اقتباسی از میشل زواگو
شرق: «قصههایی که به دل مینشینند فقط فراوردههای ذوق و قریحه و نبوغ نیستند و تنها نویسندگان پدیدشان نمیآورند، بلکه از رخدادهای گوناگونی مایه میگیرند که در جوامع انسانی ریشه دارند. حکایتی که برایتان روایت میکنم نیز برگرفته از زندگی و غمنامههای آن است و از فرانسه آغاز میشود، از نقطهای که دست طبیعت آن را آراسته و تمدن جدید به نابودیاش کمر بسته، سرزمینی با چشماندازهای سحرانگیز و مهد بلندپروازیهای مردان و زنان بزرگ. در بخشی از خاک فرانسه که به دریا منتهی میشود، دماغهای هست که حدود سی کیلومتر در آب پیش رفته و در رأس آن قصری عظیم و مشرف به دریا بنا شده که شبها به فانوسی دریایی شباهت دارد و راهنمایی برای کشتیهاست. افزون بر این، در برابر موجهای سهمگین سرسختانه ایستاده و آنها را به دریای خروشان بازمیگرداند». این آغاز داستان «قصه عشق» میشل زواگو است که با ترجمه آزاد محمدرضا مرعشیپور در نشر ماهریس به چاپ رسیده است. میشل زواگو از نویسندگان و روزنامهنگاران فرانسوی است که در سال 1860 متولد شد و در سال 1918 از دنیا رفت. زواگو نویسنده آثار عمدتا تاریخی و پرماجراست که اغلب داستانهایش هم با اقبال
خوانندگان زیادی روبهرو شده است.
میشل زواگو آثار زیادی نوشته و تعدادی از آنها از سالها پیش در ایران ترجمه و منتشر شده است. حتی گفته میشود که مشفق کاظمی در نوشتن «تهران مخوف» تحت تأثیر میشل زواگو بوده است. محمدرضا مرعشیپور هم تاکنون چند اثر زواگو را به شکل ترجمه آزاد به فارسی برگردانده است. او در واقع به شکل اقتباس آزاد سراغ آثار زواگو رفته و در «قصه عشق» نیز همین کار را کرده است. مرعشیپور در اقتباس و بازنویسی «قصه عشق» شیوه مرسوم رمانهای کلاسیک را در پیش گرفته و بخشهایی از داستان زواگو را با این شیوه بازنویسی کرده است.
سطرهای ابتدایی داستان، قصری عظیم و مشرف به دریا را توصیف میکند که اگرچه عمری صدساله دارد، اما هنوز پابرجا و استوار است. نام این قصر صخره مورگابت است که معماری عجیب و تنهایی شگفتآوری دارد و چشماندازهای رنگبهرنگ اطرافش بر جذابیت آن افزوده است: «جلال و شکوهی دارد که خشنودی و سبکباری میآفریند و ابهتی که بیم و امید در دل مینشاند. پیشرو موجهای هولانگیزی خواهید دید که آنها را صخرههای سخت کرانه پیوسته پس میرانند و صدای نالههایشان بیوقفه در گوش طنینانداز است. در سوی راست برهوتی میبینید که تا افق ادامه دارد و در سوی چپ بلندیهای سر به فلککشیده را که تا مسافتی دور در امتداد ساحل گستردهاند، گویی دست طبیعت دژهایی را برای کوتاهکردن دست متجاوزان ساخته باشد. اینک به پشت سر بنگرید تا زمینی بارور را با پوششی چندان چشمنواز ببینید که در وهم نمیگنجد، درختانی پربار با فراوردههایی رنگارنگ و جویبارهایی که در میان این همه زیبایی رواناند و حیات را تضمین میکنند و عشق به زندگی را در دل هر بینندهای زنده میدارند».
خانواده اشرافی مورگابت در این قصر زندگی میکنند. از این خانواده اصیل دو برادر به جا ماندهاند که یکیشان با دختری از کشاورزان همان منطقه ازدواج کرده و دیگری مجرد مانده است. این دو سرخوشانه و به دور از هیاهوی شهر در این قصر روزگار میگذرانند. همهچیز طبق روال عادی پیش میرود تا اینکه جنگ میان فرانسه و انگلیس درمیگیرد و حس وطندوستی دو برادر باعث میشود آنها با فروش بخشی از اموالشان چند کشتی و همچنین نیروی نظامی فراهم کنند و به کشتیهای بازرگانی انگلیسی حمله کنند. آنها تا پایان جنگ و شکست امپراتوری انگلیس به این کار ادامه میدهند و به این ترتیب پس از جنگ هم ثروت زیادی به دست میآورند و هم به شهرت میرسند، هرچند هیچیک چندان حاصلی برایشان ندارد، چراکه یکی از آنها پاهایش را از دست داده و دیگری نابینا شده است. در بخشی دیگر از این رمان میخوانیم: «تردیدی نیست که انگلیسیها ملت بزرگی هستند و انگلستان در زمره ثروتمندترین کشورهای جهان به شمار میآید. در بازرگانی همانند ندارد. زغال سنگ را کشتیهایش به دورترین جاهای دنیا میبرند و از فروش پنبه، پارچه، آهنآلات، ماهیهای گوناگون و... سودی سرشار به خزانهاش میریزد.
دو دسته از مردمش مشهورند: سوارکارانی که در مسابقات اسب میتازند و به پول و شهرت میرسند و دزدانی که در دنیا معروفاند و به اندازهای تردست که سرمه را از چشم میربایند و با نوآوریهایشان پلیس را شگفتزده میکنند. در سراسر انگلیس آگهیهایی بر در و دیوار میبینید که پلیس وجود آنها را به مردم هشدار میدهد؛ اما چندان دور از ذهن نیست اگر در همان حال که سرگرم خواندن آگهی هستید، موجودیتان را به یغما ببرند. با این همه از یک دزد تنها چه برمیآید جز اینکه در ایستگاهها و دوروبر هتلها یا در جاهای پرجمعیت و شلوغ کمین کند و خود را در معرض دستگیری قرار دهد تا شاید بتواند نقدینهای را از جیب رهگذری برباید و چند روزی را با آن سر کند؟».
شرق: «قصههایی که به دل مینشینند فقط فراوردههای ذوق و قریحه و نبوغ نیستند و تنها نویسندگان پدیدشان نمیآورند، بلکه از رخدادهای گوناگونی مایه میگیرند که در جوامع انسانی ریشه دارند. حکایتی که برایتان روایت میکنم نیز برگرفته از زندگی و غمنامههای آن است و از فرانسه آغاز میشود، از نقطهای که دست طبیعت آن را آراسته و تمدن جدید به نابودیاش کمر بسته، سرزمینی با چشماندازهای سحرانگیز و مهد بلندپروازیهای مردان و زنان بزرگ. در بخشی از خاک فرانسه که به دریا منتهی میشود، دماغهای هست که حدود سی کیلومتر در آب پیش رفته و در رأس آن قصری عظیم و مشرف به دریا بنا شده که شبها به فانوسی دریایی شباهت دارد و راهنمایی برای کشتیهاست. افزون بر این، در برابر موجهای سهمگین سرسختانه ایستاده و آنها را به دریای خروشان بازمیگرداند». این آغاز داستان «قصه عشق» میشل زواگو است که با ترجمه آزاد محمدرضا مرعشیپور در نشر ماهریس به چاپ رسیده است. میشل زواگو از نویسندگان و روزنامهنگاران فرانسوی است که در سال 1860 متولد شد و در سال 1918 از دنیا رفت. زواگو نویسنده آثار عمدتا تاریخی و پرماجراست که اغلب داستانهایش هم با اقبال
خوانندگان زیادی روبهرو شده است.
میشل زواگو آثار زیادی نوشته و تعدادی از آنها از سالها پیش در ایران ترجمه و منتشر شده است. حتی گفته میشود که مشفق کاظمی در نوشتن «تهران مخوف» تحت تأثیر میشل زواگو بوده است. محمدرضا مرعشیپور هم تاکنون چند اثر زواگو را به شکل ترجمه آزاد به فارسی برگردانده است. او در واقع به شکل اقتباس آزاد سراغ آثار زواگو رفته و در «قصه عشق» نیز همین کار را کرده است. مرعشیپور در اقتباس و بازنویسی «قصه عشق» شیوه مرسوم رمانهای کلاسیک را در پیش گرفته و بخشهایی از داستان زواگو را با این شیوه بازنویسی کرده است.
سطرهای ابتدایی داستان، قصری عظیم و مشرف به دریا را توصیف میکند که اگرچه عمری صدساله دارد، اما هنوز پابرجا و استوار است. نام این قصر صخره مورگابت است که معماری عجیب و تنهایی شگفتآوری دارد و چشماندازهای رنگبهرنگ اطرافش بر جذابیت آن افزوده است: «جلال و شکوهی دارد که خشنودی و سبکباری میآفریند و ابهتی که بیم و امید در دل مینشاند. پیشرو موجهای هولانگیزی خواهید دید که آنها را صخرههای سخت کرانه پیوسته پس میرانند و صدای نالههایشان بیوقفه در گوش طنینانداز است. در سوی راست برهوتی میبینید که تا افق ادامه دارد و در سوی چپ بلندیهای سر به فلککشیده را که تا مسافتی دور در امتداد ساحل گستردهاند، گویی دست طبیعت دژهایی را برای کوتاهکردن دست متجاوزان ساخته باشد. اینک به پشت سر بنگرید تا زمینی بارور را با پوششی چندان چشمنواز ببینید که در وهم نمیگنجد، درختانی پربار با فراوردههایی رنگارنگ و جویبارهایی که در میان این همه زیبایی رواناند و حیات را تضمین میکنند و عشق به زندگی را در دل هر بینندهای زنده میدارند».
خانواده اشرافی مورگابت در این قصر زندگی میکنند. از این خانواده اصیل دو برادر به جا ماندهاند که یکیشان با دختری از کشاورزان همان منطقه ازدواج کرده و دیگری مجرد مانده است. این دو سرخوشانه و به دور از هیاهوی شهر در این قصر روزگار میگذرانند. همهچیز طبق روال عادی پیش میرود تا اینکه جنگ میان فرانسه و انگلیس درمیگیرد و حس وطندوستی دو برادر باعث میشود آنها با فروش بخشی از اموالشان چند کشتی و همچنین نیروی نظامی فراهم کنند و به کشتیهای بازرگانی انگلیسی حمله کنند. آنها تا پایان جنگ و شکست امپراتوری انگلیس به این کار ادامه میدهند و به این ترتیب پس از جنگ هم ثروت زیادی به دست میآورند و هم به شهرت میرسند، هرچند هیچیک چندان حاصلی برایشان ندارد، چراکه یکی از آنها پاهایش را از دست داده و دیگری نابینا شده است. در بخشی دیگر از این رمان میخوانیم: «تردیدی نیست که انگلیسیها ملت بزرگی هستند و انگلستان در زمره ثروتمندترین کشورهای جهان به شمار میآید. در بازرگانی همانند ندارد. زغال سنگ را کشتیهایش به دورترین جاهای دنیا میبرند و از فروش پنبه، پارچه، آهنآلات، ماهیهای گوناگون و... سودی سرشار به خزانهاش میریزد.
دو دسته از مردمش مشهورند: سوارکارانی که در مسابقات اسب میتازند و به پول و شهرت میرسند و دزدانی که در دنیا معروفاند و به اندازهای تردست که سرمه را از چشم میربایند و با نوآوریهایشان پلیس را شگفتزده میکنند. در سراسر انگلیس آگهیهایی بر در و دیوار میبینید که پلیس وجود آنها را به مردم هشدار میدهد؛ اما چندان دور از ذهن نیست اگر در همان حال که سرگرم خواندن آگهی هستید، موجودیتان را به یغما ببرند. با این همه از یک دزد تنها چه برمیآید جز اینکه در ایستگاهها و دوروبر هتلها یا در جاهای پرجمعیت و شلوغ کمین کند و خود را در معرض دستگیری قرار دهد تا شاید بتواند نقدینهای را از جیب رهگذری برباید و چند روزی را با آن سر کند؟».
برای اطلاع از آخرین اخبار و تحلیلها به کانال شرق در «تلگرام» بپیوندید.