جان محیطبانان قربانی بیپولی
ابراهیم احمدیان
خبر شهادت محیطبانان دیگر برای مردم ما عجیب نیست ولی اینبار، قاتل، خواهرزاده محیطبان بود و از قرار شنیدهها بیآنکه بداند تفنگ را به سینه دایی خود نشانه گرفت و سپس خود را هم کشت و بدینسان، تراژدی ادامهدار شهادت محیطبانان، تراژیکتر شد و خبر شهادت محیطبان و خودکشی شکارچی در هرمزگان شگفتی و غمناکی عجیبی آفرید. در واقعه اخیر، مسئولان سازمان نگفتند که محیطبانان درگیر در واقعه چند نفر بودهاند و چه تجهیزاتی داشتهاند اما گفتند که محیطبان شهید در پی یک گزارش شکار به منطقه رفته است. نظر به کمبود شدید نیروی محیطبانی، عملا محیطبانان توانایی حضور در همه منطقه استحفاظی خود را ندارند و غالبا با گزارشهای مردمی از ورود و تخلف شکارچیان باخبر میشوند. کاستی نیرو و تجهیزات محیطبانی، باعث شده است تا شکارچیان جسور شوند و بارها و بارها وارد منطقه شوند و فقط در موارد معدودی با محیطبانان برخورد کنند. چندیپیش مدیر کل حفاظت محیط زیست خراسان جنوبی گفت که از سه هزار شکار غیرمجاز در خراسان جنوبی تنها صد مورد کشف میشود و مابقی به دلیل کمبود نیرو کشف نمیشوند. چنانچه یک منطقه به لحاظ تعداد محیطبانان در حد چارت تعریفشده سازمان باشد، بسیار بعید است شکارچی وارد منطقه شود تا نوبت به درگیری برسد؛ زیرا شکارچیان غالبا بومی همان منطقهاند و از وضعیت محیطبانی اطلاع دارند. محیطبانان باید کل منطقه را با استقرار و حضور دائمی و بهصورت شیفتی پوشش دهند. حضور و استقرار دائمی در کل منطقه مانع ورود شکارچیان و باعث پیشگیری از شکار و خونریزی از هر دو طرف خواهد شد. سیاست سازمان محیط زیست همین است ولی درحالحاضر حتی برخی شهرستانها در حد یکبیستم تعداد چارت تشکیلاتی خود نیروی محیطبان دارند و از اینرو، محیطبانان اندک مناطق، مجبورند بهصورت سیار کار کنند و کل منطقه خود را با خودرو گشت و کنترل پوشش دهند؛ خودرویی که برای تأمین بنزین آنهم مشکلات زیادی دارند. مستقرنبودن در منطقه، علاوه بر خطراتی که دارد، شانس موفقیت را کاهش میدهد زیرا در این مدل، شکارچی در منطقه مستقر و محیطبان سیار است؛ یعنی عکس آنچه باید باشد. در مناطق حیات وحش، غالبا شکارچیان منطقه را میشناسند و بهگونهای مستقر میشوند که بر اطراف خود اشراف داشته باشند و بتوانند قبل از نزدیکشدن محیطبانان، آنها را ببینند. در بسیاری از مناطق تحت مأموریت محیطبانی شما با پاسگاههای خالی برمیخورید که حفظ خود این پاسگاهها از دستبرد هم معضلی است. این پاسگاهها همان جاهایی است که باید محل استقرار شبانهروزی محیطبانان باشند. هرازچندگاهی که اتفاقاتی روی میدهد، همه داد سخن سر میدهند و به محیطبانی سازمان پیشنهادهای مختلف ارائه میکنند ولی باید دانست که هم محیطبانان و هم فرماندهان محیطبانی به اندازه کافی از چندوچون مأموریت خود آگاهاند. آنها نیک میدانند که برای حفاظت از منطقه خود باید چه کنند؛ آنچه آنها نمیدانند این است که چگونه و از چه راهی نظر مسئولان بالادست کشور را به افزایش بودجه محیطبانی جلب کنند و با چه زبانی باید گفت که کار محیطبانی پول میخواهد نه دلسوزی زبانی و تأثر و تأسف قلبی.
خبر شهادت محیطبانان دیگر برای مردم ما عجیب نیست ولی اینبار، قاتل، خواهرزاده محیطبان بود و از قرار شنیدهها بیآنکه بداند تفنگ را به سینه دایی خود نشانه گرفت و سپس خود را هم کشت و بدینسان، تراژدی ادامهدار شهادت محیطبانان، تراژیکتر شد و خبر شهادت محیطبان و خودکشی شکارچی در هرمزگان شگفتی و غمناکی عجیبی آفرید. در واقعه اخیر، مسئولان سازمان نگفتند که محیطبانان درگیر در واقعه چند نفر بودهاند و چه تجهیزاتی داشتهاند اما گفتند که محیطبان شهید در پی یک گزارش شکار به منطقه رفته است. نظر به کمبود شدید نیروی محیطبانی، عملا محیطبانان توانایی حضور در همه منطقه استحفاظی خود را ندارند و غالبا با گزارشهای مردمی از ورود و تخلف شکارچیان باخبر میشوند. کاستی نیرو و تجهیزات محیطبانی، باعث شده است تا شکارچیان جسور شوند و بارها و بارها وارد منطقه شوند و فقط در موارد معدودی با محیطبانان برخورد کنند. چندیپیش مدیر کل حفاظت محیط زیست خراسان جنوبی گفت که از سه هزار شکار غیرمجاز در خراسان جنوبی تنها صد مورد کشف میشود و مابقی به دلیل کمبود نیرو کشف نمیشوند. چنانچه یک منطقه به لحاظ تعداد محیطبانان در حد چارت تعریفشده سازمان باشد، بسیار بعید است شکارچی وارد منطقه شود تا نوبت به درگیری برسد؛ زیرا شکارچیان غالبا بومی همان منطقهاند و از وضعیت محیطبانی اطلاع دارند. محیطبانان باید کل منطقه را با استقرار و حضور دائمی و بهصورت شیفتی پوشش دهند. حضور و استقرار دائمی در کل منطقه مانع ورود شکارچیان و باعث پیشگیری از شکار و خونریزی از هر دو طرف خواهد شد. سیاست سازمان محیط زیست همین است ولی درحالحاضر حتی برخی شهرستانها در حد یکبیستم تعداد چارت تشکیلاتی خود نیروی محیطبان دارند و از اینرو، محیطبانان اندک مناطق، مجبورند بهصورت سیار کار کنند و کل منطقه خود را با خودرو گشت و کنترل پوشش دهند؛ خودرویی که برای تأمین بنزین آنهم مشکلات زیادی دارند. مستقرنبودن در منطقه، علاوه بر خطراتی که دارد، شانس موفقیت را کاهش میدهد زیرا در این مدل، شکارچی در منطقه مستقر و محیطبان سیار است؛ یعنی عکس آنچه باید باشد. در مناطق حیات وحش، غالبا شکارچیان منطقه را میشناسند و بهگونهای مستقر میشوند که بر اطراف خود اشراف داشته باشند و بتوانند قبل از نزدیکشدن محیطبانان، آنها را ببینند. در بسیاری از مناطق تحت مأموریت محیطبانی شما با پاسگاههای خالی برمیخورید که حفظ خود این پاسگاهها از دستبرد هم معضلی است. این پاسگاهها همان جاهایی است که باید محل استقرار شبانهروزی محیطبانان باشند. هرازچندگاهی که اتفاقاتی روی میدهد، همه داد سخن سر میدهند و به محیطبانی سازمان پیشنهادهای مختلف ارائه میکنند ولی باید دانست که هم محیطبانان و هم فرماندهان محیطبانی به اندازه کافی از چندوچون مأموریت خود آگاهاند. آنها نیک میدانند که برای حفاظت از منطقه خود باید چه کنند؛ آنچه آنها نمیدانند این است که چگونه و از چه راهی نظر مسئولان بالادست کشور را به افزایش بودجه محیطبانی جلب کنند و با چه زبانی باید گفت که کار محیطبانی پول میخواهد نه دلسوزی زبانی و تأثر و تأسف قلبی.
برای اطلاع از آخرین اخبار و تحلیلها به کانال شرق در «تلگرام» بپیوندید.