشدهتر فراهم شود. علی عسگری، رییس سازمان امور مالیاتی کشور اظهار کرد: در برنامه پنجم توسعه یکی از شاخصهایی که برای نظام مالیاتی مشخص شد این بود که باید تا پایان دوره هزینههای دولت از طریق مالیاتها تامین شود و نسبت مالیات به تولید ناخالص داخلی به 10درصد برسد که اکنون نزدیک به هفتدرصد است و هرسال باید نیمدرصد این شاخص افزایش یابد.
تشکیل پایگاه اطلاعات اقتصادی
وی ادامه داد: در ماده 120 قانون برنامه پنجم هم تکلیف شده پایگاه اطلاعات اقتصادی در نظام مالیاتی تشکیل شود که دسترسی به اطلاعات در تشخیص مالیات و شناسایی فعالیتهای اقتصادی که در کشور فعالیت میکنند هدفهای برنامه را محقق کنند و نیز در حال حاضر شاخصها نسبت به گذشته بهبود یافته اما نسبت به روندی که اکنون در پیش داریم به شاخصهای مدنظر نرسیدهایم. به گفته رییس سازمان امور مالیاتی اکنون 8/6درصد نسبت به تولید ناخالص داخلی مالیات دریافت میشود که تا پایان برنامه دوسال باقیمانده و امیدواریم به این روند برسیم اما اگر اطلاعات در کشور فراهم شود بهسرعت میتوان این روند را افزایش داد.
2برابر میزان فعلی میتوان مالیات گرفت
عسگری تاکید کرد: مطالعات نشان میدهد دوبرابر ظرفیت کنونی میتوان درآمدهای مالیات اخذ کرد. عسگری در مورد پیشبینی تحقق درآمدهای مالیاتی تا پایان سال و اینکه تاکنون چقدر از این درآمدها محقق شده است عنوان کرد: حدود 45هزارمیلیاردتومان در بودجه پیشبینی شده بود که هشتهزارمیلیاردتومان نیز از درآمدهای گمرکی خواهد بود و اکنون در هفتماهه سالجاری حدود 25هزارمیلیاردتومان محقق شده است و فکر میکنیم تا پایان سال به حدود 41هزارمیلیونتومان برسد که حدود 90درصد درآمدهای مالیاتی در سالجاری محقق خواهد شد.
15هزارمیلیاردتومان درآمد کشور از نصف فرارهای مالیاتی
وی درخصوص اینکه میزان فرار مالیاتی در کشور چقدر است، اظهار کرد: فرار مالیاتی پدیدهای است که در همه اقتصادها وجود دارد و در اقتصادهای توسعهیافته نزدیک به 10درصد ظرفیت مالیاتی بوده، کشورهای سرمایهگذار 25درصد و کشورهای توسعهنیافته بیش از 30درصد است و ایران نیز جزو کشورهای درحالگذار است که نشان میدهد 20درصد فرار مالیاتی وجود دارد و اگر بتوانیم این شاخص را 10درصد بهبود دهیم 15هزارمیلیاردتومان به درآمدها افزوده خواهد شد.
50هزارمیلیاردتومان فرار مالیاتی
موسیالرضا ثروتی، عضو کمیسیون برنامه و بودجه نیز گفت: در حال حاضر بیش از 50هزارمیلیاردتومان فرار مالیاتی داریم و دولتها در این زمینه اراده کافی ندارند.
عضو کمیسیون برنامه و بودجه اضافه کرد: امسال امیدواریم کمیسیون تلفیق نهتنها این رقم را اضافه نکند بلکه حتیالامکان از میزان آن بکاهد، چون ممکن است این ارقام عملیاتی نشود. ثروتی درباره بودجه عمومی 93 نیز گفت: امسال هم این رقم 218هزارمیلیاردتومان در نظر گرفته شده که 22هزارمیلیاردتومان آن بودجههای درآمد- هزینهای اختصاصی و 195هزارمیلیاردتومان منابع عمومی است.
برای اطلاع از آخرین اخبار و تحلیلها به کانال شرق در «تلگرام» بپیوندید.