بالای كوه تلویزیون
زهرا مشتاق
تلاشی پشت تلاشی، هر چند متر یک تلاشی تازه است؛ تلاشی یعنی ایست بازرسی. همین بازرسیهاست که افغانستان را هنوز سر پا نگه داشته است. در فرودگاه کابل که اسمش حامد کرزی است، بیشتر از مسافرها، قوماندانها هستند که به چشم میآیند؛ هم پلیس مرد و هم پلیس زن که با لباسهای مخصوص خاکی آبیرنگ، آدمها را زیر نظر دارند. زن پلیسی که پشت محفظهای شیشهای نشسته، اشاره میکند ماسکم را بردارم تا صورتم را کامل ببیند. دست راست و چپم با یک دستگاه هوشمند انگشتنگاری میشود و روی پاسپورتم مهر ورود زده میشود. ساعت حدود 11 ظهر است و کابل شلوغ و پرترافیک. بیشتر از ترافیک، آنچه به چشم میآید هرجومرج در رانندگی است؛ مثلا وسط مسیر مستقیمی که دارید میروید میتوانید یک ماشین را ببینید که با سرعت تمام و مخالف مسیر شما، صاف به سمت شما میآید. اینجا ترافیک هم که باشد، رانندهها راهی برای فرار پیدا و مثل باد رانندگی میکنند. سرعت در خیابانهایی که هر لحظهاش میتواند همراه با یک حادثه باشد. برای همین است که ناگهان متوجه میشوی صندلی را محکم گرفتهای یا بدنت ناخودآگاه جمع شده است. راننده ما که بینظیر است. در تمام سالهای جنگ راننده تانک
بوده است. پس رانندگی در کابل برای او مثل آبخوردن است. کابل شهری کوهستانی است. برای همین، افزایش جمعیت، موجب ساخت خانههایی در دامنه و بالاییترین قسمت کوه شده است. خانه انبوهی از کوهنشینان در گردنه در بافتی بههمفشرده پراکنده شده است. خانههایی که آب لولهکشی ندارند و مسافت پلکانی و دورانی زیادی باید طی کنند تا به پایین کوه برسند و بتوانند آب تهیه کنند. ساکنانی که بضاعت چندانی برای سکنا در خانههای بهتر ندارند. این منطقه وسیع که به آن خانههای بالای کوه تلویزیون گفته میشود، اسمهای دیگری هم دارد، مثل ده افغانان یا قوای مرکز. درست شبیه زورآباد در اطراف تهران و کرج است. آسمان غبارآلود به نظر میرسد، اما غبار نیست، دود است. انرژی بسیار گران است و سوخت غالب زغالسنگ. میشود کامیونهای زیادی را دید که انباشته از زغالسنگ هستند. سنگهایی بسیار بزرگ و عظیمالجثه که از معادن مرکزی و بهویژه ولایت بامیان تأمین میشوند. بخاریها شکلی متفاوت از بخاریهای رایج در ایران دارد و مخصوص سوخت زغالسنگ است، با لولههایی بلند که خانهها را گرم میکند. هر خانواده افغانستانی به اندازه توان مالی سوخت مورد نیاز خود را برای
گذراندن فصل سرد تهیه میکند. بعضی از خانوادهها که خرید زغالسنگ برایشان سخت است، از چوب و گاه حتی از لاستیک برای گرمشدن خانههای خود استفاده میکنند. در افغانستان به هر هفت کیلوگرم، یک سیر گفته میشود. هر سیر زغالسنگ 80 افغانی میشود؛ یعنی کیلویی 12 افغانی. هر خانواده افغان بهطور میانگین برای زمستان دو تا سه تن زغالسنگ استفاده میکند. در خانههای بسیاری کرسی وجود دارد و ساکنان خانه لباس گرم زمستانی به تن دارند. برخلاف ایران که مردم در خانههای خود، در زمستان و تابستان لباسهای بهاصطلاح تابستانی میپوشند و از انرژی به هر اندازه که بخواهند استفاده میکنند، در کابل و در خانهها، مردم با پوشیدن لباس گرم در استفاده از انرژی گران صرفهجویی میکنند. قبضهای برق مبالغ قابل توجهی است و برای همین زمستانها بهویژه که کابل کوهستانی بسیار سرد میشود، استفاده بیشتر از زغالسنگ، آسمان را به حد بالایی از آلودگی میرساند که چندین برابر آلودگی شهر بزرگی همچون تهران است.
کابل شبیه ایران دهه 60 ماست؛ جامانده از توسعه و زیرساختهای نابودشده طی سالیان طولانی جنگ.
تلاشی پشت تلاشی، هر چند متر یک تلاشی تازه است؛ تلاشی یعنی ایست بازرسی. همین بازرسیهاست که افغانستان را هنوز سر پا نگه داشته است. در فرودگاه کابل که اسمش حامد کرزی است، بیشتر از مسافرها، قوماندانها هستند که به چشم میآیند؛ هم پلیس مرد و هم پلیس زن که با لباسهای مخصوص خاکی آبیرنگ، آدمها را زیر نظر دارند. زن پلیسی که پشت محفظهای شیشهای نشسته، اشاره میکند ماسکم را بردارم تا صورتم را کامل ببیند. دست راست و چپم با یک دستگاه هوشمند انگشتنگاری میشود و روی پاسپورتم مهر ورود زده میشود. ساعت حدود 11 ظهر است و کابل شلوغ و پرترافیک. بیشتر از ترافیک، آنچه به چشم میآید هرجومرج در رانندگی است؛ مثلا وسط مسیر مستقیمی که دارید میروید میتوانید یک ماشین را ببینید که با سرعت تمام و مخالف مسیر شما، صاف به سمت شما میآید. اینجا ترافیک هم که باشد، رانندهها راهی برای فرار پیدا و مثل باد رانندگی میکنند. سرعت در خیابانهایی که هر لحظهاش میتواند همراه با یک حادثه باشد. برای همین است که ناگهان متوجه میشوی صندلی را محکم گرفتهای یا بدنت ناخودآگاه جمع شده است. راننده ما که بینظیر است. در تمام سالهای جنگ راننده تانک
بوده است. پس رانندگی در کابل برای او مثل آبخوردن است. کابل شهری کوهستانی است. برای همین، افزایش جمعیت، موجب ساخت خانههایی در دامنه و بالاییترین قسمت کوه شده است. خانه انبوهی از کوهنشینان در گردنه در بافتی بههمفشرده پراکنده شده است. خانههایی که آب لولهکشی ندارند و مسافت پلکانی و دورانی زیادی باید طی کنند تا به پایین کوه برسند و بتوانند آب تهیه کنند. ساکنانی که بضاعت چندانی برای سکنا در خانههای بهتر ندارند. این منطقه وسیع که به آن خانههای بالای کوه تلویزیون گفته میشود، اسمهای دیگری هم دارد، مثل ده افغانان یا قوای مرکز. درست شبیه زورآباد در اطراف تهران و کرج است. آسمان غبارآلود به نظر میرسد، اما غبار نیست، دود است. انرژی بسیار گران است و سوخت غالب زغالسنگ. میشود کامیونهای زیادی را دید که انباشته از زغالسنگ هستند. سنگهایی بسیار بزرگ و عظیمالجثه که از معادن مرکزی و بهویژه ولایت بامیان تأمین میشوند. بخاریها شکلی متفاوت از بخاریهای رایج در ایران دارد و مخصوص سوخت زغالسنگ است، با لولههایی بلند که خانهها را گرم میکند. هر خانواده افغانستانی به اندازه توان مالی سوخت مورد نیاز خود را برای
گذراندن فصل سرد تهیه میکند. بعضی از خانوادهها که خرید زغالسنگ برایشان سخت است، از چوب و گاه حتی از لاستیک برای گرمشدن خانههای خود استفاده میکنند. در افغانستان به هر هفت کیلوگرم، یک سیر گفته میشود. هر سیر زغالسنگ 80 افغانی میشود؛ یعنی کیلویی 12 افغانی. هر خانواده افغان بهطور میانگین برای زمستان دو تا سه تن زغالسنگ استفاده میکند. در خانههای بسیاری کرسی وجود دارد و ساکنان خانه لباس گرم زمستانی به تن دارند. برخلاف ایران که مردم در خانههای خود، در زمستان و تابستان لباسهای بهاصطلاح تابستانی میپوشند و از انرژی به هر اندازه که بخواهند استفاده میکنند، در کابل و در خانهها، مردم با پوشیدن لباس گرم در استفاده از انرژی گران صرفهجویی میکنند. قبضهای برق مبالغ قابل توجهی است و برای همین زمستانها بهویژه که کابل کوهستانی بسیار سرد میشود، استفاده بیشتر از زغالسنگ، آسمان را به حد بالایی از آلودگی میرساند که چندین برابر آلودگی شهر بزرگی همچون تهران است.
کابل شبیه ایران دهه 60 ماست؛ جامانده از توسعه و زیرساختهای نابودشده طی سالیان طولانی جنگ.
برای اطلاع از آخرین اخبار و تحلیلها به کانال شرق در «تلگرام» بپیوندید.