|

قتل‌های ناموسی و مسئولیت یک آموزش‌و‌پرورش مسئله‌محور

کامل حسینی. معلم

بر اساس گزارش روزنامه اعتماد یکی از مسئولان اداره کل آموزش‌و‌پرورش گیلان چنین گفت: «منطقه حویق (منطقه زندگی رومینا) سهمش از مشاوران و معاونان پرورشی بسیار ناچیز است. صرفا دو مشاور در منطقه فعال هستند؛ یک مشاور مرد و یک مشاور زن. امسال در مجموع بیش از شش‌هزار و ۲۰۰ دانش‌آموز دارد که از این تعداد بیش از دوهزار و ۹۰۰ نفر دختر هستند که یک مشاور دارند». در واقع، پس از قتل‌های «ناموسی» گاهی انگشت اشاره تقصیرها به سمت آموزش‌و‌پرورش هم نشانه می‌رود. اما تا چه اندازه آموزش‌و‌پرورش می‌تواند در کاهش این‌گونه آسیب‌ها نقش خود را ایفا کند؟

بدیهی است که بخشی از کارکرد عینی آموزش‌و‌پرورش در کتب درسی، فعالیت معلمان، مشاوران و... با هدف آموزش و ارتقای رفتار اجتماعی، اخلاقی و هوش عاطفی در برابر آسیب‌های احتمالی سنین نوجوانی باید جلوه‌گر شود. اجازه دهید از چشم‌انداز مشرف بر رخدادهای واقعی و عینی قتل‌های ناموسی دنیای امروز بنگریم. مثلث شرارت قتل، بر سه ضلع استوار است یعنی دختر، پسر و در نهایت خانواده طرفین به‌ویژه دختر. از همین رو باید به اصلاح هر سه محور توجه کرد. اولیای دانش‌آموزان امروزین در گذشته باید در نهاد آموزش‌و‌پرورش از لحاظ فکری و عاطفی چنان آماده شده باشند تا بتوانند در آینده از گرفتاری فرزند نوجوانشان در تورِ عشق در حد توان جلوگیری کنند و در صورت گرفتاری فرزندشان بدون هر‌گونه شتاب‌زدگی، از راه بالابردن آستانه تحمل و تدبیرهای دوراندیشانه از بروز قتل جلوگیری به عمل آورند و آسیب پیش‌آمده را به کمینه برسانند. در زمان حال از طرفی دیگر همین دانش‌آموزان امروزین چه پسران و دختران گرفتار در دام عشق چنان یاد بگیرند و کمک شوند که برابر وسوسه «عشق» به یک گزینش عقلانی و اخلاقی دست بزنند و اجازه ندهند معضل عشق وارد فاز قتل و جنایت شود.
بخشی از آموزه‌ها و عملکردهای یک سیستم آموزشی و پرورشی معطوف به همین شیوه از جامعه‌پذیری دختران و پسران دانش‌آموز امروزین است که در آینده ممکن است؛ زیرا دوباره خود نیز به‌عنوان یکی از والدین احتمالا با چنین معضل‌های روبه‌رو مي‌شوند؛ درست زمانی که باید تصمیم‌های درست را اتخاذ کنند. اما یادآوری دو نکته را لازم می‌دانم: اینکه اقدامات آگاهی‌بخشی اگر‌چه در مدارس تا حدودی دیده می‌شود اما هنوز حالتی نسبتا کارشناسانه و منظم به خود نگرفته است. دومین نکته این است که در فرایند آگاهی‌بخشی توسط آموزش‌و‌پرورش باید به دانش و تجربه اورژانس‌های اجتماعی و انجمن‌های مددکاری توجه بیشتری شود. کوتاه‌سخن نگارنده این است که نقش آموزش‌و‌پرورش ایجاد چنین روحیه و اخلاقی در هر سه ضلع این مثلث به‌طور مستقیم و غیرمستقیم انجام می‌شود و مهم‌تر آنکه با توجه به گذار جامعه ما از سنتی به مدرنیته، هرچند ظاهری، نیازمند زمانی طولانی است و نه یک ‌روز و هفته و ماه، بلکه سال‌ها زمان می‌برد تا اینکه یک سیستم آموزش‌وپرورش تأثیر خود را در این میان نشان دهد.

بر اساس گزارش روزنامه اعتماد یکی از مسئولان اداره کل آموزش‌و‌پرورش گیلان چنین گفت: «منطقه حویق (منطقه زندگی رومینا) سهمش از مشاوران و معاونان پرورشی بسیار ناچیز است. صرفا دو مشاور در منطقه فعال هستند؛ یک مشاور مرد و یک مشاور زن. امسال در مجموع بیش از شش‌هزار و ۲۰۰ دانش‌آموز دارد که از این تعداد بیش از دوهزار و ۹۰۰ نفر دختر هستند که یک مشاور دارند». در واقع، پس از قتل‌های «ناموسی» گاهی انگشت اشاره تقصیرها به سمت آموزش‌و‌پرورش هم نشانه می‌رود. اما تا چه اندازه آموزش‌و‌پرورش می‌تواند در کاهش این‌گونه آسیب‌ها نقش خود را ایفا کند؟

بدیهی است که بخشی از کارکرد عینی آموزش‌و‌پرورش در کتب درسی، فعالیت معلمان، مشاوران و... با هدف آموزش و ارتقای رفتار اجتماعی، اخلاقی و هوش عاطفی در برابر آسیب‌های احتمالی سنین نوجوانی باید جلوه‌گر شود. اجازه دهید از چشم‌انداز مشرف بر رخدادهای واقعی و عینی قتل‌های ناموسی دنیای امروز بنگریم. مثلث شرارت قتل، بر سه ضلع استوار است یعنی دختر، پسر و در نهایت خانواده طرفین به‌ویژه دختر. از همین رو باید به اصلاح هر سه محور توجه کرد. اولیای دانش‌آموزان امروزین در گذشته باید در نهاد آموزش‌و‌پرورش از لحاظ فکری و عاطفی چنان آماده شده باشند تا بتوانند در آینده از گرفتاری فرزند نوجوانشان در تورِ عشق در حد توان جلوگیری کنند و در صورت گرفتاری فرزندشان بدون هر‌گونه شتاب‌زدگی، از راه بالابردن آستانه تحمل و تدبیرهای دوراندیشانه از بروز قتل جلوگیری به عمل آورند و آسیب پیش‌آمده را به کمینه برسانند. در زمان حال از طرفی دیگر همین دانش‌آموزان امروزین چه پسران و دختران گرفتار در دام عشق چنان یاد بگیرند و کمک شوند که برابر وسوسه «عشق» به یک گزینش عقلانی و اخلاقی دست بزنند و اجازه ندهند معضل عشق وارد فاز قتل و جنایت شود.
بخشی از آموزه‌ها و عملکردهای یک سیستم آموزشی و پرورشی معطوف به همین شیوه از جامعه‌پذیری دختران و پسران دانش‌آموز امروزین است که در آینده ممکن است؛ زیرا دوباره خود نیز به‌عنوان یکی از والدین احتمالا با چنین معضل‌های روبه‌رو مي‌شوند؛ درست زمانی که باید تصمیم‌های درست را اتخاذ کنند. اما یادآوری دو نکته را لازم می‌دانم: اینکه اقدامات آگاهی‌بخشی اگر‌چه در مدارس تا حدودی دیده می‌شود اما هنوز حالتی نسبتا کارشناسانه و منظم به خود نگرفته است. دومین نکته این است که در فرایند آگاهی‌بخشی توسط آموزش‌و‌پرورش باید به دانش و تجربه اورژانس‌های اجتماعی و انجمن‌های مددکاری توجه بیشتری شود. کوتاه‌سخن نگارنده این است که نقش آموزش‌و‌پرورش ایجاد چنین روحیه و اخلاقی در هر سه ضلع این مثلث به‌طور مستقیم و غیرمستقیم انجام می‌شود و مهم‌تر آنکه با توجه به گذار جامعه ما از سنتی به مدرنیته، هرچند ظاهری، نیازمند زمانی طولانی است و نه یک ‌روز و هفته و ماه، بلکه سال‌ها زمان می‌برد تا اینکه یک سیستم آموزش‌وپرورش تأثیر خود را در این میان نشان دهد.

برای اطلاع از آخرین اخبار و تحلیل‌ها به کانال شرق در «تلگرام» بپیوندید.