برپایی جشن تولد هوشنگ مرادیکرمانی در «خانه هنرمندان»:
با احترام سرم را بالا میگیرم
فرزانه ابراهیمزاده: آمده بودند تا به جای مادر جشن تولدش را بگیرند؛ مادری که در کودکیاش از دنیا رفته بود و پدری که هیچگاه نبود و او در کنار مادربزرگ و پدربزرگش در آن روستای کوچک در نزدیکی کرمان بزرگ شد؛ روستایی که حالا به خاطر نام او در همه دنیا شناخته شده است: «هوشنگ مرادیکرمانی.»نویسندهای که به دلیل سادگی و بیپیرایی نوشتههایش در دل کودکان و نوجوانان ایران زمین جا باز کرده است و مهمترین میهمانان این مراسم که به هنرنمایی هم پرداختند کودکان کار بودند. کودکانی که شبیهشان در آثار مرادی کم نیستند آمده بودند به او بگویند میدانند که او به یادشان بوده است.
روز دوشنبه تولدش بود؛ یک دعوت ساده از طرف انجمن نویسندگان کودک و نوجوان که پانزدهمین سالگرد خودش را هم جشن میگرفت با پوستری که رویش نوشته شده بود به جای مادرش؛ مادری که هیچگاه به یادش نمانده بود؛ مادری که جای آن را مادر بزرگش گرفته بود. همانی که در قصههای مجید چه زیبا به شکل بیبی تصویر شده بود. همهاش از یک دعوت آغاز شد. همین دعوت ساده جمع زیادی از علاقهمندان به نوشتههای مرادیکرمانی را به خانه هنرمندان آورد. هنوز مانده بود به آغاز برنامه که سالن استاد شهناز خانه هنرمندان و سرسراها و راهروهای آن نیز پر شد از کسانی که آمده بودند تا در این جشن تولد شرکت کنند. جشن تولدی که با طعم و رنگ کلام شیرین مرادی کرمانی همراه بود و هدیهاش هم کوزهای زرین پر از عسل که یادآور کلام شیرین او بود. خشایار دیهیمی سرپرستی جمعی از کودکان کار را برعهده داشت کودکانی که قطعاتی از موسیقی را اجرا و نمایشی را نیز بازی کردند. این نمایش در دو بخش اجرا شد که بخش نخست آن به اجرای یک اثر نمایشی براساس ترانه فیلم «میم مثل مادر» اختصاص یافت. جمعی از کودکان فعال در جمعیت دانشجویی امام علی(ع) هم بخشی از آثار مرادی را به صورت نمایشی اجرا کردند و یک گروه دانشآموزی اجرای موسیقی را برعهده داشتند.
پس از اجرای این بخش از برنامه تمام کودکان حاضر در سالن در جایگاه حاضر شدند و هوشنگ مرادی کرمانی نیز به میان آنها رفت و همراه با آنها به تشویق حاضران در سالن پرداخت. مرادی کرمانی در این مراسم یادش نرفت از نویسندگانی چون جبار باغچهبان، صمد بهرنگی، عباس یمینی شریف، مهدی آذریزدی و ... نام ببرد و به نام همه این نویسندگان و بیش از 400 عضو انجمن نویسندگان کودک و نوجوان گفت: «با احترام سرم را بالا میگیرم و افتخار میکنم که در ایران و برای بچههای ایران مینویسم.»
مرادی با تشکر از کسانی که به این مراسم آمده بودند و داستانی را برای حاضران خواند و گفت: «جامعهای که به سمت تربیت و دوستی و مهربانی حرکت نمیکند و تنها فکر میکند باید آدمی را بلهگو تربیت کرد، هیچ گاه قادر نخواهد بود کودکانش را به سمت و سویی موفق هدایت کند. ما نویسندگان کودک بازوی رسمی و غیررسمی احساس و تربیت کودکان و در واقع انسانهای جامعهمان هستیم، مهم نیست که کجا حضور داریم، مهم نیست که ما را شوخی میپندارند و به حساب نمیآورند؛ مهم این است که باور داریم نقش ما تاثیرگذار است.»
کیومرث پوراحمد یکی از کسانی بود که در این مراسم صحبت کرد. او که به قول کرمانیها مجید پوراحمد را به اصفهان برد، گفت: «بعضیها واقعا بزرگ هستند و از خود ردپایی به جا میگذارند. مرادی کرمانی هم از آن دست نویسندگان است که در ادبیات برای خودش رد پای منحصر به فرد دارد و باید خیلی زودتر از اینها برای او چنین مراسمی میگرفتیم.»
او به بزرگداشتهایی که درباره هنرمندان در سایر کشورها میگیرند اشاره کرد و گفت: این طور مراسم در کشور ما زیاد اتفاق میافتد و هر سال میبینیم عدهای برای عده دیگری مراسم میگیرند، اما من حرفی دارم که در گلویم مانده و باید جایی آن را میگفتم و آن، این است که گویا برخی از ما در نگاه مسوولان مطلوب حضور در این شکل مراسم نیستیم. برخی از ما ممنوعالتصویر هستیم و برخی ممنوعالکار و البته از آثار برخی از ما هم خوششان نمیآید و در نتیجه میگردند و برخی افراد بیربط را در کشور پیدا میکنند و برایشان بزرگداشت میگیرند.» پوراحمد با اشاره به روند ساخت مجید گفت: «تلویزیون از سال 59 قصد داشت برمبنای این کتاب سریالی بسازد و شاید قسمت من بود که پس از چند کارگردان دیگر، برای این کار با من مشورت شود و من هم دیدم که این قصهها راست کار من است؛ چون قصه همه ماست و ساخت آن را پذیرفتم. مجموعه قصههای مجید، یعنی 9 فیلم تلویزیونی و دو اثر سینمایی را تنها با مبلغ 16میلیون تومان ساختیم و باید بگویم که اگر مادر من و خانوادهام در این کار دخالت نداشتند، این اتفاق نمیافتاد. من اگرچه مدیر تولید داشتم اما مادرم بهدلیل آشنایی با محل و امکان در اختیار گرفتن رایگان لوکیشنها، باعث شد این سریال با این هزینه ساخته شود.» پوراحمد با اشاره به اینکه مرادی کرمانی آن زمان به من میگفت که مجید از من که خالق او هستم، جلو زده و مُهر او همیشه بر من خورده است، افزود: «این برای من هم رخ داده و با وجود اینکه آثار زیاد دیگری پس از قصههای مجید ساختهام، همیشه مرا با این اثر میشناسند و این نقطه عطف در کارنامه کاری خودم را مدیون هوشنگ میدانم.» او با اشاره به اینکه برای تبدیل یک اثر ادبی به سینمایی باید تغییراتی داده شود، گفت: «در دنیا اگر قصه فردی را با کمی دخل و تصرف تبدیل به اثری سینمایی کنند، اعتراضات زیادی به آن میشود، اما مرادی کرمانی هیچگاه از تغییراتی که برای ساخت اثر سینمایی به داستانهایش وارد شد اعتراضی نکرد و باور داشت که قصههای او همیشه سر جای خود میماند. تنها یادم هست 20 سال پس از ساخت اثر سینمایی «شرم» به من گفت: این کار را دوست ندارد؛ چون سادگی سایر آثار را ندارد. آرزو دارم روزی بتوانم کتاب «شما که غریبه نیستید» را هم به اثر سینمایی تبدیل کنم. هوشنگ برای من هم دوست نازنینی است و هم انسان نازنینی. آثار او هم تنها برای کودکان نیست و به همه مردم تعلق دارد. من هم در مقابل او سر تعظیم فرو میآورم و میگویم که در تقویم روزانهاش برای ارادت من به خودش هر روز یک تیک بزند.»
افسانه شعباننژاد، نویسنده دیگری بود که با کلمپه کرمانی و یک دسته گل نرگس و سبدی خرما به این جشن آمده بود.
او با بیان اینکه مرادی کرمانی میگوید تو من را یاد مادرم میاندازی،گفت: «شاید تنها مادری باشم که فرزندنش نزدیک به نیم قرن از او بزرگتر است؛ البته آقای مرادی هم تنها فرزندی است که نیم قرن از مادرش بزرگتر است و میتوان هر دوی ما را از این نظر در کتاب رکوردهای گینس وارد کرد.»
شعباننژاد که مانند مادر مرادی متولد شهداد است، گفت: «خوشحالم در شهری به دنیا آمدهام که مادر شما در هوای آن تنفس کرده و در آسمانش به ستارگان خیره شده است. خوشحالم به جای مادری کنار شما هستیم که فرصت نشد تا صدای قصههای او را بشنوید.» حمیدرضا شاهآبادی، نویسنده دیگری بود که با گفتن این جمله که هیچگاه فکر نمیکردم اسمم به عنوان تبلیغ استفاده شود از سبک آثار مرادی گفت.
ناصر کشاورز، شاعر کودک نیز از مرادی گفت و آخرین شعرش را به او تقدیم کرد. بخش دیگری از این جشن اما به جشن سالگرد انجمن نویسندگان کودک اختصاص داشت با نمایش کلیپی که در آن نویسندگانی چون علیاصغر سیدآبادی، محمدرضا شمس، محمود برآبادی، مجید راستی، محمدرضا شمس، محسن هجری، فریبا نباتی و... از انجمن گفتند.
معرفی برگزیدگان جلسات داستانخوانی انجمن نیز بخش بعدی این مراسم بود که طی آن به سه اثر داستانی با عنوان «اسارت ارتش اسباببازیها توسط فرمانده پوشک» نوشته پریناز قاسمی، «آن روز که هلیا قلقلی پلو نمیخواست» نوشته اعظم مهدوی و «کنسرو غول» اثر مهدی رجبی لوح تقدیر اهدا شد.
فرزانه ابراهیمزاده: آمده بودند تا به جای مادر جشن تولدش را بگیرند؛ مادری که در کودکیاش از دنیا رفته بود و پدری که هیچگاه نبود و او در کنار مادربزرگ و پدربزرگش در آن روستای کوچک در نزدیکی کرمان بزرگ شد؛ روستایی که حالا به خاطر نام او در همه دنیا شناخته شده است: «هوشنگ مرادیکرمانی.»نویسندهای که به دلیل سادگی و بیپیرایی نوشتههایش در دل کودکان و نوجوانان ایران زمین جا باز کرده است و مهمترین میهمانان این مراسم که به هنرنمایی هم پرداختند کودکان کار بودند. کودکانی که شبیهشان در آثار مرادی کم نیستند آمده بودند به او بگویند میدانند که او به یادشان بوده است.
روز دوشنبه تولدش بود؛ یک دعوت ساده از طرف انجمن نویسندگان کودک و نوجوان که پانزدهمین سالگرد خودش را هم جشن میگرفت با پوستری که رویش نوشته شده بود به جای مادرش؛ مادری که هیچگاه به یادش نمانده بود؛ مادری که جای آن را مادر بزرگش گرفته بود. همانی که در قصههای مجید چه زیبا به شکل بیبی تصویر شده بود. همهاش از یک دعوت آغاز شد. همین دعوت ساده جمع زیادی از علاقهمندان به نوشتههای مرادیکرمانی را به خانه هنرمندان آورد. هنوز مانده بود به آغاز برنامه که سالن استاد شهناز خانه هنرمندان و سرسراها و راهروهای آن نیز پر شد از کسانی که آمده بودند تا در این جشن تولد شرکت کنند. جشن تولدی که با طعم و رنگ کلام شیرین مرادی کرمانی همراه بود و هدیهاش هم کوزهای زرین پر از عسل که یادآور کلام شیرین او بود. خشایار دیهیمی سرپرستی جمعی از کودکان کار را برعهده داشت کودکانی که قطعاتی از موسیقی را اجرا و نمایشی را نیز بازی کردند. این نمایش در دو بخش اجرا شد که بخش نخست آن به اجرای یک اثر نمایشی براساس ترانه فیلم «میم مثل مادر» اختصاص یافت. جمعی از کودکان فعال در جمعیت دانشجویی امام علی(ع) هم بخشی از آثار مرادی را به صورت نمایشی اجرا کردند و یک گروه دانشآموزی اجرای موسیقی را برعهده داشتند.
پس از اجرای این بخش از برنامه تمام کودکان حاضر در سالن در جایگاه حاضر شدند و هوشنگ مرادی کرمانی نیز به میان آنها رفت و همراه با آنها به تشویق حاضران در سالن پرداخت. مرادی کرمانی در این مراسم یادش نرفت از نویسندگانی چون جبار باغچهبان، صمد بهرنگی، عباس یمینی شریف، مهدی آذریزدی و ... نام ببرد و به نام همه این نویسندگان و بیش از 400 عضو انجمن نویسندگان کودک و نوجوان گفت: «با احترام سرم را بالا میگیرم و افتخار میکنم که در ایران و برای بچههای ایران مینویسم.»
مرادی با تشکر از کسانی که به این مراسم آمده بودند و داستانی را برای حاضران خواند و گفت: «جامعهای که به سمت تربیت و دوستی و مهربانی حرکت نمیکند و تنها فکر میکند باید آدمی را بلهگو تربیت کرد، هیچ گاه قادر نخواهد بود کودکانش را به سمت و سویی موفق هدایت کند. ما نویسندگان کودک بازوی رسمی و غیررسمی احساس و تربیت کودکان و در واقع انسانهای جامعهمان هستیم، مهم نیست که کجا حضور داریم، مهم نیست که ما را شوخی میپندارند و به حساب نمیآورند؛ مهم این است که باور داریم نقش ما تاثیرگذار است.»
کیومرث پوراحمد یکی از کسانی بود که در این مراسم صحبت کرد. او که به قول کرمانیها مجید پوراحمد را به اصفهان برد، گفت: «بعضیها واقعا بزرگ هستند و از خود ردپایی به جا میگذارند. مرادی کرمانی هم از آن دست نویسندگان است که در ادبیات برای خودش رد پای منحصر به فرد دارد و باید خیلی زودتر از اینها برای او چنین مراسمی میگرفتیم.»
او به بزرگداشتهایی که درباره هنرمندان در سایر کشورها میگیرند اشاره کرد و گفت: این طور مراسم در کشور ما زیاد اتفاق میافتد و هر سال میبینیم عدهای برای عده دیگری مراسم میگیرند، اما من حرفی دارم که در گلویم مانده و باید جایی آن را میگفتم و آن، این است که گویا برخی از ما در نگاه مسوولان مطلوب حضور در این شکل مراسم نیستیم. برخی از ما ممنوعالتصویر هستیم و برخی ممنوعالکار و البته از آثار برخی از ما هم خوششان نمیآید و در نتیجه میگردند و برخی افراد بیربط را در کشور پیدا میکنند و برایشان بزرگداشت میگیرند.» پوراحمد با اشاره به روند ساخت مجید گفت: «تلویزیون از سال 59 قصد داشت برمبنای این کتاب سریالی بسازد و شاید قسمت من بود که پس از چند کارگردان دیگر، برای این کار با من مشورت شود و من هم دیدم که این قصهها راست کار من است؛ چون قصه همه ماست و ساخت آن را پذیرفتم. مجموعه قصههای مجید، یعنی 9 فیلم تلویزیونی و دو اثر سینمایی را تنها با مبلغ 16میلیون تومان ساختیم و باید بگویم که اگر مادر من و خانوادهام در این کار دخالت نداشتند، این اتفاق نمیافتاد. من اگرچه مدیر تولید داشتم اما مادرم بهدلیل آشنایی با محل و امکان در اختیار گرفتن رایگان لوکیشنها، باعث شد این سریال با این هزینه ساخته شود.» پوراحمد با اشاره به اینکه مرادی کرمانی آن زمان به من میگفت که مجید از من که خالق او هستم، جلو زده و مُهر او همیشه بر من خورده است، افزود: «این برای من هم رخ داده و با وجود اینکه آثار زیاد دیگری پس از قصههای مجید ساختهام، همیشه مرا با این اثر میشناسند و این نقطه عطف در کارنامه کاری خودم را مدیون هوشنگ میدانم.» او با اشاره به اینکه برای تبدیل یک اثر ادبی به سینمایی باید تغییراتی داده شود، گفت: «در دنیا اگر قصه فردی را با کمی دخل و تصرف تبدیل به اثری سینمایی کنند، اعتراضات زیادی به آن میشود، اما مرادی کرمانی هیچگاه از تغییراتی که برای ساخت اثر سینمایی به داستانهایش وارد شد اعتراضی نکرد و باور داشت که قصههای او همیشه سر جای خود میماند. تنها یادم هست 20 سال پس از ساخت اثر سینمایی «شرم» به من گفت: این کار را دوست ندارد؛ چون سادگی سایر آثار را ندارد. آرزو دارم روزی بتوانم کتاب «شما که غریبه نیستید» را هم به اثر سینمایی تبدیل کنم. هوشنگ برای من هم دوست نازنینی است و هم انسان نازنینی. آثار او هم تنها برای کودکان نیست و به همه مردم تعلق دارد. من هم در مقابل او سر تعظیم فرو میآورم و میگویم که در تقویم روزانهاش برای ارادت من به خودش هر روز یک تیک بزند.»
افسانه شعباننژاد، نویسنده دیگری بود که با کلمپه کرمانی و یک دسته گل نرگس و سبدی خرما به این جشن آمده بود.
او با بیان اینکه مرادی کرمانی میگوید تو من را یاد مادرم میاندازی،گفت: «شاید تنها مادری باشم که فرزندنش نزدیک به نیم قرن از او بزرگتر است؛ البته آقای مرادی هم تنها فرزندی است که نیم قرن از مادرش بزرگتر است و میتوان هر دوی ما را از این نظر در کتاب رکوردهای گینس وارد کرد.»
شعباننژاد که مانند مادر مرادی متولد شهداد است، گفت: «خوشحالم در شهری به دنیا آمدهام که مادر شما در هوای آن تنفس کرده و در آسمانش به ستارگان خیره شده است. خوشحالم به جای مادری کنار شما هستیم که فرصت نشد تا صدای قصههای او را بشنوید.» حمیدرضا شاهآبادی، نویسنده دیگری بود که با گفتن این جمله که هیچگاه فکر نمیکردم اسمم به عنوان تبلیغ استفاده شود از سبک آثار مرادی گفت.
ناصر کشاورز، شاعر کودک نیز از مرادی گفت و آخرین شعرش را به او تقدیم کرد. بخش دیگری از این جشن اما به جشن سالگرد انجمن نویسندگان کودک اختصاص داشت با نمایش کلیپی که در آن نویسندگانی چون علیاصغر سیدآبادی، محمدرضا شمس، محمود برآبادی، مجید راستی، محمدرضا شمس، محسن هجری، فریبا نباتی و... از انجمن گفتند.
معرفی برگزیدگان جلسات داستانخوانی انجمن نیز بخش بعدی این مراسم بود که طی آن به سه اثر داستانی با عنوان «اسارت ارتش اسباببازیها توسط فرمانده پوشک» نوشته پریناز قاسمی، «آن روز که هلیا قلقلی پلو نمیخواست» نوشته اعظم مهدوی و «کنسرو غول» اثر مهدی رجبی لوح تقدیر اهدا شد.
برای اطلاع از آخرین اخبار و تحلیلها به کانال شرق در «تلگرام» بپیوندید.