گذاری به روستاهای زلزلهزده آذربایجان و زندگی «جیران»
قالیها بیدار، چلهها زیر آوار
آزاده تاجعلي
رودخانهها زیر یخ خوابیدهاند. برف روی مزار آبادی میبارد و سنگهای بیشتری را نسبت به پارسال سفید میکند. اینجا «اویلق» است (حومه ورزقان) و زنان آن سالهای سال در طبیعت سرد، با بارش برف و بوران، عادت داشتند بنشینند، کودکهای زیبایشان را که پوست سفید دارند، بخوابانند و با نخهای ابریشم روی چلههای ابریشم، گلهای سرخ به دنیا بیاورند و دست آخر، قالیهایشان که تمام شد، بیندازند روی زمین و نگاهش کنند؛ تصویرهایی که سالها و سالها تکرار شد و به یکباره با زلزله فرو ریخت و هنوز هم با گذشت نیمسال، دوباره جان نگرفت.
«جیران» 35 سال دارد و از 20 سالگی با ورود به خانه مردش، یک دار قالی برای خود دستوپا کرد و تابلوفرش بافت. او میگوید: وقتی دیدم شوهرم درآمد کمی دارد مثل بقیه فامیلم، بافتن تابلوفرش را یاد گرفتم و این خیلیخوب بود چون زودتر از فرشهای بزرگ میشد کار را به مشتریها تحویل بدهی و پول هم زودتر به دستمان میرسید. همیشه، جز در فصل تابستان، که سرم در مزرعه گندم شلوغ میشد، نشسته بودم پشتدارقالی و سهتا بچههایم را هم کنارش بزرگ کرده بودم اما امسال تابستان زلزله که آمد، دارقالیام با یک تابلوی نصفه بافته شده ماند زیر آوار و بیکار شدم.
او ادامه میدهد: خانهمان خیلی تخریب شد و نمیشد دار شکسته را در آن نگه داریم. گفتیم، آن را کنار همه آوارهای مهم از وسایل خانه، گوشه حیاط نگه میداریم تا مسوولهای آبادی بیایند و فکری به حال ما بکنند، اما هنوز اینها همان گوشه افتاده و هیچکس هم کمک نکرده است. من هر روز میتوانم فقط بیایم کنار دار شکستهام بنشینم و به چوبهایش دست بکشم، چون نمیتوانم خودم آنها را جابهجا کنم و از نو بسازم؛ شوهرم هم که سنگ کلیه دارد و از موقع زلزله و با سرمای هوا، چون همیشه سرد است و دستشویی و حمام نداریم، کلیهاش عفونت کرد؛ آخر ما نه خانه درستی داریم و نه کانکس به ما رسید. چادرهایی هم که تحویل گرفتیم زیپهایش خراب شد و در یخبندان اویلق دیگر نتوانستیم در آن زندگی کنیم؛ سهماه میشود که برگشتیم به خانه تخریب شدهمان و با همان اوضاع داریم سر میکنیم.
جیران درباره مشکلات دیگر خودش میگوید: از وقتی که زلزله آمد مریضی خودم هم بیشتر شد. من آسم دارم و وقتی از زلزله ترسیدم تپش قلب گرفتم و بعضی وقتها حتی نمیتوانم خوب حرف بزنم، اما با وجود اینها اگر یک روز دار قالیام از زیر آوار جمع بشود، بقیه آوارها را هم ببرند و ما بتوانیم وام بگیریم و خانهمان را درست کنیم، فکر کنم که دیگر به عنوان یک زن آرزویی در دنیا نداشته باشم. من دوست دارم یک روز دوباره کنار خواهرها و دخترعموهایم تابلوفرش ببافم و همه چیز در آبادیمان مثل روز اولش بشود.
رودخانهها زیر یخ خوابیدهاند. برف روی مزار آبادی میبارد و سنگهای بیشتری را نسبت به پارسال سفید میکند. اینجا «اویلق» است (حومه ورزقان) و زنان آن سالهای سال در طبیعت سرد، با بارش برف و بوران، عادت داشتند بنشینند، کودکهای زیبایشان را که پوست سفید دارند، بخوابانند و با نخهای ابریشم روی چلههای ابریشم، گلهای سرخ به دنیا بیاورند و دست آخر، قالیهایشان که تمام شد، بیندازند روی زمین و نگاهش کنند؛ تصویرهایی که سالها و سالها تکرار شد و به یکباره با زلزله فرو ریخت و هنوز هم با گذشت نیمسال، دوباره جان نگرفت.
«جیران» 35 سال دارد و از 20 سالگی با ورود به خانه مردش، یک دار قالی برای خود دستوپا کرد و تابلوفرش بافت. او میگوید: وقتی دیدم شوهرم درآمد کمی دارد مثل بقیه فامیلم، بافتن تابلوفرش را یاد گرفتم و این خیلیخوب بود چون زودتر از فرشهای بزرگ میشد کار را به مشتریها تحویل بدهی و پول هم زودتر به دستمان میرسید. همیشه، جز در فصل تابستان، که سرم در مزرعه گندم شلوغ میشد، نشسته بودم پشتدارقالی و سهتا بچههایم را هم کنارش بزرگ کرده بودم اما امسال تابستان زلزله که آمد، دارقالیام با یک تابلوی نصفه بافته شده ماند زیر آوار و بیکار شدم.
او ادامه میدهد: خانهمان خیلی تخریب شد و نمیشد دار شکسته را در آن نگه داریم. گفتیم، آن را کنار همه آوارهای مهم از وسایل خانه، گوشه حیاط نگه میداریم تا مسوولهای آبادی بیایند و فکری به حال ما بکنند، اما هنوز اینها همان گوشه افتاده و هیچکس هم کمک نکرده است. من هر روز میتوانم فقط بیایم کنار دار شکستهام بنشینم و به چوبهایش دست بکشم، چون نمیتوانم خودم آنها را جابهجا کنم و از نو بسازم؛ شوهرم هم که سنگ کلیه دارد و از موقع زلزله و با سرمای هوا، چون همیشه سرد است و دستشویی و حمام نداریم، کلیهاش عفونت کرد؛ آخر ما نه خانه درستی داریم و نه کانکس به ما رسید. چادرهایی هم که تحویل گرفتیم زیپهایش خراب شد و در یخبندان اویلق دیگر نتوانستیم در آن زندگی کنیم؛ سهماه میشود که برگشتیم به خانه تخریب شدهمان و با همان اوضاع داریم سر میکنیم.
جیران درباره مشکلات دیگر خودش میگوید: از وقتی که زلزله آمد مریضی خودم هم بیشتر شد. من آسم دارم و وقتی از زلزله ترسیدم تپش قلب گرفتم و بعضی وقتها حتی نمیتوانم خوب حرف بزنم، اما با وجود اینها اگر یک روز دار قالیام از زیر آوار جمع بشود، بقیه آوارها را هم ببرند و ما بتوانیم وام بگیریم و خانهمان را درست کنیم، فکر کنم که دیگر به عنوان یک زن آرزویی در دنیا نداشته باشم. من دوست دارم یک روز دوباره کنار خواهرها و دخترعموهایم تابلوفرش ببافم و همه چیز در آبادیمان مثل روز اولش بشود.
برای اطلاع از آخرین اخبار و تحلیلها به کانال شرق در «تلگرام» بپیوندید.