روسها بار ديگر با فراخوان الكسي ناوالني به خيابانها رفتند
بهرخكشيدن قدرت از زندان
مسكو روز گذشته یكی از عجیبترین روزهای خود را در دهههای گذشته گذراند. پایتخت روسیه در قرق نیروهای دولتی این كشور بود؛ رسانههای دولتی تا میتوانستند برای مردم توضیح داده بودند که شرکت در تظاهرات نهتنها غیرقانونی است و پیامدهای قضائی دارد، بلکه کاملا محتمل است که ویروس کرونا هم به جانشان بیفتد. اما آنچه صبح یكشنبه از سوی رسانهها مخابره شد، نشان داد كه اقدامات انتظامی و قضائی بر عزم كسانیكه قصد داشتند یک بار دیگر علیه سیاستهای كاخ كرملین و حمایت از «الكسی ناوالنی» منتقد سرسخت «ولادیمیر پوتین» رئیسجمهوری این كشور به خیابان بیایند، تأثیری نداشته است.
با آغاز دور جدیدی از اعتراضات كه به فرمان ناوالنی از زندان شروع شد، بیش از دو هزار نفر دستگیر شدند. این دستگیریها در حالی صورت گرفت كه ایستگاههای مترو در مسکو تعطیل شده بودند و هرگونه رفتوآمد در شهر زیر نظر نیروهای امنیتی دولتی بود.
این شرایط تنها به مسكو محدود نمیشد، بلكه در «نووسیبیرسک» سیبری که سومین شهر بزرگ روسیه بعد از مسکو و سنپترزبورگ است، حدود دو هزار نفر با وجود دمای منفی ۴۰ درجه به خیابان آمدهاند. در یکاترینبورگ هم رسانههای محلی از حضور بیش از هفت هزار نفر در تظاهرات گزارش دادهاند. در شهر تومسک که الکسی ناوالنی تابستان گذشته هنگام پرواز از همان شهر مسموم شده بود، چند نفر از نمایندگان مجلس شهر هم در تظاهرات حضور داشتند و بازداشت شدند. در مسكو نیز در میان مردم عادی چهرههای سرشناسی حضور داشتند، مانند «نیکولای اسوانیدزه» روزنامهنگار سرشناس روسیه که به یک خودروی پلیس هدایت اما چند دقیقه بعد رها شد.
مسئلهای كه تا حدودی شرایط را برای كاخ كرملین و مقامات عالیرتبه روسی، بهویژه شخص پوتین دشوار میكند آن است كه بسیاری از معترضان حامی تمامی سیاستهای ناوالنی نیستند. حتی عدهای میگویند كه او از نظر سیاسی ناپخته است و برای هدایت چنین جنبشی تجربه كافی ندارد. این عده از روسها اعتقاد دارند كه روسیه نیازمند فضای جدید است. شعاری که امروز بیش از پیش در شهرهای گوناگون بزرگترین کشور جهان طنین انداخته همین است: «روسیه آزاد خواهد شد». همین شعارها باعث شد كه دولت روسیه حتی پیش از آغاز فراخوان روز یكشنبه، گروهی از فعالان ازجمله برادر ناوالنی و «ماریا آلیوخینا» فعال شناختهشده و «سرگئی اسمیرنوف»، سردبیر یکی از وبسایتهای حقوق بشری در روسیه را بازداشت یا در خانه حبس كند.
در این میان برخی از تحلیلگران روسیه بر این باورند كه هرچند دستگیری ناوالنی در زمان ورودش به مسكو، آتش این اعتراضات را روشن كرد و اگر برای او نیز مانند دیگر مخالفان سرشناس پوتین اتفاق مرگباری بیفتد، خطر تظاهرات وسیعتر و تحریمهای شدیدتر بینالمللی وجود خواهد داشت، اما رهبران اپوزیسیون دیگری مانند «لیوبف سوبول» هستند که برای انتخابات منصفانه در سطح محلی و ملی مبارزه میکنند.
به باور آنان، نتیجهدادن این اعتراضات تا حدودی به این موضوع بستگی دارد كه روسها و شهروندان عادی در این كشور تا چه اندازه از موج جدید بهوجودآمده حمایت كنند و اگر تعداد معترضان به صدها هزار نفر در سرتاسر روسیه برسد، برای كرملین دشوار خواهد بود که همچنان ادعا كند شمار معدودی دردسرساز در غرب این تظاهرات را سازماندهی میکنند.
در طول چند سال اخیر ناوالنی در سراسر روسیه شبکهای از طرفدارانش به وجود آورده که در انتخابات محلی شرکت و درباره مسائل محلی کمپین میكنند و ترتیب برگزاری تظاهرات را نیز میدهند. همین ویژگی این رهبر 44 ساله باعث شده كه كرملین او را تهدیدی برای خود بخواند.
همچنین جذبشدن جوانان روس به این شبكه یكی دیگر از علل اصلی نگرانی پوتین است كه با تغییر قانون اساسی و برگزاری رفراندم میخواهد تا سال 2036 میلادی در قدرت بماند. در سایه پیروزی در این رفراندم، پوتین 68ساله، رهبری روسیه را تا ۸۳سالگی برای خود تضمین کرده است. به گزارش رسانهها، اكثر معترضان را جوانان زیر 35 سال تشكیل میدهند؛ نسلی كه زیر سایه پوتین پرورش یافتهاند اما اكنون خواهان حكومت مادامالعمر او نیستند.
آنچه امروز در خیابانهای روسیه مشاهده میشود، آن است كه ناوالنی و همفكران او توانستهاند تحقق امری را كه تا چندی پیش غیرممكن به نظر میرسید، ممكن كنند. آنان با استفاده از زور و ممارست كاری كردند كه از سوی رسانههای دولتی روسیه به رسمیت شناخته شوند و توانستند كرسی ریاست پوتین را با استفاده از یوتیوب و سایر رسانههای اجتماعی به چالش بكشند.
مسكو روز گذشته یكی از عجیبترین روزهای خود را در دهههای گذشته گذراند. پایتخت روسیه در قرق نیروهای دولتی این كشور بود؛ رسانههای دولتی تا میتوانستند برای مردم توضیح داده بودند که شرکت در تظاهرات نهتنها غیرقانونی است و پیامدهای قضائی دارد، بلکه کاملا محتمل است که ویروس کرونا هم به جانشان بیفتد. اما آنچه صبح یكشنبه از سوی رسانهها مخابره شد، نشان داد كه اقدامات انتظامی و قضائی بر عزم كسانیكه قصد داشتند یک بار دیگر علیه سیاستهای كاخ كرملین و حمایت از «الكسی ناوالنی» منتقد سرسخت «ولادیمیر پوتین» رئیسجمهوری این كشور به خیابان بیایند، تأثیری نداشته است.
با آغاز دور جدیدی از اعتراضات كه به فرمان ناوالنی از زندان شروع شد، بیش از دو هزار نفر دستگیر شدند. این دستگیریها در حالی صورت گرفت كه ایستگاههای مترو در مسکو تعطیل شده بودند و هرگونه رفتوآمد در شهر زیر نظر نیروهای امنیتی دولتی بود.
این شرایط تنها به مسكو محدود نمیشد، بلكه در «نووسیبیرسک» سیبری که سومین شهر بزرگ روسیه بعد از مسکو و سنپترزبورگ است، حدود دو هزار نفر با وجود دمای منفی ۴۰ درجه به خیابان آمدهاند. در یکاترینبورگ هم رسانههای محلی از حضور بیش از هفت هزار نفر در تظاهرات گزارش دادهاند. در شهر تومسک که الکسی ناوالنی تابستان گذشته هنگام پرواز از همان شهر مسموم شده بود، چند نفر از نمایندگان مجلس شهر هم در تظاهرات حضور داشتند و بازداشت شدند. در مسكو نیز در میان مردم عادی چهرههای سرشناسی حضور داشتند، مانند «نیکولای اسوانیدزه» روزنامهنگار سرشناس روسیه که به یک خودروی پلیس هدایت اما چند دقیقه بعد رها شد.
مسئلهای كه تا حدودی شرایط را برای كاخ كرملین و مقامات عالیرتبه روسی، بهویژه شخص پوتین دشوار میكند آن است كه بسیاری از معترضان حامی تمامی سیاستهای ناوالنی نیستند. حتی عدهای میگویند كه او از نظر سیاسی ناپخته است و برای هدایت چنین جنبشی تجربه كافی ندارد. این عده از روسها اعتقاد دارند كه روسیه نیازمند فضای جدید است. شعاری که امروز بیش از پیش در شهرهای گوناگون بزرگترین کشور جهان طنین انداخته همین است: «روسیه آزاد خواهد شد». همین شعارها باعث شد كه دولت روسیه حتی پیش از آغاز فراخوان روز یكشنبه، گروهی از فعالان ازجمله برادر ناوالنی و «ماریا آلیوخینا» فعال شناختهشده و «سرگئی اسمیرنوف»، سردبیر یکی از وبسایتهای حقوق بشری در روسیه را بازداشت یا در خانه حبس كند.
در این میان برخی از تحلیلگران روسیه بر این باورند كه هرچند دستگیری ناوالنی در زمان ورودش به مسكو، آتش این اعتراضات را روشن كرد و اگر برای او نیز مانند دیگر مخالفان سرشناس پوتین اتفاق مرگباری بیفتد، خطر تظاهرات وسیعتر و تحریمهای شدیدتر بینالمللی وجود خواهد داشت، اما رهبران اپوزیسیون دیگری مانند «لیوبف سوبول» هستند که برای انتخابات منصفانه در سطح محلی و ملی مبارزه میکنند.
به باور آنان، نتیجهدادن این اعتراضات تا حدودی به این موضوع بستگی دارد كه روسها و شهروندان عادی در این كشور تا چه اندازه از موج جدید بهوجودآمده حمایت كنند و اگر تعداد معترضان به صدها هزار نفر در سرتاسر روسیه برسد، برای كرملین دشوار خواهد بود که همچنان ادعا كند شمار معدودی دردسرساز در غرب این تظاهرات را سازماندهی میکنند.
در طول چند سال اخیر ناوالنی در سراسر روسیه شبکهای از طرفدارانش به وجود آورده که در انتخابات محلی شرکت و درباره مسائل محلی کمپین میكنند و ترتیب برگزاری تظاهرات را نیز میدهند. همین ویژگی این رهبر 44 ساله باعث شده كه كرملین او را تهدیدی برای خود بخواند.
همچنین جذبشدن جوانان روس به این شبكه یكی دیگر از علل اصلی نگرانی پوتین است كه با تغییر قانون اساسی و برگزاری رفراندم میخواهد تا سال 2036 میلادی در قدرت بماند. در سایه پیروزی در این رفراندم، پوتین 68ساله، رهبری روسیه را تا ۸۳سالگی برای خود تضمین کرده است. به گزارش رسانهها، اكثر معترضان را جوانان زیر 35 سال تشكیل میدهند؛ نسلی كه زیر سایه پوتین پرورش یافتهاند اما اكنون خواهان حكومت مادامالعمر او نیستند.
آنچه امروز در خیابانهای روسیه مشاهده میشود، آن است كه ناوالنی و همفكران او توانستهاند تحقق امری را كه تا چندی پیش غیرممكن به نظر میرسید، ممكن كنند. آنان با استفاده از زور و ممارست كاری كردند كه از سوی رسانههای دولتی روسیه به رسمیت شناخته شوند و توانستند كرسی ریاست پوتین را با استفاده از یوتیوب و سایر رسانههای اجتماعی به چالش بكشند.
برای اطلاع از آخرین اخبار و تحلیلها به کانال شرق در «تلگرام» بپیوندید.