مغضوبِ محبوب
عباس دارایی
پس از حدود دو سال دوری از گزارشگری که با حذف برنامه پرمخاطب 90 از شبکه سه و ممنوعیت برای عادل فردوسیپور از سوی مدیر شبکه سه رقم خورد، صفحه فارسی اینستاگرام AFC تنها 180 هزار فالوئر داشت که به فاصله 24 ساعت از اعلام خبر گزارش فردوسيپور، تعداد فالوئرهای آن به دومیلیونو 800 هزار فالوئر رسید. اضافهشدن این حجم وسیع فالوئر به صفحه فارسی AFC، خود گویای همه چیز است؛ اما جالبترین بخش در این زمینه این است که گزارش لایو عادل فردوسیپور برای AFC در روز بازی فینال با 809 هزار بیننده پنجمین لایو پربیننده جهان را به خود اختصاص داد که از این نظر نکتهای تأملبرانگیز است. فردوسیپور گزارش خود را با بغضی معنادار آغاز کرد. او اینگونه گزارش خود را آغاز کرد: «سلام به ملت بامعرفت کشورم، سلام به ایران عزیز، نمیدونید چقدر دلم تنگ شده بود براتون»!
پرسپولیس فینال آسیا را برای دومین بار در سه سال اخیر واگذار کرد؛ اما پیروز این فینال عادل فردوسیپور بود که مغضوب شده بود و حضورش در قطر، همزمان با موافقتنکردن AFC با حضور میثاقی و تیم اجرا در برنامه فوتبال برتر که در حین پخش بازی حتی نمیتوانستند ناراحتی خود را از حضور فردوسیپور پنهان کنند، یک دستاورد برای او و مردمی است که با حضور در صفحه فارسی AFC واکنش معناداری به رفتارهای کسانی نشان دادند که به خیال خود میخواستند با سیاست حذفی او را به حاشیه برانند.
علی فروغی، مدیر شبکه سه سیما، 13 آذر به فاصله یکسالونیم بعد از تعطیلکردن برنامه 90 در اظهارنظری که در قالب یک کلیپ در فضای مجازی بازتاب وسیعی داشت و البته واکنشهای زیادی را نیز برانگیخت، درباره چرایی کنارگذاشتن عادل فردوسیپور اینگونه توضیح داد: «فردوسیپور از مدار خارج شد، کنارش گذاشتم، محبوبیت و تخصص ایشان برای ما پنهان نبود، وقتی ببینید بهترین دروازهبان شما دائما در خط دیگری کار میکند، یکی دیگر را درون دروازه میگذارید!
کار داشت از مدارش خارج میشد و مهمترین بحث این بود، دیگران هم کارهای فردوسیپور را نگاه میکردند و میگفتند اگر کسی میتواند به خاطر محبوبیتش از مدار خارج شود و کسی هم به او چیزی نگوید، پس ما هم میتوانیم این کار را انجام دهیم. اینگونه اصلا صداوسیما از هم میپاشید! ما ناگزیر به گرفتن چنین تصمیمی بودیم». فردوسیپور تنها نمونهای از دهها چهرهای است که محبوب مردم است؛ اما مورد غضب قرار گرفته و محدود و از مدار خارجشده از سوی کسانی تلقی میشود که از چهرههای محبوب و تأثیرگذاریشان در جامعه نگرانند. پخش صدای چهره فاخر و نامدار موسیقی ایران محمدرضا شجریان در تلویزیونی که مخاطبانش با ربنای او در افطارهای رمضان خو گرفته بودند و خسرو آواز ایران لقب گرفته بود، ممنوع شده بود.
حیاتی گوینده اخبار سراسری که سالها مردم به سبک گویندگی او علاقه داشتهاند. علی دایی آقای گل فوتبال جهان به شیوهای عجیب در کشور خود از رسیدن به نیمکت تیم ملی و فعالیت در باشگاههای ایران در هر شکلی، دور میماند و گرفتار محرومیتی نانوشته میشود. یکی ممنوعالتصویر میشود؛ اما کلامش برای مردم آنقدر نافذ است که با یک تکرار در یک کلیپ که در فضای مجازی منتشر میشود، چند میلیون رأی را برای یک لیست گمنام دستوپا میکند.
رفتار با افراد و چهرههایی که در حوزه کاری خود به موفقیتهایی رسیده و در جامعه «مقبول و محبوب» هستند، شاید تا آنجا برود که تصویر و صدای آنان را حذف کنند؛ اما نمیتوانند تأثیر کلام و نفوذ عمیقشان بر جامعه را کمرنگ کنند. محبوبیت و مقبولیت نه خریدنی است و نه اکتسابی. محبوبیت و مقبولیت ذاتی است و برگرفته از نوع کنش و رفتاری است که چهرههای محبوب در جامعه به جای میگذارند و این اثرگذاری است که آنان را در جامعه مقبول و محبوب میکند. در صداوسيما برنامهای طراحی شد که نه جای 90 را گرفت و نه از محبوبیت فردوسیپور و برنامهاش کاست. این برنامه پخش میشود؛ اما نه اثرگذاری 90 فردوسیپور را دارد و نه بینندگان تلویزیونیاش آنقدر هستند که به حساب بیاید. ما به شیوهای عجیب با چهرههای تأثیرگذار و گروههای مرجع در سطح جامعه مشکل داریم.
جامعه ما به افرادی که مظلوم واقع میشوند، گرایش پیدا میکند و فرقی ندارد این فرد در چه حوزهای فعالیت میکند؛ خواه یک سیاستمدار باشد یا گوینده اخبار یا خواننده و موسیقیدان یا گزارشگر و مفسر ورزشی یا یک بازیگر سینما و تلویزیون، تقاوتی ندارد.
پس از حدود دو سال دوری از گزارشگری که با حذف برنامه پرمخاطب 90 از شبکه سه و ممنوعیت برای عادل فردوسیپور از سوی مدیر شبکه سه رقم خورد، صفحه فارسی اینستاگرام AFC تنها 180 هزار فالوئر داشت که به فاصله 24 ساعت از اعلام خبر گزارش فردوسيپور، تعداد فالوئرهای آن به دومیلیونو 800 هزار فالوئر رسید. اضافهشدن این حجم وسیع فالوئر به صفحه فارسی AFC، خود گویای همه چیز است؛ اما جالبترین بخش در این زمینه این است که گزارش لایو عادل فردوسیپور برای AFC در روز بازی فینال با 809 هزار بیننده پنجمین لایو پربیننده جهان را به خود اختصاص داد که از این نظر نکتهای تأملبرانگیز است. فردوسیپور گزارش خود را با بغضی معنادار آغاز کرد. او اینگونه گزارش خود را آغاز کرد: «سلام به ملت بامعرفت کشورم، سلام به ایران عزیز، نمیدونید چقدر دلم تنگ شده بود براتون»!
پرسپولیس فینال آسیا را برای دومین بار در سه سال اخیر واگذار کرد؛ اما پیروز این فینال عادل فردوسیپور بود که مغضوب شده بود و حضورش در قطر، همزمان با موافقتنکردن AFC با حضور میثاقی و تیم اجرا در برنامه فوتبال برتر که در حین پخش بازی حتی نمیتوانستند ناراحتی خود را از حضور فردوسیپور پنهان کنند، یک دستاورد برای او و مردمی است که با حضور در صفحه فارسی AFC واکنش معناداری به رفتارهای کسانی نشان دادند که به خیال خود میخواستند با سیاست حذفی او را به حاشیه برانند.
علی فروغی، مدیر شبکه سه سیما، 13 آذر به فاصله یکسالونیم بعد از تعطیلکردن برنامه 90 در اظهارنظری که در قالب یک کلیپ در فضای مجازی بازتاب وسیعی داشت و البته واکنشهای زیادی را نیز برانگیخت، درباره چرایی کنارگذاشتن عادل فردوسیپور اینگونه توضیح داد: «فردوسیپور از مدار خارج شد، کنارش گذاشتم، محبوبیت و تخصص ایشان برای ما پنهان نبود، وقتی ببینید بهترین دروازهبان شما دائما در خط دیگری کار میکند، یکی دیگر را درون دروازه میگذارید!
کار داشت از مدارش خارج میشد و مهمترین بحث این بود، دیگران هم کارهای فردوسیپور را نگاه میکردند و میگفتند اگر کسی میتواند به خاطر محبوبیتش از مدار خارج شود و کسی هم به او چیزی نگوید، پس ما هم میتوانیم این کار را انجام دهیم. اینگونه اصلا صداوسیما از هم میپاشید! ما ناگزیر به گرفتن چنین تصمیمی بودیم». فردوسیپور تنها نمونهای از دهها چهرهای است که محبوب مردم است؛ اما مورد غضب قرار گرفته و محدود و از مدار خارجشده از سوی کسانی تلقی میشود که از چهرههای محبوب و تأثیرگذاریشان در جامعه نگرانند. پخش صدای چهره فاخر و نامدار موسیقی ایران محمدرضا شجریان در تلویزیونی که مخاطبانش با ربنای او در افطارهای رمضان خو گرفته بودند و خسرو آواز ایران لقب گرفته بود، ممنوع شده بود.
حیاتی گوینده اخبار سراسری که سالها مردم به سبک گویندگی او علاقه داشتهاند. علی دایی آقای گل فوتبال جهان به شیوهای عجیب در کشور خود از رسیدن به نیمکت تیم ملی و فعالیت در باشگاههای ایران در هر شکلی، دور میماند و گرفتار محرومیتی نانوشته میشود. یکی ممنوعالتصویر میشود؛ اما کلامش برای مردم آنقدر نافذ است که با یک تکرار در یک کلیپ که در فضای مجازی منتشر میشود، چند میلیون رأی را برای یک لیست گمنام دستوپا میکند.
رفتار با افراد و چهرههایی که در حوزه کاری خود به موفقیتهایی رسیده و در جامعه «مقبول و محبوب» هستند، شاید تا آنجا برود که تصویر و صدای آنان را حذف کنند؛ اما نمیتوانند تأثیر کلام و نفوذ عمیقشان بر جامعه را کمرنگ کنند. محبوبیت و مقبولیت نه خریدنی است و نه اکتسابی. محبوبیت و مقبولیت ذاتی است و برگرفته از نوع کنش و رفتاری است که چهرههای محبوب در جامعه به جای میگذارند و این اثرگذاری است که آنان را در جامعه مقبول و محبوب میکند. در صداوسيما برنامهای طراحی شد که نه جای 90 را گرفت و نه از محبوبیت فردوسیپور و برنامهاش کاست. این برنامه پخش میشود؛ اما نه اثرگذاری 90 فردوسیپور را دارد و نه بینندگان تلویزیونیاش آنقدر هستند که به حساب بیاید. ما به شیوهای عجیب با چهرههای تأثیرگذار و گروههای مرجع در سطح جامعه مشکل داریم.
جامعه ما به افرادی که مظلوم واقع میشوند، گرایش پیدا میکند و فرقی ندارد این فرد در چه حوزهای فعالیت میکند؛ خواه یک سیاستمدار باشد یا گوینده اخبار یا خواننده و موسیقیدان یا گزارشگر و مفسر ورزشی یا یک بازیگر سینما و تلویزیون، تقاوتی ندارد.
برای اطلاع از آخرین اخبار و تحلیلها به کانال شرق در «تلگرام» بپیوندید.