|

درس‌های قرنطینه

اقبال دهالیوال و سامانتا فریدلندر . ترجمه نیما فاتح

پاندمی کووید‌ ‌19 بزرگ‌ترین شوک هم‌زمانی است که جهان در نسل‌های [اخیر] تجربه کرده است؛ ولی این آخرین بحران از این دست نخواهد بود. ما به یادگیری هرچه‌ بیشتر از تجربه کنونی و توسعه اقدامات و تحقیقات بین‌المللی نیاز فوری داریم.
مانند بسیاری از چیزهای دیگر، توسعه بین‌المللی هم شدیدا تحت تأثیر پاندمی کروناویروس قرار گرفته است. چطور می‌توانیم از این درس‌ها، به‌جای بازگشت به وضع موجود، برای شکل‌دهی دوباره به موضوع مهم توسعه بین‌المللی استفاده کنیم؟
این بحران، قبل از هر چیز، به ما یادآوری کرده که طبیعت هنوز دست بالا را دارد؛ این یادآوری باید ما را به انجام اقداماتی برای کاستن از دیگر تهدیدات بنیادی و تطبیق‌پذیری با آنها برانگیزد؛ به‌ویژه مسئله تغییرات آب‌وهوایی که همچنان بزرگ‌ترین تهدید علیه توسعه خواهد بود. تحقیقات نشان می‌دهد گرمایش جهانی می‌تواند تا سال 2100 به سالانه 1.5 میلیون مرگِ بیشتر فقط در کشور هند منجر شود؛ رقمی برابر با کل مرگ‌ومیرهای ناشی از همه بیماری‌های عفونی. علاوه بر به‌کاربستن دانش علمی کنونی‌مان بر مشکلات موجود (از بهبود بازرسی‌های زیست‌محیطی تا استفاده از گونه‌های برنج مقاوم در برابر سیل) باید به نوآوری‌هایی سرعت ببخشیم که انتشار دی‌اکسید کربن و آلودگی را کاهش می‌دهند، به سازگاری جوامع با تغییرات آب‌وهوایی کمک و دسترسی به انرژی پاک را ممکن می‌کنند. مهم‌تر از همه، باید ابتکارات جدید را ارزیابی کنیم و آنهایی را که تأثیراتشان از همه بیشتر است، مشخص و تقویت کنیم.
این پاندمی همچنین به ما آموخت که سلامت عمومی چیزی بیش از بیماری‌های جسمی است. برای بسیاری از مردم در‌خانه‌‌ماندن اصلا گزینه مطمئنی نیست. انتظار می‌رود در پی قرنطینه‌ها خشونت خانگی، از‌جمله بدرفتاری‌های فیزیکی و عاطفی، به‌سرعت افزایش یافته باشد. دوره‌های گسترش‌یافته جداسازی می‌تواند اضطراب‌ها، افسردگی‌ها و دیگر بیماری‌های مرتبط با سلامت روان را تشدید کند. افرادی هم که با اعتیاد می‌جنگند، در حال تلاش‌اند تا حمایت‌های موردنیازشان را به‌ دست ‌آورند. به‌جای آنکه صرفا امیدوار باشیم که این مشکلات با برچیده‌شدن محدودیت‌های ترددی به‌سادگی ناپدید می‌شوند (آنها ناپدید نخواهند شد) باید این واقعیت را بپذیریم که موضوع سلامت روان مدت‌هاست از بحث‌های مربوط به سیاست‌گذاری‌های عمومی کنار گذاشته شده است.
درس دیگر این بحران این است: هیچ جایگزینی برای دولت وجود ندارد. در طول دهه گذشته بسیاری از رهبران بین‌المللی و سازمان‌های توسعه تلاش کرده‌اند دولت را به سبب نگرانی‌ها درباره فساد و تشریفات اداری دور بزنند؛ ولی این پاندمی معلوم کرد که وقتی پای مسائلی مانند مهار بیماری‌های عفونی، مدیریت سیاست‌های توسعه، تأمین خدمات اجتماعی برای بی‌کاران و کاهش فقر به میان می‌آید، دولت‌ها مهم‌ترین بازیگران صحنه هستند، به‌همین‌دلیل است که ما در دانشگاه MIT بر مشارکت بلندمدت با دولت‌ها تمرکز کرده‌ایم و هم‌اکنون نیز سیاست‌های و برنامه‌های شاهد‌ـ‌مبنای (evidence-based) آنها را تقویت و حمایت می‌کنیم.
دولت‌ها باید قادر به پرداخت سریع پول نقد به شهروندان آسیب‌پذیر باشند. درحالی‌که ایالات متحده و دیگر اقتصادهای پیشرفته توانسته‌اند کمک‌های مالی اضطراری‌شان را مستقیم به حساب شهروندانشان واریز کنند، بسیاری از کشورهای دیگری که چک‌های کمک‌هزینه‌های خانوار [تحریک اقتصاد از طریق خرید]، واریزهای نقدی یا دیگر حمایت‌های اجتماعی وضع کرده‌اند، نتوانسته‌اند آنها را به دست افرادی که بیش از همه نیازمند حمایت‌اند، برسانند. واضح است که این کشورها باید از نو تدبیری برای شناسایی فقیرترین شهروندانشان بیندیشند تا بتوانند شناسنامه‌های دیجیتال و ملزومات و مدارک مالی را برایشان فراهم کنند. در آینده اینها جزء اجزای اصلی شبکه تأمین اجتماعی برای همه کشورها، در همه سطوح توسعه‌یافتگی، خواهد بود.
موضوع مهم دیگر تحصیلات و آموزش است. هرچند آموزش در خارج از مدارس هم ممکن است؛ ولی این پاندمی قطعا موجب ‌عقب‌افتادن تحصیلات بسیاری از دانش‌آموزان می‌شود؛ بنابراین کمک به این دانش‌آموزان برای ادامه تحصیل اولویتی فوری است. با تعطیل‌شدن مدارس واکنش بدیهی چیزی جز دنبال‌کردن آموزش اینترنتی نیست. تحقیقات نشان می‌دهد نرم‌افزارهایی که به دانش‌آموزان امکان می‌دهد تا در سطح خودشان، سطح‌بندی شوند و آموزش ببینند، در مقابل سطح‌بندی بر‌اساس سن، جنس و... بازدهی بیشتری دارد؛ ولی بدیهی است که آموزش از‌ راه ‌دور برای دانش‌آموزانی که به اینترنت دسترسی ندارند یا به کمک‌های ویژه نیاز دارند؛ مثل معلولان و... یا دانش‌آموزانِ خانواده‌هایی که بسیاری از اعضای خانواده از یک کامپیوتر یا موبایل مشترک استفاده می‌کنند، موضوعیت نخواهد داشت. تحصیل این کودکان در طول این پاندمی عملا به تعویق افتاده است؛ حقیقتی که درباره کودکان پناهنده نیز که نیمی از جمعیت پناهندگان جهان‌اند، رخ داده است.
زمانش که برسد، کمک‌کردن به این بچه‌ها برای رسیدن به سطح بقیه دانش‌آموزان حیاتی خواهد بود. در این مورد، پژوهش‌ها نشان می‌دهد «کمپ‌های یادگیری» پی‌درپی و فراگیری‌ای که در آنها دانش‌آموزان بر حسب سطح یادگیری کنونی‌شان، و نه بر‌اساس سن یا درجه، گروه‌بندی می‌شوند، می‌تواند بسیار مفید باشد. از حلبی‌آبادهای برزیل و کاروان‌های مهاجران هندوستان تا حومه‌های فرانسه و جماعت‌های رنگین‌پوستان ایالات متحده، این فقرا هستند که فشار اصلی هزینه‌های بهداشتی، اقتصادی و روان‌شناختی ناشی از کووید‌ ‌19 را متحمل شده‌اند. اطلاع‌رسانی به افرادی که بیش از همه به اطلاعات مفید نیاز دارند، چالش بزرگی است؛ چون رسانه‌های سنتی نفوذشان محدود است و رسانه‌های اجتماعی هم مملو از اطلاعات غلط هستند؛ بنابراین پژوهشگران «اینفلوئنسرها» [افراد بانفوذ، مؤثر و معتبر در شبکه‌های اجتماعی] را به کار گرفته‌اند تا میزان توفیق اطلاع‌رسانی از طریق شبکه‌های اجتماعی را ارزیابی کنند.
در‌ این میان این پاندمی سیاست‌گذاری‌های همه‌ جای جهان را وادار کرده است تا استراتژی‌های متفاوتی را برای ترغیب مردم به فاصله‌گیری اجتماعی، شستن دست‌ها و سایر تمهیدات پیشگیری از بیماری‌ها امتحان کنند. آنها می‌توانند این تدبیر را هم در نظر داشته باشند که برخی واریزهای نقدی کنونی را به رفتار بهداشتی مفید فرد مشروط کنند؛ پژوهش‌ها نشان داده این راهی مؤثر در کاهش گسترش ویروس و بهبود بهداشت جمعی است. این استراتژی متفاوتی است که باید به بحران جاری محدود نشود؛ مثلا در مواقع غیرپاندمیک، دریافت مبالغ نقدی می‌تواند منوط به این شود که آیا بچه فرد واکسینه شده است یا آیا چک‌آپ سالانه داشته است یا نه. با توجه به افزایش تهدیدات ناشی از بیماری‌های غیرمسریِ عمدتا قابل‌ پیشگیری که تاکنون سالانه جان بیش از 40 میلیون نفر را در سراسر جهان گرفته‌اند، سیاست‌گذاری‌هایی که مشوق سبک‌های زندگی سالم‌ترند، هرچه ‌بیشتر اضطرار پیدا می‌کند. در نبود جمع‌آوری حضوری داده‌ها در طول دوران قرنطینه، بسیاری از پژوهشگران علوم اجتماعی از اطلاعات اداری استفاده کرده‌اند. داده‌هایی که دولت‌ها و سازمان‌هایی غیردولتی قبلا جمع‌آوری کرده‌اند، می‌تواند در آزمودن کارآمدی برنامه‌های جدید بی‌اندازه مفید باشد. «برنامه نوآوری در داده‌ها و آزمایش‌های معطوف به عمل «(IDEA) در J-PAL، برای مثال، به دولت‌ها در استفاده بهینه از داده‌های اداری‌شان کمک می‌کند. این بحران بسیاری از پروژه‌های پژوهشی را وادار به جمع‌آوری داده‌ها از طریق پیمایش‌های تلفنی کرده است. باز هم، درس‌هایی که از این کار آموختیم، به پژوهشگران نشان خواهد داد که در آینده از پیمایش‌های تلفنی برای جمع‌آوری داده‌ها استفاده کنند و دولت‌ها و «ان‌جی‌اُ‌»ها را قادر می‌کند اطلاعات بسیار دقیق‌تری را از جوامعی که در آنها خدمت می‌کنند، بی‌درنگ گردآوری کنند.
پاندمی کووید ‌19 بزرگ‌ترین شوک هم‌زمانی است که جهان در نسل‌های [اخیر] تجربه کرده؛ ولی این آخرین بحران از این دست نخواهد بود. ما به یادگیری هرچه‌ بیشتر از تجربه کنونی و توسعه اقدامات و تحقیقات بین‌المللی نیاز فوری داریم. نباید اجازه دهیم یک بار دیگر غافلگیر شویم.

پاندمی کووید‌ ‌19 بزرگ‌ترین شوک هم‌زمانی است که جهان در نسل‌های [اخیر] تجربه کرده است؛ ولی این آخرین بحران از این دست نخواهد بود. ما به یادگیری هرچه‌ بیشتر از تجربه کنونی و توسعه اقدامات و تحقیقات بین‌المللی نیاز فوری داریم.
مانند بسیاری از چیزهای دیگر، توسعه بین‌المللی هم شدیدا تحت تأثیر پاندمی کروناویروس قرار گرفته است. چطور می‌توانیم از این درس‌ها، به‌جای بازگشت به وضع موجود، برای شکل‌دهی دوباره به موضوع مهم توسعه بین‌المللی استفاده کنیم؟
این بحران، قبل از هر چیز، به ما یادآوری کرده که طبیعت هنوز دست بالا را دارد؛ این یادآوری باید ما را به انجام اقداماتی برای کاستن از دیگر تهدیدات بنیادی و تطبیق‌پذیری با آنها برانگیزد؛ به‌ویژه مسئله تغییرات آب‌وهوایی که همچنان بزرگ‌ترین تهدید علیه توسعه خواهد بود. تحقیقات نشان می‌دهد گرمایش جهانی می‌تواند تا سال 2100 به سالانه 1.5 میلیون مرگِ بیشتر فقط در کشور هند منجر شود؛ رقمی برابر با کل مرگ‌ومیرهای ناشی از همه بیماری‌های عفونی. علاوه بر به‌کاربستن دانش علمی کنونی‌مان بر مشکلات موجود (از بهبود بازرسی‌های زیست‌محیطی تا استفاده از گونه‌های برنج مقاوم در برابر سیل) باید به نوآوری‌هایی سرعت ببخشیم که انتشار دی‌اکسید کربن و آلودگی را کاهش می‌دهند، به سازگاری جوامع با تغییرات آب‌وهوایی کمک و دسترسی به انرژی پاک را ممکن می‌کنند. مهم‌تر از همه، باید ابتکارات جدید را ارزیابی کنیم و آنهایی را که تأثیراتشان از همه بیشتر است، مشخص و تقویت کنیم.
این پاندمی همچنین به ما آموخت که سلامت عمومی چیزی بیش از بیماری‌های جسمی است. برای بسیاری از مردم در‌خانه‌‌ماندن اصلا گزینه مطمئنی نیست. انتظار می‌رود در پی قرنطینه‌ها خشونت خانگی، از‌جمله بدرفتاری‌های فیزیکی و عاطفی، به‌سرعت افزایش یافته باشد. دوره‌های گسترش‌یافته جداسازی می‌تواند اضطراب‌ها، افسردگی‌ها و دیگر بیماری‌های مرتبط با سلامت روان را تشدید کند. افرادی هم که با اعتیاد می‌جنگند، در حال تلاش‌اند تا حمایت‌های موردنیازشان را به‌ دست ‌آورند. به‌جای آنکه صرفا امیدوار باشیم که این مشکلات با برچیده‌شدن محدودیت‌های ترددی به‌سادگی ناپدید می‌شوند (آنها ناپدید نخواهند شد) باید این واقعیت را بپذیریم که موضوع سلامت روان مدت‌هاست از بحث‌های مربوط به سیاست‌گذاری‌های عمومی کنار گذاشته شده است.
درس دیگر این بحران این است: هیچ جایگزینی برای دولت وجود ندارد. در طول دهه گذشته بسیاری از رهبران بین‌المللی و سازمان‌های توسعه تلاش کرده‌اند دولت را به سبب نگرانی‌ها درباره فساد و تشریفات اداری دور بزنند؛ ولی این پاندمی معلوم کرد که وقتی پای مسائلی مانند مهار بیماری‌های عفونی، مدیریت سیاست‌های توسعه، تأمین خدمات اجتماعی برای بی‌کاران و کاهش فقر به میان می‌آید، دولت‌ها مهم‌ترین بازیگران صحنه هستند، به‌همین‌دلیل است که ما در دانشگاه MIT بر مشارکت بلندمدت با دولت‌ها تمرکز کرده‌ایم و هم‌اکنون نیز سیاست‌های و برنامه‌های شاهد‌ـ‌مبنای (evidence-based) آنها را تقویت و حمایت می‌کنیم.
دولت‌ها باید قادر به پرداخت سریع پول نقد به شهروندان آسیب‌پذیر باشند. درحالی‌که ایالات متحده و دیگر اقتصادهای پیشرفته توانسته‌اند کمک‌های مالی اضطراری‌شان را مستقیم به حساب شهروندانشان واریز کنند، بسیاری از کشورهای دیگری که چک‌های کمک‌هزینه‌های خانوار [تحریک اقتصاد از طریق خرید]، واریزهای نقدی یا دیگر حمایت‌های اجتماعی وضع کرده‌اند، نتوانسته‌اند آنها را به دست افرادی که بیش از همه نیازمند حمایت‌اند، برسانند. واضح است که این کشورها باید از نو تدبیری برای شناسایی فقیرترین شهروندانشان بیندیشند تا بتوانند شناسنامه‌های دیجیتال و ملزومات و مدارک مالی را برایشان فراهم کنند. در آینده اینها جزء اجزای اصلی شبکه تأمین اجتماعی برای همه کشورها، در همه سطوح توسعه‌یافتگی، خواهد بود.
موضوع مهم دیگر تحصیلات و آموزش است. هرچند آموزش در خارج از مدارس هم ممکن است؛ ولی این پاندمی قطعا موجب ‌عقب‌افتادن تحصیلات بسیاری از دانش‌آموزان می‌شود؛ بنابراین کمک به این دانش‌آموزان برای ادامه تحصیل اولویتی فوری است. با تعطیل‌شدن مدارس واکنش بدیهی چیزی جز دنبال‌کردن آموزش اینترنتی نیست. تحقیقات نشان می‌دهد نرم‌افزارهایی که به دانش‌آموزان امکان می‌دهد تا در سطح خودشان، سطح‌بندی شوند و آموزش ببینند، در مقابل سطح‌بندی بر‌اساس سن، جنس و... بازدهی بیشتری دارد؛ ولی بدیهی است که آموزش از‌ راه ‌دور برای دانش‌آموزانی که به اینترنت دسترسی ندارند یا به کمک‌های ویژه نیاز دارند؛ مثل معلولان و... یا دانش‌آموزانِ خانواده‌هایی که بسیاری از اعضای خانواده از یک کامپیوتر یا موبایل مشترک استفاده می‌کنند، موضوعیت نخواهد داشت. تحصیل این کودکان در طول این پاندمی عملا به تعویق افتاده است؛ حقیقتی که درباره کودکان پناهنده نیز که نیمی از جمعیت پناهندگان جهان‌اند، رخ داده است.
زمانش که برسد، کمک‌کردن به این بچه‌ها برای رسیدن به سطح بقیه دانش‌آموزان حیاتی خواهد بود. در این مورد، پژوهش‌ها نشان می‌دهد «کمپ‌های یادگیری» پی‌درپی و فراگیری‌ای که در آنها دانش‌آموزان بر حسب سطح یادگیری کنونی‌شان، و نه بر‌اساس سن یا درجه، گروه‌بندی می‌شوند، می‌تواند بسیار مفید باشد. از حلبی‌آبادهای برزیل و کاروان‌های مهاجران هندوستان تا حومه‌های فرانسه و جماعت‌های رنگین‌پوستان ایالات متحده، این فقرا هستند که فشار اصلی هزینه‌های بهداشتی، اقتصادی و روان‌شناختی ناشی از کووید‌ ‌19 را متحمل شده‌اند. اطلاع‌رسانی به افرادی که بیش از همه به اطلاعات مفید نیاز دارند، چالش بزرگی است؛ چون رسانه‌های سنتی نفوذشان محدود است و رسانه‌های اجتماعی هم مملو از اطلاعات غلط هستند؛ بنابراین پژوهشگران «اینفلوئنسرها» [افراد بانفوذ، مؤثر و معتبر در شبکه‌های اجتماعی] را به کار گرفته‌اند تا میزان توفیق اطلاع‌رسانی از طریق شبکه‌های اجتماعی را ارزیابی کنند.
در‌ این میان این پاندمی سیاست‌گذاری‌های همه‌ جای جهان را وادار کرده است تا استراتژی‌های متفاوتی را برای ترغیب مردم به فاصله‌گیری اجتماعی، شستن دست‌ها و سایر تمهیدات پیشگیری از بیماری‌ها امتحان کنند. آنها می‌توانند این تدبیر را هم در نظر داشته باشند که برخی واریزهای نقدی کنونی را به رفتار بهداشتی مفید فرد مشروط کنند؛ پژوهش‌ها نشان داده این راهی مؤثر در کاهش گسترش ویروس و بهبود بهداشت جمعی است. این استراتژی متفاوتی است که باید به بحران جاری محدود نشود؛ مثلا در مواقع غیرپاندمیک، دریافت مبالغ نقدی می‌تواند منوط به این شود که آیا بچه فرد واکسینه شده است یا آیا چک‌آپ سالانه داشته است یا نه. با توجه به افزایش تهدیدات ناشی از بیماری‌های غیرمسریِ عمدتا قابل‌ پیشگیری که تاکنون سالانه جان بیش از 40 میلیون نفر را در سراسر جهان گرفته‌اند، سیاست‌گذاری‌هایی که مشوق سبک‌های زندگی سالم‌ترند، هرچه ‌بیشتر اضطرار پیدا می‌کند. در نبود جمع‌آوری حضوری داده‌ها در طول دوران قرنطینه، بسیاری از پژوهشگران علوم اجتماعی از اطلاعات اداری استفاده کرده‌اند. داده‌هایی که دولت‌ها و سازمان‌هایی غیردولتی قبلا جمع‌آوری کرده‌اند، می‌تواند در آزمودن کارآمدی برنامه‌های جدید بی‌اندازه مفید باشد. «برنامه نوآوری در داده‌ها و آزمایش‌های معطوف به عمل «(IDEA) در J-PAL، برای مثال، به دولت‌ها در استفاده بهینه از داده‌های اداری‌شان کمک می‌کند. این بحران بسیاری از پروژه‌های پژوهشی را وادار به جمع‌آوری داده‌ها از طریق پیمایش‌های تلفنی کرده است. باز هم، درس‌هایی که از این کار آموختیم، به پژوهشگران نشان خواهد داد که در آینده از پیمایش‌های تلفنی برای جمع‌آوری داده‌ها استفاده کنند و دولت‌ها و «ان‌جی‌اُ‌»ها را قادر می‌کند اطلاعات بسیار دقیق‌تری را از جوامعی که در آنها خدمت می‌کنند، بی‌درنگ گردآوری کنند.
پاندمی کووید ‌19 بزرگ‌ترین شوک هم‌زمانی است که جهان در نسل‌های [اخیر] تجربه کرده؛ ولی این آخرین بحران از این دست نخواهد بود. ما به یادگیری هرچه‌ بیشتر از تجربه کنونی و توسعه اقدامات و تحقیقات بین‌المللی نیاز فوری داریم. نباید اجازه دهیم یک بار دیگر غافلگیر شویم.

برای اطلاع از آخرین اخبار و تحلیل‌ها به کانال شرق در «تلگرام» بپیوندید.