سینمای مستند به روایت خسرو سینایی
فیلم جدیدم «مستند تخیلی» است
شرق: خسرو سینایی را معمولا بهعنوان فیلمسازی مستندساز که به موضوعهای اجتماعی توجه دارد، میشناسند؛ اما او که برای دیدن فیلم «ماروسیا» در جشنواره سینما حقیقت به سینما فلسطین آمده بود، گفت این عنوان را قبول ندارد و از واژه مستقل برای تعریف آثارش استفاده کرد. کارگردان «عروس آتش» در مورد فعالیتهای اینروزهایش گفت: «بهتازگی ساخت فیلمی را به اتمام رساندهام که ژانر آن را «مستند تخیلی» مینامم. این نامی است که خودم برایش انتخاب کردم و امیدوارم این اسم در سینما جا بیفتد. این اثر، فیلمی تخیلی بر اساس منابع و تصاویری کاملا مستند است.» او با بیان اینکه خود را محدود به ژانرها نمیکند، در توضیح این نوع ژانر اظهار کرد: «در سینما بیشتر از اصطلاح «علمی- تخیلی» استفاده میشود اما من نوع فیلم جدیدم را «مستند تخیلی» مینامم.» سینایی با اشاره به اینکه ایرانیها نیز میتوانند اصطلاح بسازند، افزود: «در دهه20 «گریرسون» برای این نوع فیلمها اسم «مستند» را بهکار برد و حالا ما واژه «مستند تخیلی» را استفاده میکنیم. تخیل نهفقط در سینما بلکه در هر هنری نقشی اساسی دارد. اگر سینمای مستند چه در ساختار و چه در
پرداخت موضوع، تخیل را کنار بگذارد، تبدیل به پایینترین سطح از سینمای مستند میشود.» برنده سیمرغ بلورین بهترین فیلمنامه هجدهمین جشنواره فیلم فجر ادامه داد: «سهسال پیش فیلم «راویان تاریخ» را ساختم که در مورد تاریخ سکه و اسکناس است. قبل از آن هم فیلم «گواهان تاریخ» را درباره موزه جواهرات ایران ساختم. میتوانستم هردو آنها را گزارشی بسازم ولی زیربنای ساخت هرکدام از اینها حداقل 10جزوه بزرگ بود. من از این جزوهها خیلی آموختم و همین آموختن یکی از دلایل علاقهمندیام به سینمای مستند است.» او همچنین در مورد تاثیر سینمای مستند بر فیلمسازان گفت: «سینمایی مستند است که به فیلمساز میآموزد چگونه فضا و آدمها را واقعی ببیند. برای همین، فیلمهای داستانی من واقعی است. یکی از اولین فیلمهای من که خودم آن را فیلمبرداری و مونتاژ کردم «شرححال» بود و یک فیلم تجربی است. با اینکه بیش از 40سال از ساخت آن میگذرد، بعضیها که آن را میبینند میگویند «ویدیوآرت» است. در حالی که آن سالها ویدیوآرت هنوز وجود نداشت.» سینایی سپس به واقعیت در تمام ژانرهای سینمایی اشاره کرد: «به اعتقاد من فیلمها به دودسته تقسیم میشوند؛ یا خوب هستند یا
بد. هر داستانی میتواند متکی بر یک ماجرای واقعی باشد. فقط نوع پرداخت آن ممکن است متفاوت باشد. اگر فیلمساز فقط مجری باشد و کارهای سفارشی بسازد که هیچ، اما اگر اجراکار باشد باید تصمیم درستی درباره نوع و قالب، در مقایسه با سوژه و محتوا بگیرد. باید بفهمد بهتر است سوژهاش را در قالب مستند بسازد یا داستانی.» او همچنین در مورد عنوان فیلمهایش گفت: «بسیاری از فیلمهای من به عنوان مستند معروف است اما من این تعریف را قبول ندارم و فکر میکنم فیلمهایم «مستقل» هستند.»
شرق: خسرو سینایی را معمولا بهعنوان فیلمسازی مستندساز که به موضوعهای اجتماعی توجه دارد، میشناسند؛ اما او که برای دیدن فیلم «ماروسیا» در جشنواره سینما حقیقت به سینما فلسطین آمده بود، گفت این عنوان را قبول ندارد و از واژه مستقل برای تعریف آثارش استفاده کرد. کارگردان «عروس آتش» در مورد فعالیتهای اینروزهایش گفت: «بهتازگی ساخت فیلمی را به اتمام رساندهام که ژانر آن را «مستند تخیلی» مینامم. این نامی است که خودم برایش انتخاب کردم و امیدوارم این اسم در سینما جا بیفتد. این اثر، فیلمی تخیلی بر اساس منابع و تصاویری کاملا مستند است.» او با بیان اینکه خود را محدود به ژانرها نمیکند، در توضیح این نوع ژانر اظهار کرد: «در سینما بیشتر از اصطلاح «علمی- تخیلی» استفاده میشود اما من نوع فیلم جدیدم را «مستند تخیلی» مینامم.» سینایی با اشاره به اینکه ایرانیها نیز میتوانند اصطلاح بسازند، افزود: «در دهه20 «گریرسون» برای این نوع فیلمها اسم «مستند» را بهکار برد و حالا ما واژه «مستند تخیلی» را استفاده میکنیم. تخیل نهفقط در سینما بلکه در هر هنری نقشی اساسی دارد. اگر سینمای مستند چه در ساختار و چه در
پرداخت موضوع، تخیل را کنار بگذارد، تبدیل به پایینترین سطح از سینمای مستند میشود.» برنده سیمرغ بلورین بهترین فیلمنامه هجدهمین جشنواره فیلم فجر ادامه داد: «سهسال پیش فیلم «راویان تاریخ» را ساختم که در مورد تاریخ سکه و اسکناس است. قبل از آن هم فیلم «گواهان تاریخ» را درباره موزه جواهرات ایران ساختم. میتوانستم هردو آنها را گزارشی بسازم ولی زیربنای ساخت هرکدام از اینها حداقل 10جزوه بزرگ بود. من از این جزوهها خیلی آموختم و همین آموختن یکی از دلایل علاقهمندیام به سینمای مستند است.» او همچنین در مورد تاثیر سینمای مستند بر فیلمسازان گفت: «سینمایی مستند است که به فیلمساز میآموزد چگونه فضا و آدمها را واقعی ببیند. برای همین، فیلمهای داستانی من واقعی است. یکی از اولین فیلمهای من که خودم آن را فیلمبرداری و مونتاژ کردم «شرححال» بود و یک فیلم تجربی است. با اینکه بیش از 40سال از ساخت آن میگذرد، بعضیها که آن را میبینند میگویند «ویدیوآرت» است. در حالی که آن سالها ویدیوآرت هنوز وجود نداشت.» سینایی سپس به واقعیت در تمام ژانرهای سینمایی اشاره کرد: «به اعتقاد من فیلمها به دودسته تقسیم میشوند؛ یا خوب هستند یا
بد. هر داستانی میتواند متکی بر یک ماجرای واقعی باشد. فقط نوع پرداخت آن ممکن است متفاوت باشد. اگر فیلمساز فقط مجری باشد و کارهای سفارشی بسازد که هیچ، اما اگر اجراکار باشد باید تصمیم درستی درباره نوع و قالب، در مقایسه با سوژه و محتوا بگیرد. باید بفهمد بهتر است سوژهاش را در قالب مستند بسازد یا داستانی.» او همچنین در مورد عنوان فیلمهایش گفت: «بسیاری از فیلمهای من به عنوان مستند معروف است اما من این تعریف را قبول ندارم و فکر میکنم فیلمهایم «مستقل» هستند.»
برای اطلاع از آخرین اخبار و تحلیلها به کانال شرق در «تلگرام» بپیوندید.