سودان و اسرائیل برای عادیسازی روابط توافق کردند
معامله پردردسر خارطوم
«دونالد ترامپ»، رئیسجمهوری آمریکا، دستاورد جدیدی را به کارنامه سیاست خارجیاش اضافه کرد؛ سودان سومین کشور اتحادیه عرب است که در کمتر از سه ماه اخیر به برقراری روابط با اسرائیل رضایت میدهد و به اردن و مصر میپیوندد؛ اما برای ساکنان نوار غزه این خبر دردآور است. به گزارش رویترز، ترامپ که به دنبال انتخاب مجدد در انتخابات سوم نوامبر در آمریکاست، در تماسی تلفنی با «بنیامین نتانیاهو»، نخستوزیر اسرائیل، «عبدالله حمدوک»، نخستوزیر سودان و «عبدالفتاح البرهان»، رئیس شورای انتقالی این توافقنامه را اعلام کرد. در بیانیه مشترک آنان آمده است: «رهبران با عادیسازی روابط سودان و اسرائیل و پایاندادن به وضعیت جنگ بین ملتهای خود موافقت کردند».
اما عادیسازی روابط خارطوم با تلآویو به سادگی آنچه در امارات و بحرین گذشت نیست؛ این موضوع از جمله مسائل بسیار حساس در سودان به شمار میآید؛ موضوعی که باعث ایجاد شکاف میان رهبران غیرنظامی و سران ارتش این کشور شده است. پس از سرنگونی «عمر البشیر» دیکتاتور این کشور در آوریل سال ۲۰۱۹، دولت موقت سودان با ترکیبی از نیروهای نظامی و غیرنظامی شکل گرفته است. دولت موقت اصرار دارد که موضوع خروج سودان از لیست کشورهای حامی تروریسم میبایست مستقل از موضوع توافق ناظر بر عادیسازی روابط با اسرائیل دنبال شود. از این رو، دولت دونالد ترامپ پیش از اعلام رسمی توافق صلح میان سودان و اسرائیل، موضوع خروج سودان از لیست کشورهای حامی تروریسم را اعلام کرده بود. این در حالی است که دولت آمریکا توافق صلح سودان با اسرائیل را به عنوان شرط خروج این کشور از لیست کشورهای حامی تروریسم میداند.
در همین حال، ائتلاف «نیروهای تفاهم ملی سودان» که ائتلافی چپگراست، از جمله مخالفان و منتقدان توافق صلح با اسرائیل به شمار میآید. این گروه که در سرنگونی البشیر نقش داشت و یکی از نیروهای کلیدی «ائتلاف تغییر و آزادی» در سودان به شمار میآید، اعلام کرده توافق ناظر بر عادیسازی مناسبات با اسرائیل، نقض قانون اساسی سودان و همچنین نادیدهگرفتن «سه نه» در این کشور است. «سه نه» اشاره به توافق سال ۱۹۶۷ دارد که در خارطوم به امضای کشورهای عربی رسید و عبارت بود از «نه به رسمیتشناختن اسرائیل»، «نه به صلح با اسرائیل» و «نه به مذاکره با اسرائیل».
سودانیها در این میان به دو گروه تقسیم شدهاند؛ گروهی که موافق این عادیسازی هستند و میگویند این توافق به سود سودان و در راستای منافع اقتصادی این کشور است. گروهی دیگر هم که مخالف این توافق هستند با حضور در خیابانها شعار سر دادند که «نه صلح، نه مذاکره و نه سازش با رژیم اشغالگر». همچنین «صادق المهدی»، نخستوزیر پیشین سودان، در اعتراض به تصمیم اخیر دولت از شرکت در نشست مذهبی روز شنبه انصراف داد و گفت: «این بیانیه با قانون ملی سودان در تضاد است و حذف پروژه صلح در خاورمیانه را دامن خواهد زد و زمینهساز جنگی تازه خواهد بود». «کمال عمر»، یکی از رهبران حزب کنگره مردمی نیز در بیانیهای جداگانه تأکید کرد که دولت انتقالی سودان، منتخب مردم نیست و بنابراین واجد اختیار قانونی برای عادیسازی روابط با اسرائیل نیست.
تحریم سودان از سوی آمریکا بحران اقتصادی فراگیری را در پی داشته است. دولت آمریکا در سایه توافق صلح سودان با اسرائیل اعلام آمادگی کرده است از بخشی از بدهیهای مالی این کشور صرفنظر کرده و در عرصه تحولات اقتصادی و تضمین توزیع مواد غذایی از این کشور حمایت کند. با این حال، وزیر خارجه سودان روز جمعه گفت توافق برای عادیسازی روابط با اسرائیل منوط به تصویب شورای قانونگذاری است که هنوز تشکیل نشده است.
با این حال گفته میشود که قرار است بهزودی هیئتهایی از خارطوم و تلآویو برای امضای قراردادهایی ناظر بر گسترش همکاریها با یکدیگر دیدار و گفتوگو کنند. طبق گزارشها، اسرائیل و سودان قرار است در عرصههای کشاورزی و تجاری با یکدیگر همکاری کنند.
پیوستن ریاض به کشورهای عربی
با وجود مخالفتهای گسترده در سودان، دونالد ترامپ در سخنرانی خود گفت بهزودی عربستان سعودی نیز به جمع این کشورها اضافه خواهد شد. از نظر حامیان رئیسجمهوری آمریکا، او در این روزهای پایانی به این دستاوردهای خارجی نیاز دارد و امیدوار است که بتواند فاصله خود را با «جو بایدن» رقیب دموکراتش کاهش دهد. به همین دلیل او در سخنرانی خود در مقابل خبرنگاران از نتانیاهو -که با او صحبت میکرد- پرسید که آیا باور دارد جو بایدن که او را «خوابآلود» توصیف میکرد، میتواند به چنین معاملهای کمک کند؟ نتانیاهو که بهشدت نگران شکست ترامپ در این انتخابات است، محتاطانه پاسخ داد: «چیزی که میتوانم به شما بگویم این است که ما از هر کسی در آمریکا که به صلح کمک کند، قدردانی میکنیم. از کاری که شما انجام دادهاید هم بسیار قدردانی میکنیم».
«دونالد ترامپ»، رئیسجمهوری آمریکا، دستاورد جدیدی را به کارنامه سیاست خارجیاش اضافه کرد؛ سودان سومین کشور اتحادیه عرب است که در کمتر از سه ماه اخیر به برقراری روابط با اسرائیل رضایت میدهد و به اردن و مصر میپیوندد؛ اما برای ساکنان نوار غزه این خبر دردآور است. به گزارش رویترز، ترامپ که به دنبال انتخاب مجدد در انتخابات سوم نوامبر در آمریکاست، در تماسی تلفنی با «بنیامین نتانیاهو»، نخستوزیر اسرائیل، «عبدالله حمدوک»، نخستوزیر سودان و «عبدالفتاح البرهان»، رئیس شورای انتقالی این توافقنامه را اعلام کرد. در بیانیه مشترک آنان آمده است: «رهبران با عادیسازی روابط سودان و اسرائیل و پایاندادن به وضعیت جنگ بین ملتهای خود موافقت کردند».
اما عادیسازی روابط خارطوم با تلآویو به سادگی آنچه در امارات و بحرین گذشت نیست؛ این موضوع از جمله مسائل بسیار حساس در سودان به شمار میآید؛ موضوعی که باعث ایجاد شکاف میان رهبران غیرنظامی و سران ارتش این کشور شده است. پس از سرنگونی «عمر البشیر» دیکتاتور این کشور در آوریل سال ۲۰۱۹، دولت موقت سودان با ترکیبی از نیروهای نظامی و غیرنظامی شکل گرفته است. دولت موقت اصرار دارد که موضوع خروج سودان از لیست کشورهای حامی تروریسم میبایست مستقل از موضوع توافق ناظر بر عادیسازی روابط با اسرائیل دنبال شود. از این رو، دولت دونالد ترامپ پیش از اعلام رسمی توافق صلح میان سودان و اسرائیل، موضوع خروج سودان از لیست کشورهای حامی تروریسم را اعلام کرده بود. این در حالی است که دولت آمریکا توافق صلح سودان با اسرائیل را به عنوان شرط خروج این کشور از لیست کشورهای حامی تروریسم میداند.
در همین حال، ائتلاف «نیروهای تفاهم ملی سودان» که ائتلافی چپگراست، از جمله مخالفان و منتقدان توافق صلح با اسرائیل به شمار میآید. این گروه که در سرنگونی البشیر نقش داشت و یکی از نیروهای کلیدی «ائتلاف تغییر و آزادی» در سودان به شمار میآید، اعلام کرده توافق ناظر بر عادیسازی مناسبات با اسرائیل، نقض قانون اساسی سودان و همچنین نادیدهگرفتن «سه نه» در این کشور است. «سه نه» اشاره به توافق سال ۱۹۶۷ دارد که در خارطوم به امضای کشورهای عربی رسید و عبارت بود از «نه به رسمیتشناختن اسرائیل»، «نه به صلح با اسرائیل» و «نه به مذاکره با اسرائیل».
سودانیها در این میان به دو گروه تقسیم شدهاند؛ گروهی که موافق این عادیسازی هستند و میگویند این توافق به سود سودان و در راستای منافع اقتصادی این کشور است. گروهی دیگر هم که مخالف این توافق هستند با حضور در خیابانها شعار سر دادند که «نه صلح، نه مذاکره و نه سازش با رژیم اشغالگر». همچنین «صادق المهدی»، نخستوزیر پیشین سودان، در اعتراض به تصمیم اخیر دولت از شرکت در نشست مذهبی روز شنبه انصراف داد و گفت: «این بیانیه با قانون ملی سودان در تضاد است و حذف پروژه صلح در خاورمیانه را دامن خواهد زد و زمینهساز جنگی تازه خواهد بود». «کمال عمر»، یکی از رهبران حزب کنگره مردمی نیز در بیانیهای جداگانه تأکید کرد که دولت انتقالی سودان، منتخب مردم نیست و بنابراین واجد اختیار قانونی برای عادیسازی روابط با اسرائیل نیست.
تحریم سودان از سوی آمریکا بحران اقتصادی فراگیری را در پی داشته است. دولت آمریکا در سایه توافق صلح سودان با اسرائیل اعلام آمادگی کرده است از بخشی از بدهیهای مالی این کشور صرفنظر کرده و در عرصه تحولات اقتصادی و تضمین توزیع مواد غذایی از این کشور حمایت کند. با این حال، وزیر خارجه سودان روز جمعه گفت توافق برای عادیسازی روابط با اسرائیل منوط به تصویب شورای قانونگذاری است که هنوز تشکیل نشده است.
با این حال گفته میشود که قرار است بهزودی هیئتهایی از خارطوم و تلآویو برای امضای قراردادهایی ناظر بر گسترش همکاریها با یکدیگر دیدار و گفتوگو کنند. طبق گزارشها، اسرائیل و سودان قرار است در عرصههای کشاورزی و تجاری با یکدیگر همکاری کنند.
پیوستن ریاض به کشورهای عربی
با وجود مخالفتهای گسترده در سودان، دونالد ترامپ در سخنرانی خود گفت بهزودی عربستان سعودی نیز به جمع این کشورها اضافه خواهد شد. از نظر حامیان رئیسجمهوری آمریکا، او در این روزهای پایانی به این دستاوردهای خارجی نیاز دارد و امیدوار است که بتواند فاصله خود را با «جو بایدن» رقیب دموکراتش کاهش دهد. به همین دلیل او در سخنرانی خود در مقابل خبرنگاران از نتانیاهو -که با او صحبت میکرد- پرسید که آیا باور دارد جو بایدن که او را «خوابآلود» توصیف میکرد، میتواند به چنین معاملهای کمک کند؟ نتانیاهو که بهشدت نگران شکست ترامپ در این انتخابات است، محتاطانه پاسخ داد: «چیزی که میتوانم به شما بگویم این است که ما از هر کسی در آمریکا که به صلح کمک کند، قدردانی میکنیم. از کاری که شما انجام دادهاید هم بسیار قدردانی میکنیم».
برای اطلاع از آخرین اخبار و تحلیلها به کانال شرق در «تلگرام» بپیوندید.