|

«خیر و شر» در مدرسه تلويزيوني سيما

سيدعلي هاشمي. معلم

تا بوده، خیر و شر دو مفهوم متضاد با هم بوده‎اند و انسان‎ها در هر کاری به دنبال خیر و شر آن بوده‎اند؛ نمونه‎اش همین ماجرای عالم‎گیر کرونا. البته شر این ماجرا زیاد بود، اما خیرهایی هم داشت. یکی از جنبه‎های خیر این ماجرا آن بود که بالاخره بخشی از آموزش رسمی و عمومی کشور وارد شبکه آموزش شد.
از همان ابتدای ورود بیماری به ایران، مدارس ازجمله نخستین محل‎های تجمع بودند که تا مدت نامعلومی تعطیل شدند و همین امر باعث شد که مسئولان به فکر چاره برای جلوگیری از توقف آموزش در کشور بیفتند و از میان شیوه‎های مختلف آموزش مجازی و غیرحضوری، قرعه فال آموزش به نام رسانه ملی افتاد.
ازاین‎رو برنامه‎های آموزشی رسانه ملی با عنوان «مدرسه تلویزیونی سیما» از نخستین روزهای تعطیلی مدارس در شبکه‎های «آموزش» و «چهار» سیما پخش شد. اگرچه آغاز پخش برنامه‎های آموزش رسمی از صداوسیما، کاری است که باید آن را به فال نیک گرفت، ولی از همان ابتدا دغدغه کیفیت آموزش‎های ارائه‌شده در این برنامه‎ها برای دبیران و صاحب‎نظران، دغدغه‎ای جدی بود؛ چراکه شیوه انتخاب دبیران برای تدریس در این برنامه‎ها چندان مشخص نبود و بعضی اشتباه‎های فاحش و آشکار در آموزش‎ها این دغدغه را پررنگ‎تر می‎کرد.
در این میان یک اتفاق عجیب در تدریس درس فارسی 1 (دهم) باعث شد که کلیت و اصل آموزش‎های مدرسه تلویزیونی سیما، حداقل در درس فارسی با پرسشی جدی مواجه شود.
ماجرا از این قرار است که در برنامه تدریس فارسی دهم، در تاریخ 21 اردیبهشت 99 که به صورت زنده از شبکه آموزش پخش شد، دبیر محترم به تدریس درس شانزدهم کتاب فارسی با عنوان «داستان خیر و شر» پرداختند و این درس را با آب‌وتاب فراوان شرح دادند و وعده تکمیل مبحث را در جلسه بعد هم دادند. این در حالی است که اساسا درس خیر و شر، از دو سال پیش در کتاب فارسی دهم حذف شده و روان‎خوانی «خسرو» جای آن را گرفته است.
حال سؤال این است که این دبیر محترم (که گویا با این تفاسیر، دو سال است رنگ کتاب و کلاس ندیده است) چگونه توانسته بدون کوچک‌ترین مطالعه‌ای خود را شایسته تدریس در رسانه ملی ببیند؟ و سؤال دیگر آن است که چگونه و با چه استانداردهایی، عنان آموزش و تدریس در رسانه ملی به افرادی سپرده می‎شود که کمترین اشراف و آگاهی نسبت به آنچه یاد می‎دهند، ندارند! آیا رسانه ملی کوچک‌ترین تعهدی نسبت به آنچه که به دانش‎آموزان ارائه می‎کند دارد؟ و با توجه به تغییرات متعدد و سالانه کتاب‎های درسی، آیا نباید به صحت دیگر درس‎های آموزش داده‌شده در مدرسه تلویزیونی سیما شک کرد؟
البته این تمام ماجرا نیست. ماجرا زمانی جالب می‎شود که پس از پیگیری از دبیرخانه کشوری زبان و ادبیات فارسی وزارت آموزش‌وپرورش، به این پاسخ می‎رسیم که فیلم پخش‌شده، آرشیوی بوده است. این جمله مصداق بارز عذر بدتر از گناه است؛ چراکه نشان می‎دهد نه مسئولان آموزش‌وپرورش بر محتواهای ارائه‌شده در صداوسیما نظارت می‎کنند و نه مسئولان صداوسیما توجهی به این امر دارند و از سوی دیگر، با قراردادن نشان «زنده» در گوشه تصویر، افکار عمومی را گمراه می‎کنند.
به‎هرحال آنچه باید گفت کوتاه است و روشن. بیماری کرونا و تعطیلی مدارس، هم جنبه‎های خیر داشت و هم شر. شرش را که می‎دانیم، اما خیرش در آن بود که به عمق بی‎توجهی‎ها و سَمبَل‎کاری‎ها در نظام آموزشی، بی‎پرده و عریان پی بردیم.
تا بوده، خیر و شر دو مفهوم متضاد با هم بوده‎اند و انسان‎ها در هر کاری به دنبال خیر و شر آن بوده‎اند؛ نمونه‎اش همین ماجرای عالم‎گیر کرونا. البته شر این ماجرا زیاد بود، اما خیرهایی هم داشت. یکی از جنبه‎های خیر این ماجرا آن بود که بالاخره بخشی از آموزش رسمی و عمومی کشور وارد شبکه آموزش شد.
از همان ابتدای ورود بیماری به ایران، مدارس ازجمله نخستین محل‎های تجمع بودند که تا مدت نامعلومی تعطیل شدند و همین امر باعث شد که مسئولان به فکر چاره برای جلوگیری از توقف آموزش در کشور بیفتند و از میان شیوه‎های مختلف آموزش مجازی و غیرحضوری، قرعه فال آموزش به نام رسانه ملی افتاد.
ازاین‎رو برنامه‎های آموزشی رسانه ملی با عنوان «مدرسه تلویزیونی سیما» از نخستین روزهای تعطیلی مدارس در شبکه‎های «آموزش» و «چهار» سیما پخش شد. اگرچه آغاز پخش برنامه‎های آموزش رسمی از صداوسیما، کاری است که باید آن را به فال نیک گرفت، ولی از همان ابتدا دغدغه کیفیت آموزش‎های ارائه‌شده در این برنامه‎ها برای دبیران و صاحب‎نظران، دغدغه‎ای جدی بود؛ چراکه شیوه انتخاب دبیران برای تدریس در این برنامه‎ها چندان مشخص نبود و بعضی اشتباه‎های فاحش و آشکار در آموزش‎ها این دغدغه را پررنگ‎تر می‎کرد.
در این میان یک اتفاق عجیب در تدریس درس فارسی 1 (دهم) باعث شد که کلیت و اصل آموزش‎های مدرسه تلویزیونی سیما، حداقل در درس فارسی با پرسشی جدی مواجه شود.
ماجرا از این قرار است که در برنامه تدریس فارسی دهم، در تاریخ 21 اردیبهشت 99 که به صورت زنده از شبکه آموزش پخش شد، دبیر محترم به تدریس درس شانزدهم کتاب فارسی با عنوان «داستان خیر و شر» پرداختند و این درس را با آب‌وتاب فراوان شرح دادند و وعده تکمیل مبحث را در جلسه بعد هم دادند. این در حالی است که اساسا درس خیر و شر، از دو سال پیش در کتاب فارسی دهم حذف شده و روان‎خوانی «خسرو» جای آن را گرفته است.
حال سؤال این است که این دبیر محترم (که گویا با این تفاسیر، دو سال است رنگ کتاب و کلاس ندیده است) چگونه توانسته بدون کوچک‌ترین مطالعه‌ای خود را شایسته تدریس در رسانه ملی ببیند؟ و سؤال دیگر آن است که چگونه و با چه استانداردهایی، عنان آموزش و تدریس در رسانه ملی به افرادی سپرده می‎شود که کمترین اشراف و آگاهی نسبت به آنچه یاد می‎دهند، ندارند! آیا رسانه ملی کوچک‌ترین تعهدی نسبت به آنچه که به دانش‎آموزان ارائه می‎کند دارد؟ و با توجه به تغییرات متعدد و سالانه کتاب‎های درسی، آیا نباید به صحت دیگر درس‎های آموزش داده‌شده در مدرسه تلویزیونی سیما شک کرد؟
البته این تمام ماجرا نیست. ماجرا زمانی جالب می‎شود که پس از پیگیری از دبیرخانه کشوری زبان و ادبیات فارسی وزارت آموزش‌وپرورش، به این پاسخ می‎رسیم که فیلم پخش‌شده، آرشیوی بوده است. این جمله مصداق بارز عذر بدتر از گناه است؛ چراکه نشان می‎دهد نه مسئولان آموزش‌وپرورش بر محتواهای ارائه‌شده در صداوسیما نظارت می‎کنند و نه مسئولان صداوسیما توجهی به این امر دارند و از سوی دیگر، با قراردادن نشان «زنده» در گوشه تصویر، افکار عمومی را گمراه می‎کنند.
به‎هرحال آنچه باید گفت کوتاه است و روشن. بیماری کرونا و تعطیلی مدارس، هم جنبه‎های خیر داشت و هم شر. شرش را که می‎دانیم، اما خیرش در آن بود که به عمق بی‎توجهی‎ها و سَمبَل‎کاری‎ها در نظام آموزشی، بی‎پرده و عریان پی بردیم.

برای اطلاع از آخرین اخبار و تحلیل‌ها به کانال شرق در «تلگرام» بپیوندید.