|

تأثیر عادل بر آینده شبکه‌های اجتماعی

سامان موحدي‌راد

تنها در سه ماه کنفدراسیون فوتبال آسیا از نهادی فاسد و منفور به کاراکتر محبوب بخش بزرگی از ایرانی‌ها تبدیل شد. شهریور امسال وقتی پرسپولیس در مرحله گروهی رقابت‌های لیگ قهرمانان آسیا پیش از دیدار حساسش با النصر با خبر محرومیت عیسی آل‌کثیر مواجه شد، ایرانی‌ها آن را به نفوذ عربستان در کنفدراسیون فوتبال آسیا و فساد این سازمان مرتبط دانستند. کار به جایی رسید که حتی در صداوسیمای ایران هم یک مجری این نهاد را به‌جای «ای‌اف‌سی» با لفظ «ای‌اف‌سیرک» خطاب کرد. خیل عظیمی از هواداران فوتبال نمی‌خواستند بپذیرند که حرکت عیسی آل‌کثیر نژادپرستانه بوده و برای همین همه چیز را مثل همیشه به دست‌های پشت ‌پرده و دشمنی‌ با مردم ایران نسبت می‌دادند. حالا و سه ماه بعد از آن رویداد و به مناسبت فینال همان رقابت‌ها، کنفدراسیون فوتبال آسیا به چهره محبوب فوتبال‌دوستان ایرانی تبدیل شده است. تنها به دلیل اینکه آنها در انتخابی هوشمندانه و در آستانه فینال تصمیم گرفتند تا عادل فردوسی‌پور را برای گزارش رقابت به دوحه ببرند. حتما دیگر در جریان اتفاق و رویداد مهمی که در صفحه اینستاگرام کنفدراسیون فوتبال آسیا رخ داده، هستید. صفحه فارسی این کنفدراسیون تا پیش از اعلام این خبر چیزی نزدیک به ۲۶۰ هزار دنبال‌کننده داشت و این عدد درست در ساعت شروع بازی فینال به ۲.۵ میلیون نفر رسیده بود؛ آن‌هم در‌حالی‌که حساب اصلی و رسمی کنفدراسیون فوتبال آسیا در مجموع ۱.۲ میلیون دنبال‌کننده دارد. تصمیم ساده و به‌موقعی که کار چندین و چند کمپین هزینه‌بر مجازی را برای این کنفدراسیون انجام داد و همچنین موجب شد تا چهره این نهاد فوتبالی در ایران ترمیم شود. از‌آنجایی‌که نگاه حرفه‌ای در نهادهای این‌چنین به کسب درآمد در فوتبال است، بنابراین تلاش می‌کنند با هر تصمیمی بیننده و علاقه‌مندی به محتوای تولیدشده خودشان اضافه کنند. چیزی که جریان معکوس آن را در بسیاری از نهادها از‌جمله مدیریت فوتبال و همچنین صداوسیمای ایران می‌بینیم. جایی که به دلیل انحصار موجود، مخاطب اهمیت ندارد و به دلیل وابستگی به بودجه دولتی درآمد هم اهمیتی ندارد و برای همین چهره‌ای مانند عادل فردوسی‌پور با تصمیم چند نفر از محبوب‌ترین برنامه تلویزیونی کنار گذاشته می‌شود. روز فینال آسیایی روزی بود که معلوم شد اگر در ایران انحصار رسانه‌ای وجود نداشته باشد و تلویزیون‌های خصوصی بتوانند آزادنه فعالیت و رقابت کنند، چه تحول بزرگی در تولید محتوا و سرگرمی برای مردم رخ می‌دهد. حتی در اینجا که رقابت نابرابر بود هم اینستاگرام توانست سهمی بیش از ۸۰۰ هزار نفر از مخاطبان را از آنِ خود کند؛ آن‌هم در پلتفرمی که مناسب دیدن فوتبال نیست و در شرایطی که دسترسی‌ها به اینترنت در ایران با استانداردهای جهانی تفاوت فاحشی دارد. تصورش را بکنید که اگر چنین گزارشی از یک شبکه تلویزیونی پخش می‌شد که دسترسی به آن برای عامه مردم راحت‌تر است، چه تفاوت فاحشی در میزان بیننده‌ها رخ می‌داد. در واقع این تصمیمات و شجاعت تصمیم‌گیری است که نگاه‌ها را به شما تغییر می‌دهد. ای‌اف‌سی خیلی راحت و با منطق جذب مخاطب برای جذب درآمد یک تصمیم ساده گرفت و محبوب‌ترین گزارشگر ایرانی را به قطر برد و از کنار آن مخاطب و پول و اسپانسرهایش را جذب کرد و در ایران رسانه ملی که به بودجه دولت وابسته است و از بیت‌المال ارتزاق می‌کند، ولی به آن پاسخ‌گو نیست، تصمیم گرفت تا پا در مسیر ریزش مخاطب بگذارد. شاید رویداد روز شنبه تأثیر مهمی هم در سرنوشت و آینده پلتفرم‌های آنلاین در ایران بگذارد. پیش‌تر سازمان صداوسیما معتقد بود هرگونه پخش آنلاین در پلتفرم‌های اینترنتی باید با مجوز آنها انجام شود و حالا مدعیان چنین تصمیمی شاهد حضور چهره اخراج‌شده‌شان روی صفحه موبایل هزاران ایرانی هستند. اینکه باز آنها چه «تصمیمی» می‌گیرند، شاید کمی قابل حدس باشد؛ اما اینکه بتوانند در برابر این حجم بزرگ از تغییرات دنیای مدرن همچنان با این شیوه سلبی برخورد کنند، بعید به نظر می‌رسد.

تنها در سه ماه کنفدراسیون فوتبال آسیا از نهادی فاسد و منفور به کاراکتر محبوب بخش بزرگی از ایرانی‌ها تبدیل شد. شهریور امسال وقتی پرسپولیس در مرحله گروهی رقابت‌های لیگ قهرمانان آسیا پیش از دیدار حساسش با النصر با خبر محرومیت عیسی آل‌کثیر مواجه شد، ایرانی‌ها آن را به نفوذ عربستان در کنفدراسیون فوتبال آسیا و فساد این سازمان مرتبط دانستند. کار به جایی رسید که حتی در صداوسیمای ایران هم یک مجری این نهاد را به‌جای «ای‌اف‌سی» با لفظ «ای‌اف‌سیرک» خطاب کرد. خیل عظیمی از هواداران فوتبال نمی‌خواستند بپذیرند که حرکت عیسی آل‌کثیر نژادپرستانه بوده و برای همین همه چیز را مثل همیشه به دست‌های پشت ‌پرده و دشمنی‌ با مردم ایران نسبت می‌دادند. حالا و سه ماه بعد از آن رویداد و به مناسبت فینال همان رقابت‌ها، کنفدراسیون فوتبال آسیا به چهره محبوب فوتبال‌دوستان ایرانی تبدیل شده است. تنها به دلیل اینکه آنها در انتخابی هوشمندانه و در آستانه فینال تصمیم گرفتند تا عادل فردوسی‌پور را برای گزارش رقابت به دوحه ببرند. حتما دیگر در جریان اتفاق و رویداد مهمی که در صفحه اینستاگرام کنفدراسیون فوتبال آسیا رخ داده، هستید. صفحه فارسی این کنفدراسیون تا پیش از اعلام این خبر چیزی نزدیک به ۲۶۰ هزار دنبال‌کننده داشت و این عدد درست در ساعت شروع بازی فینال به ۲.۵ میلیون نفر رسیده بود؛ آن‌هم در‌حالی‌که حساب اصلی و رسمی کنفدراسیون فوتبال آسیا در مجموع ۱.۲ میلیون دنبال‌کننده دارد. تصمیم ساده و به‌موقعی که کار چندین و چند کمپین هزینه‌بر مجازی را برای این کنفدراسیون انجام داد و همچنین موجب شد تا چهره این نهاد فوتبالی در ایران ترمیم شود. از‌آنجایی‌که نگاه حرفه‌ای در نهادهای این‌چنین به کسب درآمد در فوتبال است، بنابراین تلاش می‌کنند با هر تصمیمی بیننده و علاقه‌مندی به محتوای تولیدشده خودشان اضافه کنند. چیزی که جریان معکوس آن را در بسیاری از نهادها از‌جمله مدیریت فوتبال و همچنین صداوسیمای ایران می‌بینیم. جایی که به دلیل انحصار موجود، مخاطب اهمیت ندارد و به دلیل وابستگی به بودجه دولتی درآمد هم اهمیتی ندارد و برای همین چهره‌ای مانند عادل فردوسی‌پور با تصمیم چند نفر از محبوب‌ترین برنامه تلویزیونی کنار گذاشته می‌شود. روز فینال آسیایی روزی بود که معلوم شد اگر در ایران انحصار رسانه‌ای وجود نداشته باشد و تلویزیون‌های خصوصی بتوانند آزادنه فعالیت و رقابت کنند، چه تحول بزرگی در تولید محتوا و سرگرمی برای مردم رخ می‌دهد. حتی در اینجا که رقابت نابرابر بود هم اینستاگرام توانست سهمی بیش از ۸۰۰ هزار نفر از مخاطبان را از آنِ خود کند؛ آن‌هم در پلتفرمی که مناسب دیدن فوتبال نیست و در شرایطی که دسترسی‌ها به اینترنت در ایران با استانداردهای جهانی تفاوت فاحشی دارد. تصورش را بکنید که اگر چنین گزارشی از یک شبکه تلویزیونی پخش می‌شد که دسترسی به آن برای عامه مردم راحت‌تر است، چه تفاوت فاحشی در میزان بیننده‌ها رخ می‌داد. در واقع این تصمیمات و شجاعت تصمیم‌گیری است که نگاه‌ها را به شما تغییر می‌دهد. ای‌اف‌سی خیلی راحت و با منطق جذب مخاطب برای جذب درآمد یک تصمیم ساده گرفت و محبوب‌ترین گزارشگر ایرانی را به قطر برد و از کنار آن مخاطب و پول و اسپانسرهایش را جذب کرد و در ایران رسانه ملی که به بودجه دولت وابسته است و از بیت‌المال ارتزاق می‌کند، ولی به آن پاسخ‌گو نیست، تصمیم گرفت تا پا در مسیر ریزش مخاطب بگذارد. شاید رویداد روز شنبه تأثیر مهمی هم در سرنوشت و آینده پلتفرم‌های آنلاین در ایران بگذارد. پیش‌تر سازمان صداوسیما معتقد بود هرگونه پخش آنلاین در پلتفرم‌های اینترنتی باید با مجوز آنها انجام شود و حالا مدعیان چنین تصمیمی شاهد حضور چهره اخراج‌شده‌شان روی صفحه موبایل هزاران ایرانی هستند. اینکه باز آنها چه «تصمیمی» می‌گیرند، شاید کمی قابل حدس باشد؛ اما اینکه بتوانند در برابر این حجم بزرگ از تغییرات دنیای مدرن همچنان با این شیوه سلبی برخورد کنند، بعید به نظر می‌رسد.

برای اطلاع از آخرین اخبار و تحلیل‌ها به کانال شرق در «تلگرام» بپیوندید.