درباره «غلامرضا یاسیپور» و چالش «چندبعدیبودن»
هوشنگ شرقی . معلم ریاضی
در این زمانهای که به تعبیر خیام عزیز «گرفتار روزگاری هستیم که از اهل علم فقط عده کمی مبتلا به هزاران رنج و زحمت، باقی ماندهاند» شنیدن خبر تلخ رفتن عزیزان گرانمایه، بر دردهایمان میافزاید. در هفتهای که گذشت، خبر رسید که «غلامرضا یاسیپور»، معلم، محقق و نویسنده و مترجم ریاضیات، حافظپژوه و قرآنپژوه و مترجم قرآن در دیار غربت، دار فانی را وداع گفته و به دیدار معبود شتافته است. به قول رودکی نازنین: از شمار دو چشم یک تن کم/ وز شمار خرد هزاران بیش. آنچه در گذر بیستواندی سال دوستی و همکاری با این استاد فرزانه بیش از همه دستگیرم شد، این خصیصه گرانبهای ایشان بود که بسیار به لزوم چندبعدیبودن انسانها و بهخصوص معلمان ریاضی تأکید داشت و خود فراوان بر آن اهتمام میورزید و زندگی پرتلاشش گواهی آشکار بر این امر بود. در سالهای دهه 40 معلمی ریاضی را آغاز کرد و در همان سالها به تألیف و ترجمه مقالاتی، بیشتر در باب هندسه، در مجله یکان و تألیف کتابهایی در این زمینه پرداخت و این کار را بعدها در نشریات دیگر، تا آخرین ماههای عمر ادامه داد. بعدها به ترجمه و تألیف آثاری در زمینه ریاضی شاد، معماها، سرگرمیها و تفریحات ریاضی
دست زد و در عین حال به ترویج آثار ادبی مختلف و گاه بسیار نادر و استثنائی، همچون بهنظمدرآوردن بخشهایی از نهجالبلاغه، کلام ماندگار مولای متقیان که به او عشق میورزید، پرداخت. هم کتاب شاخص و معتبر «هنر ریاضیورزیدن» از «سرژ لانگ» را ترجمه کرد و هم ترجمهای از قرآن مجید از خود به جا گذاشت و نیز ترجمهای بدیع و نوآورانه از «شازده کوچولو»ی «آنتوان سنت اگزوپری» ارائه داد و این همان توصیه زندهیاد «پرویز شهریاری»، استاد محبوبش بود به همه همکسوتانش، یعنی معلمان ریاضی که «یکبعدی» نباشند و در عین حال که به ریاضیات میپردازند، از ادبیات و شعر و داستان و تاریخ و فلسفه هم غفلت نورزند. از هنرهای زیبا و موسیقی اصیل لذت ببرند و نسبت به مسائل سیاسی و اجتماعی و مشکلات جامعه و جوانان هم بیتفاوت نبوده و کنشگر فعال باشند.
در انتهای سخن حیف است که از منش و اخلاق انسانی و کمنظیر ایشان چیزی نگویم. گواهی میدهم که استاد «یاسیپور» متخلق به همه صفات شایسته انسانی و رها از هر آنچه نامردمی است، بود. روحی سبکبال و فارغ از ذرهای تعلق خاطر به نان و نام داشت و متأسی به سفارش دوست خوبش، حافظ گرانقدر بود که: غلام همت آنم که زیر چرخ کبود/ ز هرچه رنگ تعلق پذیرد آزاد است. با اصحاب میز و کرسی بیگانه بود و درد اهل دل داشت و برای آنان قلم میزد. از ریا و نامفروشی بیزار بود و با اینکه اهل معرفت و قرآن و حدیث بود، از دین به دنیافروشی مبرا بود. دلی به زلالی اشک چشم (مانند حکایت روزگار خودش، که: یکی داستانی است پر آب چشم) داشت و آکنده از مهر و محبت خلق که سراسر عمر را به خدمت آنان مفتخر بود. سخن آخر را از زبان خود او و از متنی که برای ویژهنامهای که به مناسبت درگذشت استاد «شهریاری» تدارک میدیدیم، برایمان فرستاد، نقل میکنم که به نقل از حسین مسرور نوشت: به سر برد آن خطبه نامدار/ فرود آمد از منبر روزگار.
در این زمانهای که به تعبیر خیام عزیز «گرفتار روزگاری هستیم که از اهل علم فقط عده کمی مبتلا به هزاران رنج و زحمت، باقی ماندهاند» شنیدن خبر تلخ رفتن عزیزان گرانمایه، بر دردهایمان میافزاید. در هفتهای که گذشت، خبر رسید که «غلامرضا یاسیپور»، معلم، محقق و نویسنده و مترجم ریاضیات، حافظپژوه و قرآنپژوه و مترجم قرآن در دیار غربت، دار فانی را وداع گفته و به دیدار معبود شتافته است. به قول رودکی نازنین: از شمار دو چشم یک تن کم/ وز شمار خرد هزاران بیش. آنچه در گذر بیستواندی سال دوستی و همکاری با این استاد فرزانه بیش از همه دستگیرم شد، این خصیصه گرانبهای ایشان بود که بسیار به لزوم چندبعدیبودن انسانها و بهخصوص معلمان ریاضی تأکید داشت و خود فراوان بر آن اهتمام میورزید و زندگی پرتلاشش گواهی آشکار بر این امر بود. در سالهای دهه 40 معلمی ریاضی را آغاز کرد و در همان سالها به تألیف و ترجمه مقالاتی، بیشتر در باب هندسه، در مجله یکان و تألیف کتابهایی در این زمینه پرداخت و این کار را بعدها در نشریات دیگر، تا آخرین ماههای عمر ادامه داد. بعدها به ترجمه و تألیف آثاری در زمینه ریاضی شاد، معماها، سرگرمیها و تفریحات ریاضی
دست زد و در عین حال به ترویج آثار ادبی مختلف و گاه بسیار نادر و استثنائی، همچون بهنظمدرآوردن بخشهایی از نهجالبلاغه، کلام ماندگار مولای متقیان که به او عشق میورزید، پرداخت. هم کتاب شاخص و معتبر «هنر ریاضیورزیدن» از «سرژ لانگ» را ترجمه کرد و هم ترجمهای از قرآن مجید از خود به جا گذاشت و نیز ترجمهای بدیع و نوآورانه از «شازده کوچولو»ی «آنتوان سنت اگزوپری» ارائه داد و این همان توصیه زندهیاد «پرویز شهریاری»، استاد محبوبش بود به همه همکسوتانش، یعنی معلمان ریاضی که «یکبعدی» نباشند و در عین حال که به ریاضیات میپردازند، از ادبیات و شعر و داستان و تاریخ و فلسفه هم غفلت نورزند. از هنرهای زیبا و موسیقی اصیل لذت ببرند و نسبت به مسائل سیاسی و اجتماعی و مشکلات جامعه و جوانان هم بیتفاوت نبوده و کنشگر فعال باشند.
در انتهای سخن حیف است که از منش و اخلاق انسانی و کمنظیر ایشان چیزی نگویم. گواهی میدهم که استاد «یاسیپور» متخلق به همه صفات شایسته انسانی و رها از هر آنچه نامردمی است، بود. روحی سبکبال و فارغ از ذرهای تعلق خاطر به نان و نام داشت و متأسی به سفارش دوست خوبش، حافظ گرانقدر بود که: غلام همت آنم که زیر چرخ کبود/ ز هرچه رنگ تعلق پذیرد آزاد است. با اصحاب میز و کرسی بیگانه بود و درد اهل دل داشت و برای آنان قلم میزد. از ریا و نامفروشی بیزار بود و با اینکه اهل معرفت و قرآن و حدیث بود، از دین به دنیافروشی مبرا بود. دلی به زلالی اشک چشم (مانند حکایت روزگار خودش، که: یکی داستانی است پر آب چشم) داشت و آکنده از مهر و محبت خلق که سراسر عمر را به خدمت آنان مفتخر بود. سخن آخر را از زبان خود او و از متنی که برای ویژهنامهای که به مناسبت درگذشت استاد «شهریاری» تدارک میدیدیم، برایمان فرستاد، نقل میکنم که به نقل از حسین مسرور نوشت: به سر برد آن خطبه نامدار/ فرود آمد از منبر روزگار.
برای اطلاع از آخرین اخبار و تحلیلها به کانال شرق در «تلگرام» بپیوندید.