|

به مناسبت «روز جهانی انیمیشن»

کارگردانی انیمیشن با دو بال برای پرواز

اشکان رهگذر.مدیرعامل استودیوی انیمیشن «هورخش» و نویسنده و کارگردان انیمیشن

یک‌بار با یکی از همکارانم در مسیر بازگشت به خانه قدم می‌زدیم، همکارم از من پرسید: «اشکان، تو به‌‌عنوان کارگردان انیمیشن دقیقا چه کاری انجام می‌دهی؟». برای لحظه‌ای ذهنم یاری نکرد، ماندم که وظایف یک کارگردان انیمیشن را در یک روند استاندارد جهانی به همکارم توضیح بدهم یا کاری که من به‌عنوان یک کارگردان انیمیشن در ایران انجام می‌دهم!
کارگردانی انیمیشن در ایران فراز‌و‌نشیب‌های زیادی دارد، از جمله آن می‌توان به این اشاره کرد که به‌عنوان یک کارگردان انیمیشن بخش بزرگی از کارهایی که انجام می‌دهید اصلا به انیمیشن ربطی ندارد! شاید بیشتر مدیریتی است تا بتوانید گروهی را کنار هم نگاه دارید، این گروه را به سمت هدفی متمرکز کنید و روی فعالیت‌های آنها نظارت داشته باشید. شاید بخش دیگر آن مالی است، یکی از دغدغه‌های شما به‌عنوان کارگردان انیمیشن همیشه پول است! چقدر می‌توانید با پولی که دارید پیش بروید؟ چقدر شرایط اقتصادی با کار شما درگیر است؟ چالش دیگر این است که شما باید مدیریت پروژه و مدیریت منابع انسانی را نیز در نظر داشته باشید، چند نفر برای هر مرحله لازم است؟ چقدر این نیروها می‌توانند تولید را با سرعت پیش ببرند؟ آیا این هنرمندان در روندهای کاری خود آموزش‌های لازم را دیده‌اند؟ آیا توانایی انجام کارهایی را که به آنها محول شده است، دارند؟ درست است که در تولید هر انیمیشن گروهی به‌عنوان مدیریت پروژه حضور دارند ولی همان گروه هم با مشکل مشابهی روبه‌رو هستند، نداشتن تجربه کافی! بعد از اینکه تمام این موارد را در نظر گرفتید، باید در همه جلسات حضور پیدا کنید! منظورم همه جلسات است! از جلساتی که با مدیران مختلف برگزار می‌کنید تا منابع کافی را برای فیلمتان دست‌وپا کنید تا جلساتی که برای پخش و نمایش فیلمتان برگزار می‌شود یا حتی مجوزهایی که قرار است به شما ندهند! شما مجبورید به همه توضیح بدهید انیمیشن چیست و چرا خوب است و این مشکلات چند‌برابر می‌شود زمانی که تخصص شما انیمیشن دوبعدی است، باید توضیح بدهید که انیمیشن دوبعدی منقرض نشده و دنیای انیمیشن فراتر از دیزنی و پیکسار است و در دنیا هنوز مردم زیادی انیمیشن دوبعدی تماشا می‌کنند. البته این توضیحات ادامه پیدا می‌کند و تا زمان پخش فیلم ادامه دارد، شما باید همه این توضیحات را در زمان نمایش فیلمتان به مخاطبان و خبرنگاران هم بدهید. با نیم‌نگاهی به پاراگراف بالا شما برای یک کارگردان انیمیشن بودن باید اطلاعات مدیریتی، مدیریت مالی و حسابداری، مدیریت تولید و پروژه و مدیریت منابع انسانی را تا حد مطلوبی داشته باشید و بعد از آن نوبت به کار اصلی شما می‌رسد: فیلم‌ساختن! حالا شما باید با وقتی که دارید به فیلم‌نامه فکر کنید، یک کارگردان انیمیشن در ایران اگر فیلم‌نامه را خودش ننوشته باشد باید بتواند فیلم‌نامه را بازنویسی کند، باز هم به خاطر‌ بی‌‌‌تجربه نویسندگان! بعد از آن باید کمی طراحی بلد باشید که خودتان فیلم‌نامه را تصویری کنید، چراکه هنرمندان انیماتور بهتر می‌توانند با تصویر ارتباط برقرار کنند. از اینجا به بعد همه‌چیز کمی انیمیشنی‌تر می‌شود، شما باید بتوانید با انیماتورها، مسئولان جلوه‌های ویژه، طراحان و متخصصان مختلف تعامل و گفت‌وگو کنید و این یعنی شما باید از تمامی مراحل تولید اطلاعات جامعی داشته باشید. این موضوع تا مرحله صداگذاری، تدوین و ساخت موسیقی ادامه دارد. شما به‌عنوان کارگردان انیمیشن در ایران در هیچ مرحله‌ای نمی‌توانید کارتان را رها کنید و نفس راحت بکشید و باید تا آخرین مرحله که فیلم شما در لابراتوار در حال تنظیم رنگ است حضور داشته باشید؛ چراکه بازهم مشکل نداشتن ‌تجربه در برخورد با آثار انیمیشن در لابراتوارهای ایرانی وجود دارد و ممکن است همان برخوردی با فیلم شما بشود که با یک فیلم زنده می‌شود و رنگ‌ها نابود شوند، پس باید حضور داشته باشید، در مجموع شما به‌عنوان یک کارگردان انیمیشن در ایران باید مرتب در حال یادگیری باشید، قوی باشید، پشت‌بازوهای بزرگی داشته باشید و برخی از مواقع دو بال هم داشته باشید که بتوانید با سرعت بیشتری در استودیو و بین استودیوها در حال پرواز باشید و رؤیای خود و تیمتان را واقعی کنید.
یک‌بار با یکی از همکارانم در مسیر بازگشت به خانه قدم می‌زدیم، همکارم از من پرسید: «اشکان، تو به‌‌عنوان کارگردان انیمیشن دقیقا چه کاری انجام می‌دهی؟». برای لحظه‌ای ذهنم یاری نکرد، ماندم که وظایف یک کارگردان انیمیشن را در یک روند استاندارد جهانی به همکارم توضیح بدهم یا کاری که من به‌عنوان یک کارگردان انیمیشن در ایران انجام می‌دهم!
کارگردانی انیمیشن در ایران فراز‌و‌نشیب‌های زیادی دارد، از جمله آن می‌توان به این اشاره کرد که به‌عنوان یک کارگردان انیمیشن بخش بزرگی از کارهایی که انجام می‌دهید اصلا به انیمیشن ربطی ندارد! شاید بیشتر مدیریتی است تا بتوانید گروهی را کنار هم نگاه دارید، این گروه را به سمت هدفی متمرکز کنید و روی فعالیت‌های آنها نظارت داشته باشید. شاید بخش دیگر آن مالی است، یکی از دغدغه‌های شما به‌عنوان کارگردان انیمیشن همیشه پول است! چقدر می‌توانید با پولی که دارید پیش بروید؟ چقدر شرایط اقتصادی با کار شما درگیر است؟ چالش دیگر این است که شما باید مدیریت پروژه و مدیریت منابع انسانی را نیز در نظر داشته باشید، چند نفر برای هر مرحله لازم است؟ چقدر این نیروها می‌توانند تولید را با سرعت پیش ببرند؟ آیا این هنرمندان در روندهای کاری خود آموزش‌های لازم را دیده‌اند؟ آیا توانایی انجام کارهایی را که به آنها محول شده است، دارند؟ درست است که در تولید هر انیمیشن گروهی به‌عنوان مدیریت پروژه حضور دارند ولی همان گروه هم با مشکل مشابهی روبه‌رو هستند، نداشتن تجربه کافی! بعد از اینکه تمام این موارد را در نظر گرفتید، باید در همه جلسات حضور پیدا کنید! منظورم همه جلسات است! از جلساتی که با مدیران مختلف برگزار می‌کنید تا منابع کافی را برای فیلمتان دست‌وپا کنید تا جلساتی که برای پخش و نمایش فیلمتان برگزار می‌شود یا حتی مجوزهایی که قرار است به شما ندهند! شما مجبورید به همه توضیح بدهید انیمیشن چیست و چرا خوب است و این مشکلات چند‌برابر می‌شود زمانی که تخصص شما انیمیشن دوبعدی است، باید توضیح بدهید که انیمیشن دوبعدی منقرض نشده و دنیای انیمیشن فراتر از دیزنی و پیکسار است و در دنیا هنوز مردم زیادی انیمیشن دوبعدی تماشا می‌کنند. البته این توضیحات ادامه پیدا می‌کند و تا زمان پخش فیلم ادامه دارد، شما باید همه این توضیحات را در زمان نمایش فیلمتان به مخاطبان و خبرنگاران هم بدهید. با نیم‌نگاهی به پاراگراف بالا شما برای یک کارگردان انیمیشن بودن باید اطلاعات مدیریتی، مدیریت مالی و حسابداری، مدیریت تولید و پروژه و مدیریت منابع انسانی را تا حد مطلوبی داشته باشید و بعد از آن نوبت به کار اصلی شما می‌رسد: فیلم‌ساختن! حالا شما باید با وقتی که دارید به فیلم‌نامه فکر کنید، یک کارگردان انیمیشن در ایران اگر فیلم‌نامه را خودش ننوشته باشد باید بتواند فیلم‌نامه را بازنویسی کند، باز هم به خاطر‌ بی‌‌‌تجربه نویسندگان! بعد از آن باید کمی طراحی بلد باشید که خودتان فیلم‌نامه را تصویری کنید، چراکه هنرمندان انیماتور بهتر می‌توانند با تصویر ارتباط برقرار کنند. از اینجا به بعد همه‌چیز کمی انیمیشنی‌تر می‌شود، شما باید بتوانید با انیماتورها، مسئولان جلوه‌های ویژه، طراحان و متخصصان مختلف تعامل و گفت‌وگو کنید و این یعنی شما باید از تمامی مراحل تولید اطلاعات جامعی داشته باشید. این موضوع تا مرحله صداگذاری، تدوین و ساخت موسیقی ادامه دارد. شما به‌عنوان کارگردان انیمیشن در ایران در هیچ مرحله‌ای نمی‌توانید کارتان را رها کنید و نفس راحت بکشید و باید تا آخرین مرحله که فیلم شما در لابراتوار در حال تنظیم رنگ است حضور داشته باشید؛ چراکه بازهم مشکل نداشتن ‌تجربه در برخورد با آثار انیمیشن در لابراتوارهای ایرانی وجود دارد و ممکن است همان برخوردی با فیلم شما بشود که با یک فیلم زنده می‌شود و رنگ‌ها نابود شوند، پس باید حضور داشته باشید، در مجموع شما به‌عنوان یک کارگردان انیمیشن در ایران باید مرتب در حال یادگیری باشید، قوی باشید، پشت‌بازوهای بزرگی داشته باشید و برخی از مواقع دو بال هم داشته باشید که بتوانید با سرعت بیشتری در استودیو و بین استودیوها در حال پرواز باشید و رؤیای خود و تیمتان را واقعی کنید.

برای اطلاع از آخرین اخبار و تحلیل‌ها به کانال شرق در «تلگرام» بپیوندید.