کار را تمام کنیم
لیلا علی کرمی . وکیل پایهیک دادگستری
بیایید این دهه را مهلت پایانی قرار داده و کار را تمام کنیم. این پیام آنتونیو گوترش، دبیرکل سازمان ملل متحد به مناسبت چهارم آوریل، روز جهانی آگاهی از خطر مین و مقابله با مشکل مین است. او در پیام خود تأکید کرده است که ما نمیتوانیم صرفا به حمایت و تبلیغ برای ایجاد آگاهی از خطرات ناشی از مینهای زمینی اکتفا کنیم. منشور سازمان ملل متحد ما را به تکمیل کار یعنی نقشهبرداری، پاکسازی و نابودی این ادوات مرگبار فرامیخواند. پیشتر نیز در سومین کنفرانس بررسی معاهده منع مین که در سال ۲۰۱۴ در ماپوتا برگزار شد، اعضای معاهده منع مین تعهد کردند که تا سال ۲۰۲۵ به تعهد کلیدی خود، یعنی پاککردن سرزمینهای خود از مین و سایر مهمات منفجرنشده باقیمانده از جنگ، عمل کنند. این کشورها مجددا در چهارمین کنفرانس بررسی معاهده منع مین که در سال ۲۰۱۹ در اسلو برگزار شد، تجدید پیمان کرده و بر انجام تعهد خود تأکید کردند. بدون شک تاکنون اقدامات گستردهای در راه پاککردن زمین از مین و سایر مهمات باقیمانده از جنگها شده است اما تا رسیدن به هدف نهایی هنوز راهی طولانی پیشرو داریم. درحالحاضر 80 درصد از کشورهای جهان یعنی ۱۶۴ کشور به
معاهده منع مین پیوستهاند و ازاینرو آن را به یکی از پذیرفتهشدهترین معاهدات خلع سلاح جهانی تبدیل کردهاند. بیش از ۵۵ میلیون مین ضدنفر ذخیرهشده منهدم شده است و حدود 30 کشور از جمله شیلی و انگلیس در سال گذشته زمینهای خود را از مین پاک کردهاند. درحالحاضر حقوق قربانیان در سطح بالایی به رسمیت شناخته شده است اما تلاشهای بیشتری برای تبدیل سیاستها به اقدامات مرتبط و ایجاد دسترسی به خدمات مناسب و پایدار که همه جهات حمایت جامع و یکپارچه را پوشش دهد، ضروری است. چالشهای مهمی هنوز وجود دارد که باید فورا و متعهدانه به آنها پرداخته شود. استفاده از مینهای ضدنفر توسط میانمار و تعدادی از گروههای مسلح غیردولتی در تعداد معدودی از کشورها ادامه دارد. همانطورکه در گزارش سال ۲۰۲۰ مانیتور مینهای زمینی آمده است، سال ۲۰۱۹ پنجمین سال متوالی، با تعداد زیاد تلفات ثبتشده (بیش از پنج هزار) به دلیل استفاده بیرویه از مینهای ضدنفر، بهویژه مینهای دستساز و همچنین سایر مواد منفجرهنشده باقیمانده از جنگ بود. در درگیریهای جاری در خاورمیانه و در نقاط دیگر شاهد استفاده گسترده گروههای مسلح غیردولتی از مینهای دستساز
بودهایم. این امر ارتباط چارچوبهای قانونی مناسب و اقدامات اصلاحی مانند آموزش خطرات، نقشهبرداری و پاکسازی مناطق آلوده را برجسته میکند. حدود 60 کشور یا منطقه هنوز آلوده به مینهای ضدنفر یا مهمات خوشهای هستند. باوجود اینکه اعضای کنوانسیون منع مین تکمیل پاکسازی تا سال ۲۰۲۵ را هدف خود قرار دادهاند اما پاکسازی زمینها کند صورت گرفته و بسیاری از کشورها از هدف خود عقب ماندهاند. 34 کشور هنوز انبارهایی از مینهای ضدنفر دارند و ۳۲ کشور از جمله ایران هنوز به پیمان منع مین ملحق نشدهاند. در سال ۲۰۲۰، ایالات متحده آمریکا دستورالعملی را که در سال ۲۰۱۴ برای ممنوعیت تولید مین و محدودیت استفاده از آن اتخاذ کرده بود، تغییر داد. درباره کنوانسیون مهمات خوشهای باید در نظر داشت که از ۱۰ سال پیش که این کنوانسیون به اجرا درآمده، تغییرات واقعی و مهمی ایجاد کرده است. تقریبا دوسوم اعضای سازمان ملل یعنی ۱۱۰ کشور به این کنوانسیون پیوستهاند. همانطورکه در گزارش سال ۲۰۲۰ مانیتور مینهای خوشهای آمده است، 99 درصد ذخایر توسط کشورها تخریب شده، مناطق وسیعی از زمینهای آلوده پاکسازی شده و شش کشور از جمله کرواسی و مونتهنگرو در
سال گذشته بهطورکامل از مهمات خوشهای پاک شدهاند. آموزش خطرات بهطور گستردهتر و مؤثرتر انجام شده و اقداماتی برای ارزیابی و پرداختن به نیازهای بازماندگان و قربانیان مهمات خوشهای صورت گرفته است. بااینحال، هنوز هم از مهمات خوشهای استفاده میشود . 88 کشور از جمله ایران همچنان حق استفاده از مهمات خوشهای را برای خود محفوظ نگه داشته و هنوز به کنوانسیون ملحق نشدهاند. چهارم آوریل یک فرصت عالی برای دولتها برای تجدید تعهدات سیاسی و مالی خود برای ازبینبردن مینها و مهمات خوشهای است. کشورها باید مشارکت خود را افزایش داده و کاملا در این مسیر باقی بمانند تا اینکه کار به پایان رسیده و مین و مهمات خوشهای دیگر فردی را مصدوم نکرده و جان انسانی را نگیرند. اطلاعرسانی و حمایت از اقدامات علیه مین بسیار مهم است اما برای رفع مشکل مینهای زمینی و مهمات خوشهای برای همیشه کافی نیست. برای رسیدن به یک جهان عاری از مین و مهمات خوشهای، کشورها باید پایبندی کامل به هر دو معاهده داشته و اجرای آنها را ترویج دهند. کشورهایی که هنوز به این معاهدات نپیوستهاند، باید فورا همراه جامعه جهانی شوند. این امر تنها راه تضمین آن است که
این سلاحها دیگر مورد استفاده قرار نگرفته و باعث رنج بیشتر انسانها نشوند. باید اطمینان حاصل کرد که پاککردن جهان از مینهای زمینی و مهمات خوشهای در صدر دستور کار دولتها قرار گرفته و آنها بدون وقفه و با جدیت در این راه تلاش میکنند. ایران نیز بهعنوان عضوی از جامعه جهانی باید سهم خود را در این راه ادا کند. بدون شک پیوستن به هر دو کنوانسیون اولین قدم در این راه است.
بیایید این دهه را مهلت پایانی قرار داده و کار را تمام کنیم. این پیام آنتونیو گوترش، دبیرکل سازمان ملل متحد به مناسبت چهارم آوریل، روز جهانی آگاهی از خطر مین و مقابله با مشکل مین است. او در پیام خود تأکید کرده است که ما نمیتوانیم صرفا به حمایت و تبلیغ برای ایجاد آگاهی از خطرات ناشی از مینهای زمینی اکتفا کنیم. منشور سازمان ملل متحد ما را به تکمیل کار یعنی نقشهبرداری، پاکسازی و نابودی این ادوات مرگبار فرامیخواند. پیشتر نیز در سومین کنفرانس بررسی معاهده منع مین که در سال ۲۰۱۴ در ماپوتا برگزار شد، اعضای معاهده منع مین تعهد کردند که تا سال ۲۰۲۵ به تعهد کلیدی خود، یعنی پاککردن سرزمینهای خود از مین و سایر مهمات منفجرنشده باقیمانده از جنگ، عمل کنند. این کشورها مجددا در چهارمین کنفرانس بررسی معاهده منع مین که در سال ۲۰۱۹ در اسلو برگزار شد، تجدید پیمان کرده و بر انجام تعهد خود تأکید کردند. بدون شک تاکنون اقدامات گستردهای در راه پاککردن زمین از مین و سایر مهمات باقیمانده از جنگها شده است اما تا رسیدن به هدف نهایی هنوز راهی طولانی پیشرو داریم. درحالحاضر 80 درصد از کشورهای جهان یعنی ۱۶۴ کشور به
معاهده منع مین پیوستهاند و ازاینرو آن را به یکی از پذیرفتهشدهترین معاهدات خلع سلاح جهانی تبدیل کردهاند. بیش از ۵۵ میلیون مین ضدنفر ذخیرهشده منهدم شده است و حدود 30 کشور از جمله شیلی و انگلیس در سال گذشته زمینهای خود را از مین پاک کردهاند. درحالحاضر حقوق قربانیان در سطح بالایی به رسمیت شناخته شده است اما تلاشهای بیشتری برای تبدیل سیاستها به اقدامات مرتبط و ایجاد دسترسی به خدمات مناسب و پایدار که همه جهات حمایت جامع و یکپارچه را پوشش دهد، ضروری است. چالشهای مهمی هنوز وجود دارد که باید فورا و متعهدانه به آنها پرداخته شود. استفاده از مینهای ضدنفر توسط میانمار و تعدادی از گروههای مسلح غیردولتی در تعداد معدودی از کشورها ادامه دارد. همانطورکه در گزارش سال ۲۰۲۰ مانیتور مینهای زمینی آمده است، سال ۲۰۱۹ پنجمین سال متوالی، با تعداد زیاد تلفات ثبتشده (بیش از پنج هزار) به دلیل استفاده بیرویه از مینهای ضدنفر، بهویژه مینهای دستساز و همچنین سایر مواد منفجرهنشده باقیمانده از جنگ بود. در درگیریهای جاری در خاورمیانه و در نقاط دیگر شاهد استفاده گسترده گروههای مسلح غیردولتی از مینهای دستساز
بودهایم. این امر ارتباط چارچوبهای قانونی مناسب و اقدامات اصلاحی مانند آموزش خطرات، نقشهبرداری و پاکسازی مناطق آلوده را برجسته میکند. حدود 60 کشور یا منطقه هنوز آلوده به مینهای ضدنفر یا مهمات خوشهای هستند. باوجود اینکه اعضای کنوانسیون منع مین تکمیل پاکسازی تا سال ۲۰۲۵ را هدف خود قرار دادهاند اما پاکسازی زمینها کند صورت گرفته و بسیاری از کشورها از هدف خود عقب ماندهاند. 34 کشور هنوز انبارهایی از مینهای ضدنفر دارند و ۳۲ کشور از جمله ایران هنوز به پیمان منع مین ملحق نشدهاند. در سال ۲۰۲۰، ایالات متحده آمریکا دستورالعملی را که در سال ۲۰۱۴ برای ممنوعیت تولید مین و محدودیت استفاده از آن اتخاذ کرده بود، تغییر داد. درباره کنوانسیون مهمات خوشهای باید در نظر داشت که از ۱۰ سال پیش که این کنوانسیون به اجرا درآمده، تغییرات واقعی و مهمی ایجاد کرده است. تقریبا دوسوم اعضای سازمان ملل یعنی ۱۱۰ کشور به این کنوانسیون پیوستهاند. همانطورکه در گزارش سال ۲۰۲۰ مانیتور مینهای خوشهای آمده است، 99 درصد ذخایر توسط کشورها تخریب شده، مناطق وسیعی از زمینهای آلوده پاکسازی شده و شش کشور از جمله کرواسی و مونتهنگرو در
سال گذشته بهطورکامل از مهمات خوشهای پاک شدهاند. آموزش خطرات بهطور گستردهتر و مؤثرتر انجام شده و اقداماتی برای ارزیابی و پرداختن به نیازهای بازماندگان و قربانیان مهمات خوشهای صورت گرفته است. بااینحال، هنوز هم از مهمات خوشهای استفاده میشود . 88 کشور از جمله ایران همچنان حق استفاده از مهمات خوشهای را برای خود محفوظ نگه داشته و هنوز به کنوانسیون ملحق نشدهاند. چهارم آوریل یک فرصت عالی برای دولتها برای تجدید تعهدات سیاسی و مالی خود برای ازبینبردن مینها و مهمات خوشهای است. کشورها باید مشارکت خود را افزایش داده و کاملا در این مسیر باقی بمانند تا اینکه کار به پایان رسیده و مین و مهمات خوشهای دیگر فردی را مصدوم نکرده و جان انسانی را نگیرند. اطلاعرسانی و حمایت از اقدامات علیه مین بسیار مهم است اما برای رفع مشکل مینهای زمینی و مهمات خوشهای برای همیشه کافی نیست. برای رسیدن به یک جهان عاری از مین و مهمات خوشهای، کشورها باید پایبندی کامل به هر دو معاهده داشته و اجرای آنها را ترویج دهند. کشورهایی که هنوز به این معاهدات نپیوستهاند، باید فورا همراه جامعه جهانی شوند. این امر تنها راه تضمین آن است که
این سلاحها دیگر مورد استفاده قرار نگرفته و باعث رنج بیشتر انسانها نشوند. باید اطمینان حاصل کرد که پاککردن جهان از مینهای زمینی و مهمات خوشهای در صدر دستور کار دولتها قرار گرفته و آنها بدون وقفه و با جدیت در این راه تلاش میکنند. ایران نیز بهعنوان عضوی از جامعه جهانی باید سهم خود را در این راه ادا کند. بدون شک پیوستن به هر دو کنوانسیون اولین قدم در این راه است.
برای اطلاع از آخرین اخبار و تحلیلها به کانال شرق در «تلگرام» بپیوندید.