|

اثر نبوغ‌آساي نيچه

عباس مخبر

به گمانم کتاب «زایش تراژدی» نیچه کاری نبوغ‌آسا است. البته نقدهایی بر این کتاب نوشته‌اند و خود نیچه هم از زمره همین منتقدان است، و لذا می‌توان با آن چون و چرا کرد، اما تردید در نبوغ‌آمیز بودنش چندان روا نیست. پس از این کتاب، دیگر نمی‌توان تراژدی یونانی را بدون درنظرگرفتن آمیزه اصول آپولونی- دیونوسوسی تحلیل کرد. حتی جوزف کمبل محجوب ما هم عقیده دارد این اثر بهترین کتابی است که درباره تراژدی یونانی نوشته شده است.
در جایی از کتاب درباره خدایان المپ می‌نویسد: «این‌جا هیچ چیز ما را به یاد ریاضت‌کشی و معنویت و تکلیف نمی‌اندازد. این‌جا همه چیز تنها از هستی لبریز سخن می‌گوید... تماشاگر ممکن است با حیرت در برابر این وفور غیرعادی زندگی بایستد و از خود بپرسد، این مردم چه معجون جادویی ممکن است نوشیده باشند که باعث شده هر کجا می‌نگرند، هلن، این تصویر آرمانی هستی خودشان را ببینند که غرق در شهوانیتی شیرین به آنان لبخند می‌زند».

به گمانم کتاب «زایش تراژدی» نیچه کاری نبوغ‌آسا است. البته نقدهایی بر این کتاب نوشته‌اند و خود نیچه هم از زمره همین منتقدان است، و لذا می‌توان با آن چون و چرا کرد، اما تردید در نبوغ‌آمیز بودنش چندان روا نیست. پس از این کتاب، دیگر نمی‌توان تراژدی یونانی را بدون درنظرگرفتن آمیزه اصول آپولونی- دیونوسوسی تحلیل کرد. حتی جوزف کمبل محجوب ما هم عقیده دارد این اثر بهترین کتابی است که درباره تراژدی یونانی نوشته شده است.
در جایی از کتاب درباره خدایان المپ می‌نویسد: «این‌جا هیچ چیز ما را به یاد ریاضت‌کشی و معنویت و تکلیف نمی‌اندازد. این‌جا همه چیز تنها از هستی لبریز سخن می‌گوید... تماشاگر ممکن است با حیرت در برابر این وفور غیرعادی زندگی بایستد و از خود بپرسد، این مردم چه معجون جادویی ممکن است نوشیده باشند که باعث شده هر کجا می‌نگرند، هلن، این تصویر آرمانی هستی خودشان را ببینند که غرق در شهوانیتی شیرین به آنان لبخند می‌زند».

برای اطلاع از آخرین اخبار و تحلیل‌ها به کانال شرق در «تلگرام» بپیوندید.