|

نوشتن برای فراموشی

سروش دباغ

«زندگی چیزی نیست که لب طاقچه عادت از یاد من و تو برود»
ما درگیر زندگی روزمره‌ایم و روز‌ها و شب‌ها را با شتاب از پی یکدیگر دوره می‌کنیم. اشتغالات عدیده روزانه غبار عادت را روی صفحه دل می‌نشاند و عموم انسان‌ها را از آشنایی‌زدایی‌کردن و نگریستن دوباره در آنچه پیرامونشان می‌گذرد، بازمی‌دارد. نوشتن مجالی است برای گسستن و رهاشدن از آنچه در اطراف می‌گذرد و سفر به سرزمین درون و در برابر خود نشستن و خلاف آمد عادت عمل‌کردن و نتیجه سیر انفس را با دیگران در میان‌گذاشتن. بی‌جهت نبود که مرحوم شریعتی می‌گفت: «نوشتن برای فراموش‌کردن است نه به‌خاطرآوردن». هنگام نوشتن، نویسنده کثیری از امور را فراموش می‌کند و فارغ‌دلانه نظاره‌گر همکاری دل‌انگیز میان ذهن و قلم خویش است و از تماشای این منظره لذت می‌برد. تنها کسانی که با نوشتن مأنوسند و در خلوت و سکوت، بارها تجربه نوشتن داشته، این لذت عمیق وجودی را چشیده‌اند. یادم هست ایامی که دانشجوی رشته داروسازی بودم و هنوز مشق فلسفی و روشنفکری نمی‌نوشتم، دفترچه خاطراتی داشتم و در آن احوال و دغدغه‌های شخصی را می‌نوشتم و اتفاقاتی را که حول‌وحوشم رخ می‌داد، به رشته تحریر درمی‌آوردم؛ در آن سال‌ها چهار دفتر صدبرگ سیاه کردم. سال‌ها بعد، وقتی آن نوشته‌ها را دوباره می‌خواندم، آمیزه‌ای از حسرت و وجدی عمیق مرا فراگرفته بود. حسرت به‌سبب روزگار سپری‌شده که با همه افت‌وخیزها و تلاطم‌ها و تلخی و شیرینی‌هایش، آن را دوست داشتم؛ فراغت‌ها و آسودگی‌های خاطر دوران دانشجویی که دیگر هیچ‌وقت تکرار نمی‌شود؛ دورانی که به‌تعبیر نیکوی شریعتی، انسان از «نعمت محرومیت» برخوردار است. همچنین، خرسند شدم از این بابت که توانستم ایده‌ها و دغدغه‌های آن ایام خود را که غبار سنگینی از زمان روی آنها نشسته بود، به‌روشنی فرایاد آورم و دقایق و ساعاتی سوار بر بال خاطرات شوم و به سرزمین‌های دوردست سفر کنم و در فضای آن دوران نفس بکشم و تلاش کنم از آن منظر دنیا را ببینم. نگاشتن و مکتوب‌کردن ایده‌ها و احوال خود، این فرصت را به مخاطبان می‌دهد تا با دغدغه‌ها و ایده‌های نویسنده به‌خوبی آشنا شوند و به نحوی در تجارب وجودی نگارنده مشارکت کنند. شخصا از خواندن برخی رمان‌ها، خاطرات و «گفت‌وگوهای تنهایی» نویسندگان،
به وجد می‌آیم و دست‌وپایم را گم می‌کنم و آنقدر حظ هنری و معرفتی می‌برم که به قول سعدی: «آن کند که ناید از صد خم شراب».
به پیشنهاد دوستان عزیز در روزنامه «شرق»، بناست هر دو هفته یک‌بار ایده‌ها و دغدغه‌های خود را قلمی کنم و در ستون «روی آگاهی آب» پیش چشم مخاطبان عزیز قرار دهم. امیدوارم اگر این نوشته‌ها خاطر خوانندگان را خرم نمی‌کند، دست‌کم اسباب ملالت ایشان را فراهم نیاورد.
«زندگی چیزی نیست که لب طاقچه عادت از یاد من و تو برود»
ما درگیر زندگی روزمره‌ایم و روز‌ها و شب‌ها را با شتاب از پی یکدیگر دوره می‌کنیم. اشتغالات عدیده روزانه غبار عادت را روی صفحه دل می‌نشاند و عموم انسان‌ها را از آشنایی‌زدایی‌کردن و نگریستن دوباره در آنچه پیرامونشان می‌گذرد، بازمی‌دارد. نوشتن مجالی است برای گسستن و رهاشدن از آنچه در اطراف می‌گذرد و سفر به سرزمین درون و در برابر خود نشستن و خلاف آمد عادت عمل‌کردن و نتیجه سیر انفس را با دیگران در میان‌گذاشتن. بی‌جهت نبود که مرحوم شریعتی می‌گفت: «نوشتن برای فراموش‌کردن است نه به‌خاطرآوردن». هنگام نوشتن، نویسنده کثیری از امور را فراموش می‌کند و فارغ‌دلانه نظاره‌گر همکاری دل‌انگیز میان ذهن و قلم خویش است و از تماشای این منظره لذت می‌برد. تنها کسانی که با نوشتن مأنوسند و در خلوت و سکوت، بارها تجربه نوشتن داشته، این لذت عمیق وجودی را چشیده‌اند. یادم هست ایامی که دانشجوی رشته داروسازی بودم و هنوز مشق فلسفی و روشنفکری نمی‌نوشتم، دفترچه خاطراتی داشتم و در آن احوال و دغدغه‌های شخصی را می‌نوشتم و اتفاقاتی را که حول‌وحوشم رخ می‌داد، به رشته تحریر درمی‌آوردم؛ در آن سال‌ها چهار دفتر صدبرگ سیاه کردم. سال‌ها بعد، وقتی آن نوشته‌ها را دوباره می‌خواندم، آمیزه‌ای از حسرت و وجدی عمیق مرا فراگرفته بود. حسرت به‌سبب روزگار سپری‌شده که با همه افت‌وخیزها و تلاطم‌ها و تلخی و شیرینی‌هایش، آن را دوست داشتم؛ فراغت‌ها و آسودگی‌های خاطر دوران دانشجویی که دیگر هیچ‌وقت تکرار نمی‌شود؛ دورانی که به‌تعبیر نیکوی شریعتی، انسان از «نعمت محرومیت» برخوردار است. همچنین، خرسند شدم از این بابت که توانستم ایده‌ها و دغدغه‌های آن ایام خود را که غبار سنگینی از زمان روی آنها نشسته بود، به‌روشنی فرایاد آورم و دقایق و ساعاتی سوار بر بال خاطرات شوم و به سرزمین‌های دوردست سفر کنم و در فضای آن دوران نفس بکشم و تلاش کنم از آن منظر دنیا را ببینم. نگاشتن و مکتوب‌کردن ایده‌ها و احوال خود، این فرصت را به مخاطبان می‌دهد تا با دغدغه‌ها و ایده‌های نویسنده به‌خوبی آشنا شوند و به نحوی در تجارب وجودی نگارنده مشارکت کنند. شخصا از خواندن برخی رمان‌ها، خاطرات و «گفت‌وگوهای تنهایی» نویسندگان،
به وجد می‌آیم و دست‌وپایم را گم می‌کنم و آنقدر حظ هنری و معرفتی می‌برم که به قول سعدی: «آن کند که ناید از صد خم شراب».
به پیشنهاد دوستان عزیز در روزنامه «شرق»، بناست هر دو هفته یک‌بار ایده‌ها و دغدغه‌های خود را قلمی کنم و در ستون «روی آگاهی آب» پیش چشم مخاطبان عزیز قرار دهم. امیدوارم اگر این نوشته‌ها خاطر خوانندگان را خرم نمی‌کند، دست‌کم اسباب ملالت ایشان را فراهم نیاورد.

برای اطلاع از آخرین اخبار و تحلیل‌ها به کانال شرق در «تلگرام» بپیوندید.