|

رابطه مسائل روانی و اعتیاد

سروان عابدین قلخانباز، کارشناس مرکز مشاوره دنیای امید: اکثر کسانی که در زمینه اعتیاد مطالعه کرده‌اند، به این نتیجه رسیده‌اند که معتادان انسان‌هایی ظریف، حساس و زودرنج هستند. انسان‌های حساس نسبت به مسائل اطراف خود توجه بیشتری دارند و همچنین مسائل مختلف آنها را بیشتر از دیگران می‌آزارد. این قبیل افراد متأسفانه مسائل و مشکلات درونی و ذهنی دارند و در مقابل امری که چندان مشکل و ناراحت‌کننده نیست سریع و در حد زیاد ناراحت، عصبانی و آزرده می‌شوند و به ‌صورت منطقی با آن برخورد نمی‌کنند. آنها می‌خواهند همه مسائل طبق میل یا خواسته‌شان باشد و اگر در مسئله‌ای چنین وضعیتی نباشد موجب رنجش آنها می‌شود.
بیماری‌های عصبی، سرخوردگی و مشکلات روانی و حالات ناشی از آنها نظیر اضطراب در موارد بسیاری موجب اعتیاد می‌شود. زندگی قبل از اعتیاد معتادان از دو جهت با مسائل روانی ارتباط دارد؛ یکی خود فرد و دیگری محیط اطراف او. همه معتادان یا حداقل همه افراد مورد مطالعه، اکثر این خصوصیات را دارند؛ حساس، زودرنج، متوقع، مضطرب و پوچ‌گرا هستند و همه‌چیز، حتی زندگی را پوچ و بیهوده انگاشته و بی‌منطق، مطلق‌گرا، بهانه‌گیر، عصبانی و پرخاشگر هستند.
شناخت شخصیت و طرز رفتار معتادان
معتادان از گروه‌های مختلف اجتماعی و اقتصادی هستند، چون هم افراد مرفه معتاد می‌شوند، هم افراد فقیر یا افراد بی‌کار، هم آنهایی که پایگاه اجتماعی خوبی ندارند و هم آنهایی که موقعیت اجتماعی مناسبی دارند؛ بنابراین در این‌گونه مواقع افراد از هر طبقه اجتماعی و اقتصادی ممکن است معتاد شوند. افراد معتاد، یعنی کسانی‌که به این بیماری اجتماعی مبتلا شده‌اند، اغلب به ارتکاب جرم می‌‌پردازند چون برای تأمین مواد مورد نیاز خود به پول احتیاج دارند و این پول را باید اغلب از راه نامشروع تأمین کنند، به‌همین‌علت به ارتکاب جرم می‌پردازند.
وابستگی روانی
در اعتیاد وابستگی روانی عبارت است از حالتی که شخص از نظر عاطفی به دارو یا موادی مانند مواد مخدر وابستگی پیدا می‌کند و با اینکه نتایج سوء آن را می‌داند احتیاج دارد که به مصرف ماده مخدر ادامه دهد بنابراین وابستگی باعث می‌شود شخص معتاد در موقع معینی که باید دارو یا ماده مخدر به او برسد به هر نحو که شده حتی با وجود خطرات سوء مصرف مواد مخدر بی‌اختیار به سوی آن کشیده شود و برای رسیدن به دارو به هر اقدامی دست بزند.
رابطه فشار روانی و اعتیاد
فشار روانی (استرس) یک واکنش غیرطبیعی در برابر مشکلات است که اصطلاحا تغییر بزرگ در زندگی خوانده می‌شود. این بدشانسی یا تغییر عمده در زندگی را استرسور نیز می‌نامند. اساسا این اختلال روانی بیش از تحمل فرد است و موجب احساس درماندگی و ناامیدی نسبی یا کامل می‌شود و معمولا باعث برگشت شخص به روش‌های انطباقی ناقص می‌شود که در دوران کودکی از آنها استفاده می‌کرده است. از شایع‌ترین اختلالات روانی هم‌زمان با اعتیاد می‌توان به موارد زیر اشاره کرد:
اختلال افسردگی اساسی و اختلال افسرده خویی
اختلال شخصیت ضداجتماعی
اختلال اضطرابی
اختلال وابسته به الکل.
تعداد افراد مبتلا به بیماری روانی و اعتیاد
تعداد افراد بیماری که به طور هم‌زمان مبتلا به بیماری روانی و اعتیاد هستند در دو دهه قبل، کمتر از ۱۰ درصد کل مراجعان به روان‌پزشکی را تشکیل می‌داد. درحالی‌که اخیرا این میزان به ۴۰ تا ۶۰ درصد افزایش یافته است.
مطالعات اخیر نشان داده است که ۷۶ درصد مردها و ۶۵ درصد زنانی که تشخیص سوء مصرف مواد دریافت کرده‌اند یک تشخیص روان‌پزشکی دیگری نیز داشتند و حتی در برخی از آمارهای ارائه‌شده این ارقام به ۹۰ درصد رسیده است.
سروان عابدین قلخانباز، کارشناس مرکز مشاوره دنیای امید: اکثر کسانی که در زمینه اعتیاد مطالعه کرده‌اند، به این نتیجه رسیده‌اند که معتادان انسان‌هایی ظریف، حساس و زودرنج هستند. انسان‌های حساس نسبت به مسائل اطراف خود توجه بیشتری دارند و همچنین مسائل مختلف آنها را بیشتر از دیگران می‌آزارد. این قبیل افراد متأسفانه مسائل و مشکلات درونی و ذهنی دارند و در مقابل امری که چندان مشکل و ناراحت‌کننده نیست سریع و در حد زیاد ناراحت، عصبانی و آزرده می‌شوند و به ‌صورت منطقی با آن برخورد نمی‌کنند. آنها می‌خواهند همه مسائل طبق میل یا خواسته‌شان باشد و اگر در مسئله‌ای چنین وضعیتی نباشد موجب رنجش آنها می‌شود.
بیماری‌های عصبی، سرخوردگی و مشکلات روانی و حالات ناشی از آنها نظیر اضطراب در موارد بسیاری موجب اعتیاد می‌شود. زندگی قبل از اعتیاد معتادان از دو جهت با مسائل روانی ارتباط دارد؛ یکی خود فرد و دیگری محیط اطراف او. همه معتادان یا حداقل همه افراد مورد مطالعه، اکثر این خصوصیات را دارند؛ حساس، زودرنج، متوقع، مضطرب و پوچ‌گرا هستند و همه‌چیز، حتی زندگی را پوچ و بیهوده انگاشته و بی‌منطق، مطلق‌گرا، بهانه‌گیر، عصبانی و پرخاشگر هستند.
شناخت شخصیت و طرز رفتار معتادان
معتادان از گروه‌های مختلف اجتماعی و اقتصادی هستند، چون هم افراد مرفه معتاد می‌شوند، هم افراد فقیر یا افراد بی‌کار، هم آنهایی که پایگاه اجتماعی خوبی ندارند و هم آنهایی که موقعیت اجتماعی مناسبی دارند؛ بنابراین در این‌گونه مواقع افراد از هر طبقه اجتماعی و اقتصادی ممکن است معتاد شوند. افراد معتاد، یعنی کسانی‌که به این بیماری اجتماعی مبتلا شده‌اند، اغلب به ارتکاب جرم می‌‌پردازند چون برای تأمین مواد مورد نیاز خود به پول احتیاج دارند و این پول را باید اغلب از راه نامشروع تأمین کنند، به‌همین‌علت به ارتکاب جرم می‌پردازند.
وابستگی روانی
در اعتیاد وابستگی روانی عبارت است از حالتی که شخص از نظر عاطفی به دارو یا موادی مانند مواد مخدر وابستگی پیدا می‌کند و با اینکه نتایج سوء آن را می‌داند احتیاج دارد که به مصرف ماده مخدر ادامه دهد بنابراین وابستگی باعث می‌شود شخص معتاد در موقع معینی که باید دارو یا ماده مخدر به او برسد به هر نحو که شده حتی با وجود خطرات سوء مصرف مواد مخدر بی‌اختیار به سوی آن کشیده شود و برای رسیدن به دارو به هر اقدامی دست بزند.
رابطه فشار روانی و اعتیاد
فشار روانی (استرس) یک واکنش غیرطبیعی در برابر مشکلات است که اصطلاحا تغییر بزرگ در زندگی خوانده می‌شود. این بدشانسی یا تغییر عمده در زندگی را استرسور نیز می‌نامند. اساسا این اختلال روانی بیش از تحمل فرد است و موجب احساس درماندگی و ناامیدی نسبی یا کامل می‌شود و معمولا باعث برگشت شخص به روش‌های انطباقی ناقص می‌شود که در دوران کودکی از آنها استفاده می‌کرده است. از شایع‌ترین اختلالات روانی هم‌زمان با اعتیاد می‌توان به موارد زیر اشاره کرد:
اختلال افسردگی اساسی و اختلال افسرده خویی
اختلال شخصیت ضداجتماعی
اختلال اضطرابی
اختلال وابسته به الکل.
تعداد افراد مبتلا به بیماری روانی و اعتیاد
تعداد افراد بیماری که به طور هم‌زمان مبتلا به بیماری روانی و اعتیاد هستند در دو دهه قبل، کمتر از ۱۰ درصد کل مراجعان به روان‌پزشکی را تشکیل می‌داد. درحالی‌که اخیرا این میزان به ۴۰ تا ۶۰ درصد افزایش یافته است.
مطالعات اخیر نشان داده است که ۷۶ درصد مردها و ۶۵ درصد زنانی که تشخیص سوء مصرف مواد دریافت کرده‌اند یک تشخیص روان‌پزشکی دیگری نیز داشتند و حتی در برخی از آمارهای ارائه‌شده این ارقام به ۹۰ درصد رسیده است.

برای اطلاع از آخرین اخبار و تحلیل‌ها به کانال شرق در «تلگرام» بپیوندید.