|

روحِ بزرگِ قاره فقیران

سیدعلی صالحی

در حیرتم از کاروبار بسیاران! در این جهان حسرت‌زده بی‌پناه، وقتی می‌توان به‌سادگی «محبوب» شد، چرا عده‌ای مسیر سخت و پُرهزینه و بدعاقبتِ منفورشدن را انتخاب می‌کنند! طریقی از این دست، یعنی قرائتِ سه، پنج روزة زندگی به شیوه جاهلیت محض، تنها به دوزخ و تاریکی منتهی می‌شود. به سوراخِ موش خزیدن صدام‌حسین، گم‌وگور شدنِ زین‌العابدین بن‌علی، قفس‌نشینیِ تحقیرآمیز حسنی‌مبارک، سرافکندگی و سقوط علی عبدالله صالح، التماس‌های دردآور سرهنگ قذافی در واپسین لحظات: سرنوشت نفرت‌طلبانی در محاصرة چاپلوسان که سرانجام به خِفَت و خواری درگذشتند. این بی‌خبرانِ تملق‌پذیر، از قدرت مردم بی‌خبر بودند. هراسِ خاموشان و تزویرِ فرصت‌خواهان را پای محبوبیت خود می‌نوشتند، بی‌اطلاع‌تر که این هلهله‌های محدودِ پردروغ تنها مولود نفرت است.شگفتا... این جهان برای عده‌ای آلوده به قیامتِ قدرت، هرگز جای هیچ عبرتی نبوده است. «تاریخ» در تربیتِ نیک‌وبد... آموزگارِ نابهنجاری است. چقدر «گاندی» کم داریم، و چه دارد این نکبت، ‌این قدرت، این هلاهل هفت سر، که مرتب فرشته را به دیو شدن دعوت می‌کند؟!با عزت زیستن اینقدر سخت است که کرور‌کرور آدمی در نیایشِ نکبت بر خلسه می‌روند؟ چقدر «نلسون ماندلا» کم داریم در جهانِ درنده. به یاد بیاورید. او به وقتِ قدرت به عیادتِ شکنجه‌گر خود رفت تا به خانوار بشر بگوید استبداد و ستم و جهالت و کینه و انتقام را نقطة پایانی نیست مگر به حکمتِ آگاهی، عشق، آزادی و امید. او اجازه نداد سلولِ سالیانش قفس برای دیگری شود. با یک بغل گل به دیدارِ مقبرة مرگ، به دیدارِ سلولِ خود رفت، زیرا جهانِ آرمانی خویش را برای انسان، گلستان می‌خواست. در حیرتم... حالا! حالا به جای آموختن از این پیرِ مهربانِ همیشه خندان، هم به ستایش احساساتیِ او مشغول می‌شویم و هرچه عبارتِ اشباع‌شده (که از جهان تملق به دنیای مستقلِ قلم خزیده) است... گرد می‌آوریم: آه... قهرمانِ تاریخ/ آخرین اسطوره/ چهرة بی‌همتایِ انسانی / آن حضورِ بلامنازعِ نستوه/ مبارزِ بی‌مثالِ راه آزادی/ الگوی مقاومت و پایداری/ یکی از هزاران بیش/ و ... همین مبالغه‌ها، کلماتِ کلان، عباراتِ آلوده، اغراق تا سرحدِمرگِ واژه، و کاری کرده و می‌کنیم که بار و عمق و ارزش و تاثیرِ بسیاری از این «ترین‌ها»ی عالی، به حضیضِ هلهله فرو کاسته شود. به‌جای پرداختن به زندگیِ آموزنده نلسون ماندلا، فورا مزمور خوانِ مرگِ او می‌شویم. نلسون ماندلا ... و دستاوردهای انسانی او ... مهم است. یادش گرامی هست (چه ما بخواهیم و چه نخواهیم!) اما واقعا یادش گرامی باد. بوی خوشِ خیزش می‌آید، این‌بار... سراسرِ آفریقا، روحِ بزرگِ این پیرِ پاکیزه بر سراسرِ قارة فقیران برای طلایه‌دارانِ توسعه و نجات و استقلال دست تکان می‌دهد. حالا «پاتریس لومومبا» به استقبال نلسون ماندلا می‌آید: «هی پسر یک طبلی با خودت می‌آوردی، اینجا هم خبرهایی هست!»
در حیرتم از کاروبار بسیاران! در این جهان حسرت‌زده بی‌پناه، وقتی می‌توان به‌سادگی «محبوب» شد، چرا عده‌ای مسیر سخت و پُرهزینه و بدعاقبتِ منفورشدن را انتخاب می‌کنند! طریقی از این دست، یعنی قرائتِ سه، پنج روزة زندگی به شیوه جاهلیت محض، تنها به دوزخ و تاریکی منتهی می‌شود. به سوراخِ موش خزیدن صدام‌حسین، گم‌وگور شدنِ زین‌العابدین بن‌علی، قفس‌نشینیِ تحقیرآمیز حسنی‌مبارک، سرافکندگی و سقوط علی عبدالله صالح، التماس‌های دردآور سرهنگ قذافی در واپسین لحظات: سرنوشت نفرت‌طلبانی در محاصرة چاپلوسان که سرانجام به خِفَت و خواری درگذشتند. این بی‌خبرانِ تملق‌پذیر، از قدرت مردم بی‌خبر بودند. هراسِ خاموشان و تزویرِ فرصت‌خواهان را پای محبوبیت خود می‌نوشتند، بی‌اطلاع‌تر که این هلهله‌های محدودِ پردروغ تنها مولود نفرت است.شگفتا... این جهان برای عده‌ای آلوده به قیامتِ قدرت، هرگز جای هیچ عبرتی نبوده است. «تاریخ» در تربیتِ نیک‌وبد... آموزگارِ نابهنجاری است. چقدر «گاندی» کم داریم، و چه دارد این نکبت، ‌این قدرت، این هلاهل هفت سر، که مرتب فرشته را به دیو شدن دعوت می‌کند؟!با عزت زیستن اینقدر سخت است که کرور‌کرور آدمی در نیایشِ نکبت بر خلسه می‌روند؟ چقدر «نلسون ماندلا» کم داریم در جهانِ درنده. به یاد بیاورید. او به وقتِ قدرت به عیادتِ شکنجه‌گر خود رفت تا به خانوار بشر بگوید استبداد و ستم و جهالت و کینه و انتقام را نقطة پایانی نیست مگر به حکمتِ آگاهی، عشق، آزادی و امید. او اجازه نداد سلولِ سالیانش قفس برای دیگری شود. با یک بغل گل به دیدارِ مقبرة مرگ، به دیدارِ سلولِ خود رفت، زیرا جهانِ آرمانی خویش را برای انسان، گلستان می‌خواست. در حیرتم... حالا! حالا به جای آموختن از این پیرِ مهربانِ همیشه خندان، هم به ستایش احساساتیِ او مشغول می‌شویم و هرچه عبارتِ اشباع‌شده (که از جهان تملق به دنیای مستقلِ قلم خزیده) است... گرد می‌آوریم: آه... قهرمانِ تاریخ/ آخرین اسطوره/ چهرة بی‌همتایِ انسانی / آن حضورِ بلامنازعِ نستوه/ مبارزِ بی‌مثالِ راه آزادی/ الگوی مقاومت و پایداری/ یکی از هزاران بیش/ و ... همین مبالغه‌ها، کلماتِ کلان، عباراتِ آلوده، اغراق تا سرحدِمرگِ واژه، و کاری کرده و می‌کنیم که بار و عمق و ارزش و تاثیرِ بسیاری از این «ترین‌ها»ی عالی، به حضیضِ هلهله فرو کاسته شود. به‌جای پرداختن به زندگیِ آموزنده نلسون ماندلا، فورا مزمور خوانِ مرگِ او می‌شویم. نلسون ماندلا ... و دستاوردهای انسانی او ... مهم است. یادش گرامی هست (چه ما بخواهیم و چه نخواهیم!) اما واقعا یادش گرامی باد. بوی خوشِ خیزش می‌آید، این‌بار... سراسرِ آفریقا، روحِ بزرگِ این پیرِ پاکیزه بر سراسرِ قارة فقیران برای طلایه‌دارانِ توسعه و نجات و استقلال دست تکان می‌دهد. حالا «پاتریس لومومبا» به استقبال نلسون ماندلا می‌آید: «هی پسر یک طبلی با خودت می‌آوردی، اینجا هم خبرهایی هست!»

برای اطلاع از آخرین اخبار و تحلیل‌ها به کانال شرق در «تلگرام» بپیوندید.