۳ سال ولیعهدی بنسلمان از حرف تا عمل
سه سال از زمانی که محمد بنسلمان در ۲۱ ژوئن سال ۲۰۱۷ بهعنوان ولیعهد عربستان تعیین شد، میگذرد؛ سه سالی که برای آشکارشدن شکنندگی پایههای جاهطلبیهای این شاهزاده جوان سعودی کافی بود. به گزارش ایسنا، روزنامه الاخبار لبنان در یادداشتی درباره ثمره سه سال ولیعهدی محمد بنسلمان در عربستان نوشت: افراد زیادی در سال ۲۰۲۰ که یک سال محوری در روند چشمانداز ۲۰۳۰ بنسلمان به شمار میرود، میگویند که این چشمانداز حکم مرده را دارد. اکنون با غافلگیری شیوع کرونا و جنگ احمقانه قیمت نفت، حقیقت خیالیبودن طرحهای بنسلمان آشکار شده است.
پیش از یک دهه مانده به تاریخ تعیینشده برای تولد «عربستان سعودی جدید». نرخ بیکاری، کسری بودجه، سرمایه ملی و موارد دیگر اگر بدتر نشده باشد، بهتر نشده است؛ طرحهای متنوعسازی اقتصاد و جذب سرمایهگذاریهای خارجی به بنبست رسیده، ولیعهد سعودی با یک کودتای داخلی روبهروست و گرفتار باتلاق یمن شده که رهایی از آن دشوارتر و پرهزینهتر شده است.چشمانداز ۲۰۳۰ بنسلمان با دشواریهای اقتصادی مواجه است، طوری که «صندوق سرمایهگذاریهای عمومی» موفق به حرکت در جهت دستیابی به اهداف این چشمانداز نشده است. قرار بود حجم داراییهای سال جاری میلادی این صندوق ۶۰۰ تا ۷۰۰ میلیارد دلار باشد و بهاینترتیب در سال ۲۰۳۰ به بیش از دو تریلیون دلار برسد، اما بسیاری از سرمایهگذاریهای آن با شکست مواجه شد و داراییهای کنونی این صندوق ۳۰۰ تا ۴۰۰ میلیارد دلار بیشتر نیست.شاید یکی از بارزترین نمونههای این عدم موفقیت، سرمایهگذاری حدود ۳۵ میلیارددلاری در صندوق «چشمانداز - سافتبانک» باشد، چراکه این صندوق ژاپنی طی سه ماه اول سال جاری میلادی متحمل خسارت ۱۸ میلیارددلاری شده است.سافتبانک شرکت مخابرات ژاپنی است که در زمینه ارائه خدمات خطوط
تلفن ثابت، شبکه تلفن همراه، خدمات اینترنت و پهنباند، بازاریابی و تجارت الکترونیک، همچنین در حوزه رسانههای گروهی فعالیت میکند. شرکت سافتبانک در سال ۱۹۸۱ راهاندازی شد و در سال ۲۰۱۱ ارزش بازار آن معادل ۴۳٫۵۲ میلیارد دلار برآورد شد. دفتر مرکزی این شرکت در شهر توکیوی ژاپن قرار دارد و سهام آن در بازار بورس نیویورک و بورس توکیو معامله میشود.ضربه دوم را توقف در عرضه سهام آرامکو به صندوق سرمایهگذاریهای عمومی عربستان وارد کرد. پس از بهتعویقافتادن چندباره عرضه سهام آرامکو، مقامات عربستان و بنسلمان امیدوار بودند که بهای نفت به بشکهای ۸۰ دلار برسد و به دنبال آن ارزش شرکت آرامکو نیز تا دو تریلیون دلار افزایش یابد.
ازهمگسیختگی اجتماعی
شاید آنچه سرنوشت چشمانداز بنسلمان را بیش از پیش مشخص کرد، همزمانی موعد مقرر برای آغاز «برنامه ارتقای هویت ملی عربستان» بهعنوان یکی از برنامههای چشمانداز مذکور در سال ۲۰۲۰ با رکود اقتصادی شدید بود که بخش خصوصی اولین و بزرگترین قربانی آن شد.
نه امنیت و نه ثبات
این صحیح است که بنسلمان با اتفاق هتل «ریتز کارلتون» موفق شد حریفان و رقبا را محاصره کند، اما بازداشت احمد بنعبدالعزیز و محمد بننایف، دو نفر از شاهزادههای ارشد عربستان در مارس گذشته توسط بنسلمان، نگرانی وی نسبت به اینکه این دو میتوانند یک جبهه علیه او تشکیل دهند را آشکار کرد، بهویژه اینکه شاهزاده احمد نفوذ قابلتوجهی در «هیئت بیعت» دارد و بننایف نیز از نفوذ شدید در وزارت کشور عربستان برخوردار است.
نفوذ بننایف در وزارت کشور عربستان کاملا واضح است و همچنان خواب را از بنسلمان گرفته. تلاشهای بنسلمان برای بازگرداندن سعد الجبری، مشاور محمد بننایف، ولیعهد سابق این کشور و بازداشت دو پسر و برادر او بیانگر همین مسئله است. مسئله الجبری بار دیگر آشکار کرد با وجود تغییرات ریشهای که بنسلمان در ساختار قدرت انجام داده، موارد غافلگیرکننده همچنان وجود دارند و همین مسئله آینده بنسلمان را تا حد زیادی مبهم کرده است.
باتلاق یمن
«یک مشکل به نام یمن وجود دارد». این صحبتی است که محمد بننایف طبق اسناد فاششده ویکیلیکس از سفارت آمریکا در ریاض در دسامبر ۲۰۱۰ آن را مطرح کرد. بننایف مدعی شده که شاخه القاعده در جزیره عرب میتواند با استفاده از خاک یمن حملاتی را علیه عربستان انجام دهد.پس از گذشت حدود یک دهه از این اظهارات، به لطف اقدامات بنسلمان و مخالفت با تلاشهای پسرعمویش برای دور نگهداشتن عربستان از این مشکل، یمن از یک مشکل فراتر رفت و به یک «باتلاق» برای عربستان تبدیل شد. ریاض میداند که هرچه معضل آن در یمن طولانیتر شود، رهایی از آن سختتر و پرهزینهتر میشود؛ زیرا مواضعی که در اختیار همپیمانانش در شرق یمن قرار داشت و میتوانستند درباره آنها مذاکره کنند در مقابل ارتش و کمیتههای مردمی یمن از هم فروپاشیده و نیروهای ارتش و کمیتههای مردمی یمن به دروازههای شهر مأرب بهعنوان آخرین پناهگاه نیروهای وابسته به عربستان رسیدهاند.
سه سال از زمانی که محمد بنسلمان در ۲۱ ژوئن سال ۲۰۱۷ بهعنوان ولیعهد عربستان تعیین شد، میگذرد؛ سه سالی که برای آشکارشدن شکنندگی پایههای جاهطلبیهای این شاهزاده جوان سعودی کافی بود. به گزارش ایسنا، روزنامه الاخبار لبنان در یادداشتی درباره ثمره سه سال ولیعهدی محمد بنسلمان در عربستان نوشت: افراد زیادی در سال ۲۰۲۰ که یک سال محوری در روند چشمانداز ۲۰۳۰ بنسلمان به شمار میرود، میگویند که این چشمانداز حکم مرده را دارد. اکنون با غافلگیری شیوع کرونا و جنگ احمقانه قیمت نفت، حقیقت خیالیبودن طرحهای بنسلمان آشکار شده است.
پیش از یک دهه مانده به تاریخ تعیینشده برای تولد «عربستان سعودی جدید». نرخ بیکاری، کسری بودجه، سرمایه ملی و موارد دیگر اگر بدتر نشده باشد، بهتر نشده است؛ طرحهای متنوعسازی اقتصاد و جذب سرمایهگذاریهای خارجی به بنبست رسیده، ولیعهد سعودی با یک کودتای داخلی روبهروست و گرفتار باتلاق یمن شده که رهایی از آن دشوارتر و پرهزینهتر شده است.چشمانداز ۲۰۳۰ بنسلمان با دشواریهای اقتصادی مواجه است، طوری که «صندوق سرمایهگذاریهای عمومی» موفق به حرکت در جهت دستیابی به اهداف این چشمانداز نشده است. قرار بود حجم داراییهای سال جاری میلادی این صندوق ۶۰۰ تا ۷۰۰ میلیارد دلار باشد و بهاینترتیب در سال ۲۰۳۰ به بیش از دو تریلیون دلار برسد، اما بسیاری از سرمایهگذاریهای آن با شکست مواجه شد و داراییهای کنونی این صندوق ۳۰۰ تا ۴۰۰ میلیارد دلار بیشتر نیست.شاید یکی از بارزترین نمونههای این عدم موفقیت، سرمایهگذاری حدود ۳۵ میلیارددلاری در صندوق «چشمانداز - سافتبانک» باشد، چراکه این صندوق ژاپنی طی سه ماه اول سال جاری میلادی متحمل خسارت ۱۸ میلیارددلاری شده است.سافتبانک شرکت مخابرات ژاپنی است که در زمینه ارائه خدمات خطوط
تلفن ثابت، شبکه تلفن همراه، خدمات اینترنت و پهنباند، بازاریابی و تجارت الکترونیک، همچنین در حوزه رسانههای گروهی فعالیت میکند. شرکت سافتبانک در سال ۱۹۸۱ راهاندازی شد و در سال ۲۰۱۱ ارزش بازار آن معادل ۴۳٫۵۲ میلیارد دلار برآورد شد. دفتر مرکزی این شرکت در شهر توکیوی ژاپن قرار دارد و سهام آن در بازار بورس نیویورک و بورس توکیو معامله میشود.ضربه دوم را توقف در عرضه سهام آرامکو به صندوق سرمایهگذاریهای عمومی عربستان وارد کرد. پس از بهتعویقافتادن چندباره عرضه سهام آرامکو، مقامات عربستان و بنسلمان امیدوار بودند که بهای نفت به بشکهای ۸۰ دلار برسد و به دنبال آن ارزش شرکت آرامکو نیز تا دو تریلیون دلار افزایش یابد.
ازهمگسیختگی اجتماعی
شاید آنچه سرنوشت چشمانداز بنسلمان را بیش از پیش مشخص کرد، همزمانی موعد مقرر برای آغاز «برنامه ارتقای هویت ملی عربستان» بهعنوان یکی از برنامههای چشمانداز مذکور در سال ۲۰۲۰ با رکود اقتصادی شدید بود که بخش خصوصی اولین و بزرگترین قربانی آن شد.
نه امنیت و نه ثبات
این صحیح است که بنسلمان با اتفاق هتل «ریتز کارلتون» موفق شد حریفان و رقبا را محاصره کند، اما بازداشت احمد بنعبدالعزیز و محمد بننایف، دو نفر از شاهزادههای ارشد عربستان در مارس گذشته توسط بنسلمان، نگرانی وی نسبت به اینکه این دو میتوانند یک جبهه علیه او تشکیل دهند را آشکار کرد، بهویژه اینکه شاهزاده احمد نفوذ قابلتوجهی در «هیئت بیعت» دارد و بننایف نیز از نفوذ شدید در وزارت کشور عربستان برخوردار است.
نفوذ بننایف در وزارت کشور عربستان کاملا واضح است و همچنان خواب را از بنسلمان گرفته. تلاشهای بنسلمان برای بازگرداندن سعد الجبری، مشاور محمد بننایف، ولیعهد سابق این کشور و بازداشت دو پسر و برادر او بیانگر همین مسئله است. مسئله الجبری بار دیگر آشکار کرد با وجود تغییرات ریشهای که بنسلمان در ساختار قدرت انجام داده، موارد غافلگیرکننده همچنان وجود دارند و همین مسئله آینده بنسلمان را تا حد زیادی مبهم کرده است.
باتلاق یمن
«یک مشکل به نام یمن وجود دارد». این صحبتی است که محمد بننایف طبق اسناد فاششده ویکیلیکس از سفارت آمریکا در ریاض در دسامبر ۲۰۱۰ آن را مطرح کرد. بننایف مدعی شده که شاخه القاعده در جزیره عرب میتواند با استفاده از خاک یمن حملاتی را علیه عربستان انجام دهد.پس از گذشت حدود یک دهه از این اظهارات، به لطف اقدامات بنسلمان و مخالفت با تلاشهای پسرعمویش برای دور نگهداشتن عربستان از این مشکل، یمن از یک مشکل فراتر رفت و به یک «باتلاق» برای عربستان تبدیل شد. ریاض میداند که هرچه معضل آن در یمن طولانیتر شود، رهایی از آن سختتر و پرهزینهتر میشود؛ زیرا مواضعی که در اختیار همپیمانانش در شرق یمن قرار داشت و میتوانستند درباره آنها مذاکره کنند در مقابل ارتش و کمیتههای مردمی یمن از هم فروپاشیده و نیروهای ارتش و کمیتههای مردمی یمن به دروازههای شهر مأرب بهعنوان آخرین پناهگاه نیروهای وابسته به عربستان رسیدهاند.
برای اطلاع از آخرین اخبار و تحلیلها به کانال شرق در «تلگرام» بپیوندید.