بایدن وقت تلف کند، ایران مشتاقتر میشود؟
نویسنده: برت استفنز:
جو بایدن، رئیسجمهوری منتخب، بهصراحت گفته روش مطلوب او در مقابله با ایران، یافتن راهی برای بازگشت به توافق هستهای امضاشده توسط دولت باراک اوباما در سال 2015 و چانهزنی بر سر تمدید برخی از مفاد اصلی آن است. بایدن در ماه سپتامبر در مطلبی برای «سیانان» نوشت «اگر ایران به تعهداتش بازگردد»، آمریکا نیز بهعنوان نقطه شروع مذاکرات بعدی دوباره به توافق خواهد پیوست. درهمینحال، ایران در واکنش به ترور دکتر فخریزاده، دانشمند برجسته هستهای، از تصمیم به افزایش سطح تولید اورانیوم غنیشده خبر داد و به اخراج بازرسان بینالمللی تا اوایل فوریه در صورت خودداری آمریکا از تسهیل فوری تحریمها خبر داد. ایران همچنین هرگونه تمدید مفاد توافق هستهای را رد کرده و اعلام کرده مذاکرات مجددی بر سر توافق وجود نخواهد داشت.
در چنین شرایطی شاید تنها یک راه برای دولت جدید بایدن در خروج از این بنبست وجود داشته باشد: رئیسجمهوری منتخب میتواند در بازگشت به توافق تعلل و از اهرم زمان در برابر ایران استفاده کند. تهران نومیدانه خواستار لغو تحریمهاست و پس از اجراشدن توافق هستهای در سال 2016 ایران تقریبا 2.1 میلیون بشکه نفت خام در روز صادر میکرد. در سال 2020 پس از تحریمهای دولت ترامپ صادرات نفتی ایران به کمتر از یکچهارم آن رسیده است. نرخ تورم هم حدود 42 تا 99 درصد است. سال گذشته مردم در اعتراض به افزایش قیمت سوخت تظاهرات گسترده خیابانی برگزار کردند.
واکنش جمهوری اسلامی به بحرانهای اقتصادی و سیاسی، تلاشی برای بالابردن مخاطرات رویکرد ایالات متحده بوده است. ایران روی موفقیت ایجاد یک بحران هستهای و سپس ترغیب دولت جدید در ایالات متحده به متوقفکردن تحریمها شرط بسته و انتظار دارد رئیسجمهوری منتخب پیش از آغاز مذاکرات معنادار از اهرم قابلتوجه اقتصادی خود دست بکشد. ایران در مقابل لغو تحریمها، مانع از دسترسی بازرسان سازمان ملل به تأسیسات هستهای خود نخواهد شد. به نوعی میتوان گفت ایران مواردی را برای چانهزنی مطرح میکند که پیشتر در عضویت در پیمان منع گسترش سلاحهای هستهای و برجام به آنها متعهد شده است. واقعیت این است که تهدید ایران به تشدید تنشها در نتیجه ایجاد یک بحران هستهای با ایالات متحده یک بلوف است، چون خطر رویارویی نظامی با دشمنی که بسیار به ایران نزدیک است، گزینههای این کشور را محدود کرده.
در شش ماه گذشته چندین انفجار در ایران به بخشهایی از تأسیسات هستهای آسیب رساند. دکتر محسن فخریزاده، اولین دانشمند هستهای ایران نبود که با حملهای خشونتآمیز مواجه شد و احتمالا آخرین نفر نیز نخواهد بود. اگرچه تاکنون هیچ گروه یا سازمانی مسئولیت این حملات را بر عهده نگرفته است اما درباره منبع و عامل آنها چندان شک و تردیدی وجود ندارد. ایران بهخوبی میداند که اگر با سرعت به سمت شکست هستهای حرکت کند، با یک چالش مؤثر مواجه خواهد شد. در رابطه با اینکه ایران تا چه اندازه اقدامات تحریکآمیز انجام دهد، بدون اینکه این تحریکها به تشدید تنش بینجامد، محدودیتی وجود دارد. بهطور خلاصه، موضع مذاکراتی ایران چندان قدرتمند نیست و گزینههای زیادی هم برای تشدید تنش ندارد.
در مقابل، دولت جدید بایدن با دردستداشتن چهار کارت قدرتمند، کار خود را در کاخ سفید آغاز میکند؛ البته به این شرط که بخواهد از این کارتها بازی کند. اول، واگذارکردن توانایی بازدارندگی مؤثر به اسرائیل بدون مواجهه با مخاطره مواجهه نظامی است. دوم، امکان استفاده از منابع نظامی، اقتصادی، اطلاعاتی و دیپلماتیک جبهه عرب و اسرائیل بهعنوان یک اهرم فشار در برابر ایران است. سوم، نبود لزوم اعمال تحریمهای جدید برای فلجکردن اقتصاد ایران است و بایدن میتواند تنها به اجرای موارد موجود ادامه دهد. چهارم، بایدن میتواند از شواهد درباره احتمال فعالیتهای پنهانی ایران در رابطه با تجهیزات و مواد هستهای که به معنای نقض تعهدات پیشین است، استفاده کند و از ایران بخواهد که گزارش دقیقی از مواد و تجهیزات موجود هستهای را در مذاکرات جدید ارائه دهد.
شاید مسیر دستیابی به یک توافق معتبر و بادوام با ایران برای دولت بایدن از طریق جلب حمایت منطقهای و ایجاد حمایت دو حزبی از توافق در ایالات متحده باشد. توافق میتواند ایران را به انتخاب بین یک برنامه هستهای یا یک اقتصاد کارآمد، وادار کند. دولت بایدن اگر صبر و تحمل داشته باشد، ممکن است با یک دستاورد دیپلماتیک پایدار، پاداش بگیرد؛ دستاورد دیپلماتیکی که برخلاف گذشته، بهسادگی توسط دولت بعدی نابود نشود.
ترجمه: دیپلماسی ایرانی
منبع: نیویورکتایمز
نویسنده: برت استفنز:
جو بایدن، رئیسجمهوری منتخب، بهصراحت گفته روش مطلوب او در مقابله با ایران، یافتن راهی برای بازگشت به توافق هستهای امضاشده توسط دولت باراک اوباما در سال 2015 و چانهزنی بر سر تمدید برخی از مفاد اصلی آن است. بایدن در ماه سپتامبر در مطلبی برای «سیانان» نوشت «اگر ایران به تعهداتش بازگردد»، آمریکا نیز بهعنوان نقطه شروع مذاکرات بعدی دوباره به توافق خواهد پیوست. درهمینحال، ایران در واکنش به ترور دکتر فخریزاده، دانشمند برجسته هستهای، از تصمیم به افزایش سطح تولید اورانیوم غنیشده خبر داد و به اخراج بازرسان بینالمللی تا اوایل فوریه در صورت خودداری آمریکا از تسهیل فوری تحریمها خبر داد. ایران همچنین هرگونه تمدید مفاد توافق هستهای را رد کرده و اعلام کرده مذاکرات مجددی بر سر توافق وجود نخواهد داشت.
در چنین شرایطی شاید تنها یک راه برای دولت جدید بایدن در خروج از این بنبست وجود داشته باشد: رئیسجمهوری منتخب میتواند در بازگشت به توافق تعلل و از اهرم زمان در برابر ایران استفاده کند. تهران نومیدانه خواستار لغو تحریمهاست و پس از اجراشدن توافق هستهای در سال 2016 ایران تقریبا 2.1 میلیون بشکه نفت خام در روز صادر میکرد. در سال 2020 پس از تحریمهای دولت ترامپ صادرات نفتی ایران به کمتر از یکچهارم آن رسیده است. نرخ تورم هم حدود 42 تا 99 درصد است. سال گذشته مردم در اعتراض به افزایش قیمت سوخت تظاهرات گسترده خیابانی برگزار کردند.
واکنش جمهوری اسلامی به بحرانهای اقتصادی و سیاسی، تلاشی برای بالابردن مخاطرات رویکرد ایالات متحده بوده است. ایران روی موفقیت ایجاد یک بحران هستهای و سپس ترغیب دولت جدید در ایالات متحده به متوقفکردن تحریمها شرط بسته و انتظار دارد رئیسجمهوری منتخب پیش از آغاز مذاکرات معنادار از اهرم قابلتوجه اقتصادی خود دست بکشد. ایران در مقابل لغو تحریمها، مانع از دسترسی بازرسان سازمان ملل به تأسیسات هستهای خود نخواهد شد. به نوعی میتوان گفت ایران مواردی را برای چانهزنی مطرح میکند که پیشتر در عضویت در پیمان منع گسترش سلاحهای هستهای و برجام به آنها متعهد شده است. واقعیت این است که تهدید ایران به تشدید تنشها در نتیجه ایجاد یک بحران هستهای با ایالات متحده یک بلوف است، چون خطر رویارویی نظامی با دشمنی که بسیار به ایران نزدیک است، گزینههای این کشور را محدود کرده.
در شش ماه گذشته چندین انفجار در ایران به بخشهایی از تأسیسات هستهای آسیب رساند. دکتر محسن فخریزاده، اولین دانشمند هستهای ایران نبود که با حملهای خشونتآمیز مواجه شد و احتمالا آخرین نفر نیز نخواهد بود. اگرچه تاکنون هیچ گروه یا سازمانی مسئولیت این حملات را بر عهده نگرفته است اما درباره منبع و عامل آنها چندان شک و تردیدی وجود ندارد. ایران بهخوبی میداند که اگر با سرعت به سمت شکست هستهای حرکت کند، با یک چالش مؤثر مواجه خواهد شد. در رابطه با اینکه ایران تا چه اندازه اقدامات تحریکآمیز انجام دهد، بدون اینکه این تحریکها به تشدید تنش بینجامد، محدودیتی وجود دارد. بهطور خلاصه، موضع مذاکراتی ایران چندان قدرتمند نیست و گزینههای زیادی هم برای تشدید تنش ندارد.
در مقابل، دولت جدید بایدن با دردستداشتن چهار کارت قدرتمند، کار خود را در کاخ سفید آغاز میکند؛ البته به این شرط که بخواهد از این کارتها بازی کند. اول، واگذارکردن توانایی بازدارندگی مؤثر به اسرائیل بدون مواجهه با مخاطره مواجهه نظامی است. دوم، امکان استفاده از منابع نظامی، اقتصادی، اطلاعاتی و دیپلماتیک جبهه عرب و اسرائیل بهعنوان یک اهرم فشار در برابر ایران است. سوم، نبود لزوم اعمال تحریمهای جدید برای فلجکردن اقتصاد ایران است و بایدن میتواند تنها به اجرای موارد موجود ادامه دهد. چهارم، بایدن میتواند از شواهد درباره احتمال فعالیتهای پنهانی ایران در رابطه با تجهیزات و مواد هستهای که به معنای نقض تعهدات پیشین است، استفاده کند و از ایران بخواهد که گزارش دقیقی از مواد و تجهیزات موجود هستهای را در مذاکرات جدید ارائه دهد.
شاید مسیر دستیابی به یک توافق معتبر و بادوام با ایران برای دولت بایدن از طریق جلب حمایت منطقهای و ایجاد حمایت دو حزبی از توافق در ایالات متحده باشد. توافق میتواند ایران را به انتخاب بین یک برنامه هستهای یا یک اقتصاد کارآمد، وادار کند. دولت بایدن اگر صبر و تحمل داشته باشد، ممکن است با یک دستاورد دیپلماتیک پایدار، پاداش بگیرد؛ دستاورد دیپلماتیکی که برخلاف گذشته، بهسادگی توسط دولت بعدی نابود نشود.
ترجمه: دیپلماسی ایرانی
منبع: نیویورکتایمز
برای اطلاع از آخرین اخبار و تحلیلها به کانال شرق در «تلگرام» بپیوندید.