|

گنجينه داستان كوتاه امريكاي لاتين

شرق: ادبيات امريكاي لاتين به يمنِ مترجمان خبره‌اي كه در زبان فارسي داشته است و شايد به دليل تجربياتي نه‌چندان دور از ما و جايگاهي كه در «جمهوري جهاني ادبيات» دارد، براي ما ادبياتِ شناخته‌شده‌اي است. ادبيات امريكاي لاتين بيشتر با رمان‌هاي بزرگش شناخته مي‌شود،‌ اما روبرتو گونسالس اچه‌وريا، استاد ادبيات امريكاي لاتين و منتقد ادبي معتقد است «در امريكاي لاتين داستان كوتاه ژانري است با محبوبيت فراوان ميان خوانندگاني از هر دست. پرتوقع‌ترين محافل ادبي نيز آن را به رسميت شناخته‌اند. بسياري از نويسندگان نام‌آور امريكاي لاتين فقط داستان كوتاه مي‌نوشتند» و در ميانِ اين‌دست نويسندگان شايد خورخه لوييس بورخس از سرشناس‌ترينِ آنها باشد كه در ايران نيز نويسنده معروفي است. در شناختِ اين تصور از ادبيات امريكاي لاتين كه ازقضا نويسندگانِ داستان كوتاه تراز اولي دارد، كتابِ «داستان‌هاي كوتاه امريكاي لاتين» بسيار مؤثر بوده است، كتابِ مفصلي كه اچه‌وريا آن را تدوين كرده و عبدالله كوثري از مترجمانِ مطرح و كاربلد ادبيات امريكاي لاتين آن را در سالِ هشتاد به فارسي برگردانده است. او خود در مقدمه‌اش بر اين كتاب نوشته است:‌ «دنياي گسترده و حيرت‌آور ادبيات امريكاي لاتين تنها به رمان‌هايي كه تاكنون خوانده‌ايم و خواهيم خواند محدود نمي‌شود. در اين منطقه از جهان داستان كوتاه از ديرباز جايگاهي والا و قابل قياس با رمان داشته است.» آنچه در كتابِ «داستان‌هاي كوتاه امريكاي لاتين» آمده است به قولِ مترجمش كيفيت استثناييِ اين داستان‌ها را آشكار مي‌كند و دريچه ديگري است بر دنيايي كه هنوز براي مبهوت كردنِ ما شگفتي‌ها در آستين دارد. كتاب به سه بخش تقسيم مي‌شود: دوران استعمار، ملت‌هاي جديد و دوران معاصر. به اين ترتيب، سير تحول داستان كوتاه امريكاي لاتين با خواندن اين داستان‌ها بر خواننده روشن مي‌شود. اچه‌وريا در مقدمه مفصل و جامعي بر كتاب سير تحولِ اين ژانر ادبي در امريكاي لاتين را به‌تفصيل شرح مي‌دهد و در هر بخش شرح حال نويسنده را آورده و فهرستي از آثارش به دست مي‌دهد. دوران معاصر بخشِ مفصلي از كتاب را تشكيل مي‌دهد و داستان‌هايي كه در اين مجموعه آمده تنوعِ نويسندگان و سبكِ آنها را نشان مي‌دهد. اچه‌وريا به جايگاهِ ادبيات امريكاي لاتين در جهان نيز اشاره مي‌كند و اين تلقيِ‌كليشه‌اي را كه توسعه ادبي لزوما با توسعه اقتصادي و سياسي همراه است پَس مي‌زند: «گنجينه سرشار داستان كوتاه امريكاي لاتين كه غنايي همچون كل ادبيات و هنر اين منطقه دارد، انكارِ عقيده كساني است كه ساده‌انديشانه توسعه‌نيافتگي اقتصادي و بي‌ثباتي سياسي را با فقر هنري معادل مي‌گيرند». اچه‌وريا معتقد است برخي از نويسندگانِ داستان كوتاه امريكاي لاتين در شمار بهترين نويسندگان جهان‌اند و بر ادبيات توسعه‌يافته‌ترين كشورها اثر داشته‌اند. اچه‌وريا خورخه لوييس بورخس را از مهم‌ترين اين نويسندگان مي‌داند و باور دارد كه از دهه 1960 داستان كوتاه امريكاي لاتين بدل به معيار شده و به‌سببِ وجود عناصر خيال‌انگيز كه بعد از زماني كوتاه با عنوانِ رئاليسم جادويي همراه شد، براي بسياري از خوانندگان شناخته شده بود. كميت و كيفيت داستان كوتاه امريكاي لاتين از آن زمان تاكنون تنزلي نداشته هرچند ديگر نويسنده‌اي هم‌تراز با بورخس پديد نيامده است. مهم‌ترين شاهدِ اين ادعا، همين كتابِ «داستان‌هاي كوتاه امريكاي لاتين» است كه با ترجمه‌اي درخور در نشر ني منتشر شده و بارها به چاپ رسيده است.
شرق: ادبيات امريكاي لاتين به يمنِ مترجمان خبره‌اي كه در زبان فارسي داشته است و شايد به دليل تجربياتي نه‌چندان دور از ما و جايگاهي كه در «جمهوري جهاني ادبيات» دارد، براي ما ادبياتِ شناخته‌شده‌اي است. ادبيات امريكاي لاتين بيشتر با رمان‌هاي بزرگش شناخته مي‌شود،‌ اما روبرتو گونسالس اچه‌وريا، استاد ادبيات امريكاي لاتين و منتقد ادبي معتقد است «در امريكاي لاتين داستان كوتاه ژانري است با محبوبيت فراوان ميان خوانندگاني از هر دست. پرتوقع‌ترين محافل ادبي نيز آن را به رسميت شناخته‌اند. بسياري از نويسندگان نام‌آور امريكاي لاتين فقط داستان كوتاه مي‌نوشتند» و در ميانِ اين‌دست نويسندگان شايد خورخه لوييس بورخس از سرشناس‌ترينِ آنها باشد كه در ايران نيز نويسنده معروفي است. در شناختِ اين تصور از ادبيات امريكاي لاتين كه ازقضا نويسندگانِ داستان كوتاه تراز اولي دارد، كتابِ «داستان‌هاي كوتاه امريكاي لاتين» بسيار مؤثر بوده است، كتابِ مفصلي كه اچه‌وريا آن را تدوين كرده و عبدالله كوثري از مترجمانِ مطرح و كاربلد ادبيات امريكاي لاتين آن را در سالِ هشتاد به فارسي برگردانده است. او خود در مقدمه‌اش بر اين كتاب نوشته است:‌ «دنياي گسترده و حيرت‌آور ادبيات امريكاي لاتين تنها به رمان‌هايي كه تاكنون خوانده‌ايم و خواهيم خواند محدود نمي‌شود. در اين منطقه از جهان داستان كوتاه از ديرباز جايگاهي والا و قابل قياس با رمان داشته است.» آنچه در كتابِ «داستان‌هاي كوتاه امريكاي لاتين» آمده است به قولِ مترجمش كيفيت استثناييِ اين داستان‌ها را آشكار مي‌كند و دريچه ديگري است بر دنيايي كه هنوز براي مبهوت كردنِ ما شگفتي‌ها در آستين دارد. كتاب به سه بخش تقسيم مي‌شود: دوران استعمار، ملت‌هاي جديد و دوران معاصر. به اين ترتيب، سير تحول داستان كوتاه امريكاي لاتين با خواندن اين داستان‌ها بر خواننده روشن مي‌شود. اچه‌وريا در مقدمه مفصل و جامعي بر كتاب سير تحولِ اين ژانر ادبي در امريكاي لاتين را به‌تفصيل شرح مي‌دهد و در هر بخش شرح حال نويسنده را آورده و فهرستي از آثارش به دست مي‌دهد. دوران معاصر بخشِ مفصلي از كتاب را تشكيل مي‌دهد و داستان‌هايي كه در اين مجموعه آمده تنوعِ نويسندگان و سبكِ آنها را نشان مي‌دهد. اچه‌وريا به جايگاهِ ادبيات امريكاي لاتين در جهان نيز اشاره مي‌كند و اين تلقيِ‌كليشه‌اي را كه توسعه ادبي لزوما با توسعه اقتصادي و سياسي همراه است پَس مي‌زند: «گنجينه سرشار داستان كوتاه امريكاي لاتين كه غنايي همچون كل ادبيات و هنر اين منطقه دارد، انكارِ عقيده كساني است كه ساده‌انديشانه توسعه‌نيافتگي اقتصادي و بي‌ثباتي سياسي را با فقر هنري معادل مي‌گيرند». اچه‌وريا معتقد است برخي از نويسندگانِ داستان كوتاه امريكاي لاتين در شمار بهترين نويسندگان جهان‌اند و بر ادبيات توسعه‌يافته‌ترين كشورها اثر داشته‌اند. اچه‌وريا خورخه لوييس بورخس را از مهم‌ترين اين نويسندگان مي‌داند و باور دارد كه از دهه 1960 داستان كوتاه امريكاي لاتين بدل به معيار شده و به‌سببِ وجود عناصر خيال‌انگيز كه بعد از زماني كوتاه با عنوانِ رئاليسم جادويي همراه شد، براي بسياري از خوانندگان شناخته شده بود. كميت و كيفيت داستان كوتاه امريكاي لاتين از آن زمان تاكنون تنزلي نداشته هرچند ديگر نويسنده‌اي هم‌تراز با بورخس پديد نيامده است. مهم‌ترين شاهدِ اين ادعا، همين كتابِ «داستان‌هاي كوتاه امريكاي لاتين» است كه با ترجمه‌اي درخور در نشر ني منتشر شده و بارها به چاپ رسيده است.

برای اطلاع از آخرین اخبار و تحلیل‌ها به کانال شرق در «تلگرام» بپیوندید.