|

اینفلوئنسرها به گورهای تاریخی رسیدند

ویدا باقری

ماجرا از یک پست اینستاگرامی شروع شد؛ فردی که خود را مشاور و مدرس در حوزه گردشگری معرفی کرده بود، با انتشار مجموعه استوری‌ای از محوطه باستانی کاوش‌نشده در منطقه تاسوکی در مرز ایران و افغانستان از فالوئرهایش خواسته بود او را همراهی کنند. او که خود را محق می‌دانست نمایش هرچه جذاب‌تری بازی کند، تکه‌های جمجمه و دیگر اعضای بدن یک اسکلت را جدا کرده و به گفته خودش بخش‌های سالمش را برای بیننده‌هایش سوا کرده بود. او با همراهی لیدر محلی، به بازی با خشت‌ها، موزائیک‌های لعابدار، اشیای سنگی و فلزی رها‌شده در محوطه ادامه می‌داد و هر شی‌ای را که جابه‌جا می‌کرد، آه از نهاد هر بیننده‌ای که کوچک‌ترین اطلاعات ایران‌شناسی دارد، برمی‌آورد. در شکایتی غم بزرگم را از ورود گردشگر ناآگاه و ضربه به سرمایه ملی که داده‌های باستان‌شناسی‌اش هنوز مطالعه نشده‌اند، به معاون میراث فرهنگی سیستان‌و‌بلوچستان رساندم. بحق که به‌سرعت جواب دادند و قول رسیدگی. هرچند رسیدگی‌شان منجر به پاک‌شدن عکس‌ها از صفحه خاطی و انتشار یک ویدئوی عذرخواهی شد؛ گویا خصومت شخصی بود که حل‌وفصل شده است، نه از‌بین‌رفتن میراثی که متعلق به یک ملت است. چند خبرگزاری اخبار را انتشار دادند. کاربران خواستار رسیدگی بودند و پیوسته به انتشار مطلب کمک می‌کردند. روز بعد، 17 آذر 1399 اداره کل میراث فرهنگی سیستان در بیانه‌ای که منتشر کردند از دستگیری فرد خاطی و تذکر شفاهی و کتبی خبر دادند و اذعان کردند منطقه مذکور ثبت ملی نیست و داده‌ها سطحی است که با وزش باد روی ماسه‌ها مشخص شده‌اند؛ در‌حالی‌که خبرگزاری ایسنا قلعه رامرود در منطقه تاسوکی را که رفتار ماجراجویانه این جوان در آن انجام شده بود، در فهرست ثبت‌شده آثار ملی می‌دانست؛ منطقه‌ای مرزی که نه یگان حفاظت دارد نه قابلیت ورود گردشگر. با این همه ورود اینفلوئنسر با مجوز در همراهی راهنمای محلی بوده است. چگونه می‌شود مسئولیت میراث فرهنگی در حفاظت‌نکردن، عدم اطلاع‌رسانی صحیح، عدم آموزش درست راهنمای گردشگری و تخصیص‌ندادن بودجه برای حفاظت را نادیده گرفت و همه را به برخورد قانونی با شخص خاطی تقلیل داد؟ چگونه می‌شود به حفظ این آثار برای نسل بعدی امید داشت که میراث فرهنگی‌اش نه از قصور در حفاظت از محوطه باستانی عذرخواهی می‌کند، نه از برنامه‌هایش برای بیشتر‌کردن امنیت منطقه حرف می‌زند؛ منطقه‌ای که حاوی داده‌های خام و علمی است که به گفته باستان‌شناسان همان استان، بسیار مهم هستند؛ حتی اگر در سطح باشند.

ماجرا از یک پست اینستاگرامی شروع شد؛ فردی که خود را مشاور و مدرس در حوزه گردشگری معرفی کرده بود، با انتشار مجموعه استوری‌ای از محوطه باستانی کاوش‌نشده در منطقه تاسوکی در مرز ایران و افغانستان از فالوئرهایش خواسته بود او را همراهی کنند. او که خود را محق می‌دانست نمایش هرچه جذاب‌تری بازی کند، تکه‌های جمجمه و دیگر اعضای بدن یک اسکلت را جدا کرده و به گفته خودش بخش‌های سالمش را برای بیننده‌هایش سوا کرده بود. او با همراهی لیدر محلی، به بازی با خشت‌ها، موزائیک‌های لعابدار، اشیای سنگی و فلزی رها‌شده در محوطه ادامه می‌داد و هر شی‌ای را که جابه‌جا می‌کرد، آه از نهاد هر بیننده‌ای که کوچک‌ترین اطلاعات ایران‌شناسی دارد، برمی‌آورد. در شکایتی غم بزرگم را از ورود گردشگر ناآگاه و ضربه به سرمایه ملی که داده‌های باستان‌شناسی‌اش هنوز مطالعه نشده‌اند، به معاون میراث فرهنگی سیستان‌و‌بلوچستان رساندم. بحق که به‌سرعت جواب دادند و قول رسیدگی. هرچند رسیدگی‌شان منجر به پاک‌شدن عکس‌ها از صفحه خاطی و انتشار یک ویدئوی عذرخواهی شد؛ گویا خصومت شخصی بود که حل‌وفصل شده است، نه از‌بین‌رفتن میراثی که متعلق به یک ملت است. چند خبرگزاری اخبار را انتشار دادند. کاربران خواستار رسیدگی بودند و پیوسته به انتشار مطلب کمک می‌کردند. روز بعد، 17 آذر 1399 اداره کل میراث فرهنگی سیستان در بیانه‌ای که منتشر کردند از دستگیری فرد خاطی و تذکر شفاهی و کتبی خبر دادند و اذعان کردند منطقه مذکور ثبت ملی نیست و داده‌ها سطحی است که با وزش باد روی ماسه‌ها مشخص شده‌اند؛ در‌حالی‌که خبرگزاری ایسنا قلعه رامرود در منطقه تاسوکی را که رفتار ماجراجویانه این جوان در آن انجام شده بود، در فهرست ثبت‌شده آثار ملی می‌دانست؛ منطقه‌ای مرزی که نه یگان حفاظت دارد نه قابلیت ورود گردشگر. با این همه ورود اینفلوئنسر با مجوز در همراهی راهنمای محلی بوده است. چگونه می‌شود مسئولیت میراث فرهنگی در حفاظت‌نکردن، عدم اطلاع‌رسانی صحیح، عدم آموزش درست راهنمای گردشگری و تخصیص‌ندادن بودجه برای حفاظت را نادیده گرفت و همه را به برخورد قانونی با شخص خاطی تقلیل داد؟ چگونه می‌شود به حفظ این آثار برای نسل بعدی امید داشت که میراث فرهنگی‌اش نه از قصور در حفاظت از محوطه باستانی عذرخواهی می‌کند، نه از برنامه‌هایش برای بیشتر‌کردن امنیت منطقه حرف می‌زند؛ منطقه‌ای که حاوی داده‌های خام و علمی است که به گفته باستان‌شناسان همان استان، بسیار مهم هستند؛ حتی اگر در سطح باشند.

برای اطلاع از آخرین اخبار و تحلیل‌ها به کانال شرق در «تلگرام» بپیوندید.