عضو هیئتمدیره بانک تجارت عنوان کرد:
بانک تجارت در مسیر تقویت اصول حاکمیت شرکتی
استقرار اصول حاکمیت شرکتی یکی از عوامل اصلی ایجاد و تقویت سلامت در نظام بانکی، مدیریت ریسک، نظارت، شفافیت و ترسیم بهینه ارتباطات بین ارکان یک مؤسسه مالی به شمار میرود که خود بهعنوان تسهیلکننده حصول به اهداف سازمان نیز محسوب میشود. بانک تجارت بهعنوان یکی از بانکهای خصوصی کشور سالهاست که برای تحقق این اصول بدیهی و مهم دستبهکار شده و اقدامات گستردهای را در دستور کار قرار داده است. علی کیلانی، نایبرئیس هیئتمدیره بانک تجارت در این گفتوگو به تشریح این اقدامات پرداخته است.
ابتدا درباره نگرش بانک تجارت به مفهوم حاکمیت شرکتی توضیح دهید.
بانک مرکزی جمهوری اسلامی ایران همواره بر موضوع حاکمیت شرکتی بهعنوان یکی از اصول و پیشنیازهای تحقق یک نظام بانکی باثبات و پایدار، تأکید داشته است و در همین راستا و با هدف اشاعه ادبیات نظری موضوع، برخی از مهمترین اسناد منتشره در این خصوص تألیف و ترجمه شده که میتوان به ابلاغ «چارچوب نظامهای کنترل داخلی در واحدهای بانکی» و «بهبود شفافیت در بانک» در سال 1384، «تجدید ساختار شبکه بانکی و راهبردهای مناسب اجرای آن» در سال 1387، «تطبیق و کارکرد آن در بانکها» و « بهبود حاکمیت شرکتی در واحدهای بانکی» در سال 1388، «اصول راهنمای حاکمیت شرکتی برای مؤسسات ارائهدهنده خدمات مالی اسلامی (IFSB)» در سال 1391، «حسابرسی داخلی در بانکها» در سال 1393 و «اصول چهاردهگانه برای بهبود حاکمیت شرکتی» در سال 1394 اشاره کرد. بدیهی است حاکمیت شرکتی، ساختاری را فراهم میکند که از طریق آن اهداف شرکت تعیین شده و ابزار دستیابی به این اهداف و نظارت بر عملکرد تعیین میشود. اصول حاکمیت شرکتی انگیزههای مالی را برای هیئتمدیره و مدیریت در جهت پیگیری اهدافی که به نفع شرکت و سهامداران است فراهم کرده و نظارت مؤثر را تسهیل میکند. هیئتمدیره
بانک تجارت نیز بر مبناي الزامات بالادستی از سوی بانک مرکزی جمهوری اسلامی و وزارت امور اقتصادی و دارایی نسبت به سازماندهی و اجرای اصول حاکمیت شرکتی در این بانک اقدام کرده و در تلاش است به صورت کاملا دقیق و منضبط واحدهای مرتبط با این اصول در ریل و مسیر مدنظر حرکت کنند.
بانک تجارت برای تحقق اصول حاکمیت شرکتی چه اقداماتی را به انجام رسانده است؟
بانک تجارت به منظور پیشبرد اهداف خود در استقرار اصول حاکمیت شرکتی نسبت به راهاندازی واحدها و کمیتههایی به همین منظور اقدام کرده است که از آن جمله میتوان به کمیته حسابرسی، تطبیق و مدیریت ریسک اشاره کرد. کميته حسابرسي بهعنوان بخش مهمي از نظام حاکميت شرکتي، بهبود فرايند گزارشگري مالي و عملکرد شرکت را فراهم کرده است. کمیتههای تطبیق و ریسک بانک تجارت نیز هریک در همین راستا به فعالیت میپردازند.
لطفا به طور خلاصه درباره وظايف كميته تطبیق و مدیریت ریسک بانک تجارت توضيح دهيد.
در واحد تطبیق بانک تجارت، همکاران ما نسبت به کنترل قوانین و مقررات داخلی و تطبیق آن با قوانین بالادستی مثل قوانین مجلس شورای اسلامی درباره بانکها و قوانین بانک مرکزی و... اقدام میکنند تا آنچه در بانک انجام میشود با آنچه باید صورت پذیرد مطابقت داشته باشد. همچنین سوابق افرادی که برای انجام عملیات ارزی درخواستهایی دارند را بررسی میکند تا منعی وجود نداشته باشد. کمیته ریسک بانک تجارت نیز یکی از کمیتههای مهمی است که کار دیدهبانی را برای بانک انجام میدهد. این کمیته ريسكهاي عملیاتی، اعتباري، نقدينگي، بازار و... را پیشبینی میکند. این کمیته، بررسی نوسان نرخ بازار ارز و اثرات آن با توجه به وضعیت پوزیشن ارزی بانک و نوسان نقدینگی و همچنین پیشبینی چگونگی تأمین کسری وجوه یا در صورت داشتن مازاد، استفاده بهینه از آن را بر عهده دارد. در واقع کمیته ریسک پیشبینی میکند که حد آستانه تحمل ريسك بانك چقدر است. اشتهاي ريسك چقدر است و بر اساس آن مدلهای هشداري لازم را به هيئتمديره بانك ميدهد كه به موقع عمل كنند يا به ميزان كافي سرمايههاي پوششی لازم را برای مواقع ريسكي در نظر بگیرند. به جز كميته ريسك، کمیته حسابرسی و
تطبیق هم در راستای سلامت عملیات بانکی بسیار مهم هستند و با فعاليت آنها امور بانك پيگيري ميشود.
فعالیتهای نظارتی بانك تجارت چگونه صورت میپذیرد؟
در بانک تجارت بخشهای مختلفی شامل بازرسي و حقوقي، حسابرسي داخلي، تطبيق و ريسك و اداره مبارزه با پولشویی و تأمین مالی تروریسم فعال هستند. مقامات ارشد بانك و هيئتمديره باید خيالشان راحت باشد که آنچه مصوب کرده و به زیرمجموعهها اعلام میشود، به درستي و بر اساس واقعيت و سياستهاي بالادستي در چارچوب قوانين و مقررات كشوري و بانك مركزي، اجرائی میشود.
حوزه بازرسي بانك چگونه به فعاليتهاي بانك كمك ميكند؟
مدیریت امور بازرسي بانک با استقرار سامانه کنترل از راه دور خود طي اين چند سال از دو طريق عملیات بانکی را پايش ميکند. يكي از روشها سيستمهايي است كه هر روز و به صورت آني شعب را رصد ميكند، نام این سيستم که پروانه است به صورت روزانه عملیات شعب را بررسی کرده و اتفاقات مشکوک را به صورت سیستمی گزارش میکند. يك بخش كار هم با حضور همكاران پرتلاش ما که در تمام استانها مستقر هستند، انجام شده و موارد و ایراداتی که در بازدیدها مشاهده میکنند، در قالب گزارش ارائه میکنند. یا اینکه موارد گزارششده از سوی سیستم پروانه را پیگیری میکنند. رسیدگی به شکایات مشتریان یکی دیگر از بخشهای مهم بازرسی بانک تجارت است. گزارشها و شکایاتی که از طریق مردم و از مسیرهای مختلف دریافت میشود، علاوه بر اینکه توسط کارکنان بخش بازرسی مورد بررسی و تحلیل و در نهایت پاسخ داده میشود، در قالب گزارشهای تجمیعی به صورت ماهانه در اختیار مدیریت ارشد بانک هم قرار میگیرد. عملیات بازرسی به اصلاح فرایندها نیز کمک میکند و در مواردی که نیاز به بازنگری در بخشنامهها وجود دارد، به کمک نظارتهایی که انجام میشود، این مهم محقق خواهد شد.
بخش حقوقي چه وظايفي به عهده دارد؟
رسیدگی به مباحث مرتبط با مطالبات معوق، از وظایف بخش حقوقی بانک تجارت است. به دلیل شرایط اقتصادی حاکم بر کشور و شیوع کرونا، طبیعتا میزان مطالبات معوق باید روندی صعودی داشته باشد و وصول این مطالبات در چنین شرایطی دشوار است. تعدادی از مشتریان به دلیل شرایط موجود نسبت به پرداخت بدهی خود دچار مشکل هستند و بانک نیز با توجه به درک شرایط موجود، همراهی لازم را خواهد داشت، اما بسیاری از این مطالبات مربوط به سالهای گذشته است که همکاران ما توانستند با تلاش و پیگیری خود، این وجوه را برگردانند تا مجددا در قالب اعطای تسهیلات جدید به مشتریان اعطا شود. اخیرا مدیرعامل بانک با ارسال نامه به استانداران سراسر کشور، آمادگی خود را برای واگذاری کارخانههای تملیکی اعلام کرده است. ما اين آمادگي را داريم كه اگر سرمايهگذار یا اشخاصی بيايند كه بتوانند این کارخانهها را احيا و راهاندازي كنند، چنین کارخانههایی را مجددا برای اورهال واگذار كنيم تا بار دیگر در چرخه تولید قرار گیرند. بخش اعظم کار مدیریت امور حقوقی بانک نیز روی این مسئله متمرکز است.
دليل افزايش ارزش بنیادی سهام بانك تجارت چيست؟
بانک تجارت از طریق 1368 شعبه، 405 باجه و با بیش از 20 هزار نفر پرسنل رسمی و خدماتی به هموطنان و مشتریان ارائه خدمت میکند. اقدامات انجامشده سبب شده اخیرا توفيقات زيادي نصيب بانك شود و اثرات آن را در رشد چشمگير سهام بانک در بازار سرمایه و قيمت سهام این بانک میتوان ملاحظه کرد. اهم فعالیتها جذب سپردههای ارزانقیمت، کسب و افزایش سهم سپردهای، کاهش هزینه و قیمت تمامشده وجوه، تعیین تکلیف پروندههای مطالباتی مهم، شفافسازی و کنترل و نظارت گسترده بر فرایندها و ارائه خدمات نوین در کنار تعدیل شعب بوده است که توانسته این توفیقات را به وجود آورد.
دولت چه تكاليفي را بر عهده بانك گذاشته است؟
اعطای تسهیلات به اقشار آسیبپذیر و تولیدکنندگانی که به دلیل شیوع کرونا آسیب دیده بودند، از وظایفی است که به عهده بانک گذاشته شده بود. احیا و تقسیط وام مشتریانی که به دلیل شیوع کرونا دچار مشکل شده بودند، در راستای حمایت از آنها در دستور کار بانک قرار گرفته است. امسال توانستیم توفیقات زیادی در جذب سپرده و نقدینگی در کشور داشته باشیم. توانستیم قیمت تمامشده و هزینه پول را بسیار پایین بیاوریم. امسال سالی است که زیانهایی که در دفاتر بانک بوده با زحماتی که همه همکاران ما کشیدند، کاهش یافت و انشاءالله بانک با این تلاشها از زیان سنواتی و عملیاتی خارج میشود و به سوددهی میرسد. البته توفیقات بهدستآمده در بانک را حاصل تلاش همکارانی میداند که حتی در این روزهای کرونایی هم نمیتوانند از امتیازات دورکاری استفاده کنند. کارهای بانک تیمی است و اگرچه بخشنامههای کرونایی برای بسیاری از ادارات حضور 30 درصد نیروها را الزامی میدانست اما در بانک تجارت به دلیل جنس کار برای جلوگیری از اختلال در خدمات به مردم به شیوهای دیگر عمل شد. ضمن اینکه در قوانین کرونایی، اصلا بانکها تعطیل نیستند. به همین دلیل بخشی از همکاران خود را
به دلیل ابتلا به بیماری کرونا از دست دادهایم که در همینجا از درگاه خداوند منان برای خانواده محترم آنان صبر جزیل و برای آرامش روح درگذشتگان، طلب مغفرت داریم.
آيا بانك تجارت در سال جاري محصول جديدي براي عرضه دارد؟
بله، محصولات جدیدی داريم که قرار است به زودی رونمایی شود. یکی از این محصولات مهم «زمرد» نام دارد و یکی از خدماتی است که میتواند تحولی نو در نظام بانكي به شمار آید. زمرد طرحي است كه این امکان را فراهم میکند تا افراد خدمات بانکی را کاملا به صورت غيرحضوري دريافت كنند. اين محصول جديد، در شرايط كرونايي به حفاظت از سلامت افراد كمك ميكند و يكي از گامهاي بزرگي است كه اهداف ديجيتالیشدن بانک تجارت را محقق ميكند.
استقرار اصول حاکمیت شرکتی یکی از عوامل اصلی ایجاد و تقویت سلامت در نظام بانکی، مدیریت ریسک، نظارت، شفافیت و ترسیم بهینه ارتباطات بین ارکان یک مؤسسه مالی به شمار میرود که خود بهعنوان تسهیلکننده حصول به اهداف سازمان نیز محسوب میشود. بانک تجارت بهعنوان یکی از بانکهای خصوصی کشور سالهاست که برای تحقق این اصول بدیهی و مهم دستبهکار شده و اقدامات گستردهای را در دستور کار قرار داده است. علی کیلانی، نایبرئیس هیئتمدیره بانک تجارت در این گفتوگو به تشریح این اقدامات پرداخته است.
ابتدا درباره نگرش بانک تجارت به مفهوم حاکمیت شرکتی توضیح دهید.
بانک مرکزی جمهوری اسلامی ایران همواره بر موضوع حاکمیت شرکتی بهعنوان یکی از اصول و پیشنیازهای تحقق یک نظام بانکی باثبات و پایدار، تأکید داشته است و در همین راستا و با هدف اشاعه ادبیات نظری موضوع، برخی از مهمترین اسناد منتشره در این خصوص تألیف و ترجمه شده که میتوان به ابلاغ «چارچوب نظامهای کنترل داخلی در واحدهای بانکی» و «بهبود شفافیت در بانک» در سال 1384، «تجدید ساختار شبکه بانکی و راهبردهای مناسب اجرای آن» در سال 1387، «تطبیق و کارکرد آن در بانکها» و « بهبود حاکمیت شرکتی در واحدهای بانکی» در سال 1388، «اصول راهنمای حاکمیت شرکتی برای مؤسسات ارائهدهنده خدمات مالی اسلامی (IFSB)» در سال 1391، «حسابرسی داخلی در بانکها» در سال 1393 و «اصول چهاردهگانه برای بهبود حاکمیت شرکتی» در سال 1394 اشاره کرد. بدیهی است حاکمیت شرکتی، ساختاری را فراهم میکند که از طریق آن اهداف شرکت تعیین شده و ابزار دستیابی به این اهداف و نظارت بر عملکرد تعیین میشود. اصول حاکمیت شرکتی انگیزههای مالی را برای هیئتمدیره و مدیریت در جهت پیگیری اهدافی که به نفع شرکت و سهامداران است فراهم کرده و نظارت مؤثر را تسهیل میکند. هیئتمدیره
بانک تجارت نیز بر مبناي الزامات بالادستی از سوی بانک مرکزی جمهوری اسلامی و وزارت امور اقتصادی و دارایی نسبت به سازماندهی و اجرای اصول حاکمیت شرکتی در این بانک اقدام کرده و در تلاش است به صورت کاملا دقیق و منضبط واحدهای مرتبط با این اصول در ریل و مسیر مدنظر حرکت کنند.
بانک تجارت برای تحقق اصول حاکمیت شرکتی چه اقداماتی را به انجام رسانده است؟
بانک تجارت به منظور پیشبرد اهداف خود در استقرار اصول حاکمیت شرکتی نسبت به راهاندازی واحدها و کمیتههایی به همین منظور اقدام کرده است که از آن جمله میتوان به کمیته حسابرسی، تطبیق و مدیریت ریسک اشاره کرد. کميته حسابرسي بهعنوان بخش مهمي از نظام حاکميت شرکتي، بهبود فرايند گزارشگري مالي و عملکرد شرکت را فراهم کرده است. کمیتههای تطبیق و ریسک بانک تجارت نیز هریک در همین راستا به فعالیت میپردازند.
لطفا به طور خلاصه درباره وظايف كميته تطبیق و مدیریت ریسک بانک تجارت توضيح دهيد.
در واحد تطبیق بانک تجارت، همکاران ما نسبت به کنترل قوانین و مقررات داخلی و تطبیق آن با قوانین بالادستی مثل قوانین مجلس شورای اسلامی درباره بانکها و قوانین بانک مرکزی و... اقدام میکنند تا آنچه در بانک انجام میشود با آنچه باید صورت پذیرد مطابقت داشته باشد. همچنین سوابق افرادی که برای انجام عملیات ارزی درخواستهایی دارند را بررسی میکند تا منعی وجود نداشته باشد. کمیته ریسک بانک تجارت نیز یکی از کمیتههای مهمی است که کار دیدهبانی را برای بانک انجام میدهد. این کمیته ريسكهاي عملیاتی، اعتباري، نقدينگي، بازار و... را پیشبینی میکند. این کمیته، بررسی نوسان نرخ بازار ارز و اثرات آن با توجه به وضعیت پوزیشن ارزی بانک و نوسان نقدینگی و همچنین پیشبینی چگونگی تأمین کسری وجوه یا در صورت داشتن مازاد، استفاده بهینه از آن را بر عهده دارد. در واقع کمیته ریسک پیشبینی میکند که حد آستانه تحمل ريسك بانك چقدر است. اشتهاي ريسك چقدر است و بر اساس آن مدلهای هشداري لازم را به هيئتمديره بانك ميدهد كه به موقع عمل كنند يا به ميزان كافي سرمايههاي پوششی لازم را برای مواقع ريسكي در نظر بگیرند. به جز كميته ريسك، کمیته حسابرسی و
تطبیق هم در راستای سلامت عملیات بانکی بسیار مهم هستند و با فعاليت آنها امور بانك پيگيري ميشود.
فعالیتهای نظارتی بانك تجارت چگونه صورت میپذیرد؟
در بانک تجارت بخشهای مختلفی شامل بازرسي و حقوقي، حسابرسي داخلي، تطبيق و ريسك و اداره مبارزه با پولشویی و تأمین مالی تروریسم فعال هستند. مقامات ارشد بانك و هيئتمديره باید خيالشان راحت باشد که آنچه مصوب کرده و به زیرمجموعهها اعلام میشود، به درستي و بر اساس واقعيت و سياستهاي بالادستي در چارچوب قوانين و مقررات كشوري و بانك مركزي، اجرائی میشود.
حوزه بازرسي بانك چگونه به فعاليتهاي بانك كمك ميكند؟
مدیریت امور بازرسي بانک با استقرار سامانه کنترل از راه دور خود طي اين چند سال از دو طريق عملیات بانکی را پايش ميکند. يكي از روشها سيستمهايي است كه هر روز و به صورت آني شعب را رصد ميكند، نام این سيستم که پروانه است به صورت روزانه عملیات شعب را بررسی کرده و اتفاقات مشکوک را به صورت سیستمی گزارش میکند. يك بخش كار هم با حضور همكاران پرتلاش ما که در تمام استانها مستقر هستند، انجام شده و موارد و ایراداتی که در بازدیدها مشاهده میکنند، در قالب گزارش ارائه میکنند. یا اینکه موارد گزارششده از سوی سیستم پروانه را پیگیری میکنند. رسیدگی به شکایات مشتریان یکی دیگر از بخشهای مهم بازرسی بانک تجارت است. گزارشها و شکایاتی که از طریق مردم و از مسیرهای مختلف دریافت میشود، علاوه بر اینکه توسط کارکنان بخش بازرسی مورد بررسی و تحلیل و در نهایت پاسخ داده میشود، در قالب گزارشهای تجمیعی به صورت ماهانه در اختیار مدیریت ارشد بانک هم قرار میگیرد. عملیات بازرسی به اصلاح فرایندها نیز کمک میکند و در مواردی که نیاز به بازنگری در بخشنامهها وجود دارد، به کمک نظارتهایی که انجام میشود، این مهم محقق خواهد شد.
بخش حقوقي چه وظايفي به عهده دارد؟
رسیدگی به مباحث مرتبط با مطالبات معوق، از وظایف بخش حقوقی بانک تجارت است. به دلیل شرایط اقتصادی حاکم بر کشور و شیوع کرونا، طبیعتا میزان مطالبات معوق باید روندی صعودی داشته باشد و وصول این مطالبات در چنین شرایطی دشوار است. تعدادی از مشتریان به دلیل شرایط موجود نسبت به پرداخت بدهی خود دچار مشکل هستند و بانک نیز با توجه به درک شرایط موجود، همراهی لازم را خواهد داشت، اما بسیاری از این مطالبات مربوط به سالهای گذشته است که همکاران ما توانستند با تلاش و پیگیری خود، این وجوه را برگردانند تا مجددا در قالب اعطای تسهیلات جدید به مشتریان اعطا شود. اخیرا مدیرعامل بانک با ارسال نامه به استانداران سراسر کشور، آمادگی خود را برای واگذاری کارخانههای تملیکی اعلام کرده است. ما اين آمادگي را داريم كه اگر سرمايهگذار یا اشخاصی بيايند كه بتوانند این کارخانهها را احيا و راهاندازي كنند، چنین کارخانههایی را مجددا برای اورهال واگذار كنيم تا بار دیگر در چرخه تولید قرار گیرند. بخش اعظم کار مدیریت امور حقوقی بانک نیز روی این مسئله متمرکز است.
دليل افزايش ارزش بنیادی سهام بانك تجارت چيست؟
بانک تجارت از طریق 1368 شعبه، 405 باجه و با بیش از 20 هزار نفر پرسنل رسمی و خدماتی به هموطنان و مشتریان ارائه خدمت میکند. اقدامات انجامشده سبب شده اخیرا توفيقات زيادي نصيب بانك شود و اثرات آن را در رشد چشمگير سهام بانک در بازار سرمایه و قيمت سهام این بانک میتوان ملاحظه کرد. اهم فعالیتها جذب سپردههای ارزانقیمت، کسب و افزایش سهم سپردهای، کاهش هزینه و قیمت تمامشده وجوه، تعیین تکلیف پروندههای مطالباتی مهم، شفافسازی و کنترل و نظارت گسترده بر فرایندها و ارائه خدمات نوین در کنار تعدیل شعب بوده است که توانسته این توفیقات را به وجود آورد.
دولت چه تكاليفي را بر عهده بانك گذاشته است؟
اعطای تسهیلات به اقشار آسیبپذیر و تولیدکنندگانی که به دلیل شیوع کرونا آسیب دیده بودند، از وظایفی است که به عهده بانک گذاشته شده بود. احیا و تقسیط وام مشتریانی که به دلیل شیوع کرونا دچار مشکل شده بودند، در راستای حمایت از آنها در دستور کار بانک قرار گرفته است. امسال توانستیم توفیقات زیادی در جذب سپرده و نقدینگی در کشور داشته باشیم. توانستیم قیمت تمامشده و هزینه پول را بسیار پایین بیاوریم. امسال سالی است که زیانهایی که در دفاتر بانک بوده با زحماتی که همه همکاران ما کشیدند، کاهش یافت و انشاءالله بانک با این تلاشها از زیان سنواتی و عملیاتی خارج میشود و به سوددهی میرسد. البته توفیقات بهدستآمده در بانک را حاصل تلاش همکارانی میداند که حتی در این روزهای کرونایی هم نمیتوانند از امتیازات دورکاری استفاده کنند. کارهای بانک تیمی است و اگرچه بخشنامههای کرونایی برای بسیاری از ادارات حضور 30 درصد نیروها را الزامی میدانست اما در بانک تجارت به دلیل جنس کار برای جلوگیری از اختلال در خدمات به مردم به شیوهای دیگر عمل شد. ضمن اینکه در قوانین کرونایی، اصلا بانکها تعطیل نیستند. به همین دلیل بخشی از همکاران خود را
به دلیل ابتلا به بیماری کرونا از دست دادهایم که در همینجا از درگاه خداوند منان برای خانواده محترم آنان صبر جزیل و برای آرامش روح درگذشتگان، طلب مغفرت داریم.
آيا بانك تجارت در سال جاري محصول جديدي براي عرضه دارد؟
بله، محصولات جدیدی داريم که قرار است به زودی رونمایی شود. یکی از این محصولات مهم «زمرد» نام دارد و یکی از خدماتی است که میتواند تحولی نو در نظام بانكي به شمار آید. زمرد طرحي است كه این امکان را فراهم میکند تا افراد خدمات بانکی را کاملا به صورت غيرحضوري دريافت كنند. اين محصول جديد، در شرايط كرونايي به حفاظت از سلامت افراد كمك ميكند و يكي از گامهاي بزرگي است كه اهداف ديجيتالیشدن بانک تجارت را محقق ميكند.
برای اطلاع از آخرین اخبار و تحلیلها به کانال شرق در «تلگرام» بپیوندید.