|

خورشید اندر چاه شد

پیش از ظهر دیروز اهالی خاورمیانه و بخش‌هایی از آفریقا آخرین کسوف قرن را تجربه کردند. کسوف جزئی که در نواحی جنوب شرقی ایران با کیفیت بهتری قابل رؤیت بود و عکاسان نجومی توانستند نماهای زیبایی از این پدیده جذاب را ثبت کنند. خورشیدگرفتگی صبح اول تابستان ۹۹ یکی از پدیده‌های نادر نجومی بود که به خورشیدگرفتگی حلقوی معروف است. خورشیدگرفتگی حلقوی زمانی رخ می‌دهد که ماه موفق نمی‌شود قرص خورشید را کامل بپوشاند و کسوف حلقوی تشکیل می‌شود. آنچنان که پیش از این اعلام شده بود ساکنان سودان جنوبی، یمن، کنگو، اتیوپی، پاکستان، عمان، شمال هند، عربستان سعودی، تایوان و جنوب چین توانستند این کسوف را به صورت یک حلقه کامل مشاهده کنند. مانند بسیاری از پدیده‌های نجومی رخ‌دادن آخرین کسوف قرن شمسی موجب پاگرفتن شایعات و خرافات فراوانی هم شد. یکی از این موارد به ماجرای آخرین روز تقویم مایاها و مطابقت آن با کسوف روز گذشته است. شاید یکی از هیجان‌انگیزترین و به گفته برخی ترسناک‌ترین داستان درباره خورشیدگرفتگی روز گذشته منطبق‌بودن تاریخ این پدیده طبیعی با روز پایانی جهان در تقویم مایا‌ باشد. بر اساس تحقیقات جدید روز پایانی در تقویم مایا، نه ۲۱ دسامبر ۲۰۱۲ که ۲۱ ژوئن ۲۰۲۰ است. اما اگر از این شایعات بگذریم ذکر این نکته قابل اهمیت است که آخرین خورشیدگرفتگی حلقوی ۲۱ سال پیش و ۲۰ مرداد ۱۳۷۸ رخ داده بود و بعد از خورشیدگرفتگی حلقوی امسال تا سال ۱۴۱۲ هم دیگر شاهد رخ‌دادن خورشیدگرفتگی حلقوی نخواهیم بود. در این فاصله زمانی یک خورشیدگرفتگی جزئی ۶۰درصدی در سوم آبان ۱۴۰۱ رخ می‌دهد. بعد از آن تا پنج سال هیچ خورشید‌گرفتگی‌ای در ایران مشاهده نخواهد شد تا ۱۱ مرداد ۱۴۰۶ که باز هم یک گرفت جزئی خواهد بود. روز یکم تیر ۱۳۹۹ نوار گرفتگی حلقوی از روی دریای عمان و نزدیک به ساحل ایران عبور کرد و کسوف جزئی اما عمیقی در جنوب شرقی ایران و سایر نقاط قابل رؤیت بود. علی ابراهیمی‌سراجی که یک کارشناس نجوم است می‌گوید که به طور متوسط هر ۲.۵ سال یک بار می‌توانیم شاهد خورشیدگرفتگی جزئی باشیم، ولی تعداد خورشیدگرفتگی‌های جزئی در دهه ۸۰ از دهه ۹۰ بیشتر بوده است.
پیش از ظهر دیروز اهالی خاورمیانه و بخش‌هایی از آفریقا آخرین کسوف قرن را تجربه کردند. کسوف جزئی که در نواحی جنوب شرقی ایران با کیفیت بهتری قابل رؤیت بود و عکاسان نجومی توانستند نماهای زیبایی از این پدیده جذاب را ثبت کنند. خورشیدگرفتگی صبح اول تابستان ۹۹ یکی از پدیده‌های نادر نجومی بود که به خورشیدگرفتگی حلقوی معروف است. خورشیدگرفتگی حلقوی زمانی رخ می‌دهد که ماه موفق نمی‌شود قرص خورشید را کامل بپوشاند و کسوف حلقوی تشکیل می‌شود. آنچنان که پیش از این اعلام شده بود ساکنان سودان جنوبی، یمن، کنگو، اتیوپی، پاکستان، عمان، شمال هند، عربستان سعودی، تایوان و جنوب چین توانستند این کسوف را به صورت یک حلقه کامل مشاهده کنند. مانند بسیاری از پدیده‌های نجومی رخ‌دادن آخرین کسوف قرن شمسی موجب پاگرفتن شایعات و خرافات فراوانی هم شد. یکی از این موارد به ماجرای آخرین روز تقویم مایاها و مطابقت آن با کسوف روز گذشته است. شاید یکی از هیجان‌انگیزترین و به گفته برخی ترسناک‌ترین داستان درباره خورشیدگرفتگی روز گذشته منطبق‌بودن تاریخ این پدیده طبیعی با روز پایانی جهان در تقویم مایا‌ باشد. بر اساس تحقیقات جدید روز پایانی در تقویم مایا، نه ۲۱ دسامبر ۲۰۱۲ که ۲۱ ژوئن ۲۰۲۰ است. اما اگر از این شایعات بگذریم ذکر این نکته قابل اهمیت است که آخرین خورشیدگرفتگی حلقوی ۲۱ سال پیش و ۲۰ مرداد ۱۳۷۸ رخ داده بود و بعد از خورشیدگرفتگی حلقوی امسال تا سال ۱۴۱۲ هم دیگر شاهد رخ‌دادن خورشیدگرفتگی حلقوی نخواهیم بود. در این فاصله زمانی یک خورشیدگرفتگی جزئی ۶۰درصدی در سوم آبان ۱۴۰۱ رخ می‌دهد. بعد از آن تا پنج سال هیچ خورشید‌گرفتگی‌ای در ایران مشاهده نخواهد شد تا ۱۱ مرداد ۱۴۰۶ که باز هم یک گرفت جزئی خواهد بود. روز یکم تیر ۱۳۹۹ نوار گرفتگی حلقوی از روی دریای عمان و نزدیک به ساحل ایران عبور کرد و کسوف جزئی اما عمیقی در جنوب شرقی ایران و سایر نقاط قابل رؤیت بود. علی ابراهیمی‌سراجی که یک کارشناس نجوم است می‌گوید که به طور متوسط هر ۲.۵ سال یک بار می‌توانیم شاهد خورشیدگرفتگی جزئی باشیم، ولی تعداد خورشیدگرفتگی‌های جزئی در دهه ۸۰ از دهه ۹۰ بیشتر بوده است.

برای اطلاع از آخرین اخبار و تحلیل‌ها به کانال شرق در «تلگرام» بپیوندید.