ساعدیِ داستاننویس
شرق: ساعدی از نویسندگان پیشرو ما است که هم در داستاننویسی و هم در نمایشنامهنویسی صاحبسبک است. داستانهای او در سه فضای متفاوت روایت میشوند: بندرها یا جزیرههای جنوب که اقلیمی خشک و فقیر دارد و روستاهای آذربایجان که در این هر دو فقر و بیماری موج میزند و نیز در شهرهای بزرگ با روشنفکران و کارگران و بیکاران و دیگر متعلقاتش. در تمامِ داستانهای ساعدی نوعی وهم و ترس وجود دارد و نثر داستانی او نیز نثری ساده است که برخی منتقدان نیز آن را خشک وصف کردهاند، خودش اما میگوید: «نثر من خشک نیست. من به زبان فارسی میپردازم. من میخواهم بارش بیاورم. منِ تُرک حتماً باید این کار را بکنم. اسم این زبان را خشک نگذارید. من میخواهم... حداقل زبان بماند. زبان ستون فقرات فرهنگی یک ملت عظیم است. نمیشود از آن صرفنظر کرد». ساعدی بیشک از بزرگترین نویسندگان فارسیزبان است که برای ساختِ زبان یا بهتعبیر خودش نگهداری از ستون فقرات فرهنگی یک ملت، داستانهایی نوشته است که از زبان و افسانهها و روایات فرهنگ ما برخاسته است. او از نسل نویسندگانی است که با تکیه بر تفکر و کنش سیاسی و باور به اجتماع، داستاننویسی و ادبیات نمایشی معاصر را در دهه چهل دگرگون ساختند. دهه سی ساعدی نخستین داستانهایش را مینویسد و در مجلات چاپ میکند، ازجمله آنها روزنامههای «فریاد» و «صعود» و «جوانان آذربایجان» که مسئولیت انتشارشان را برعهده داشت و مجله «دانشآموز» که در تبریز چاپ میشد. همان سالها او با چاپ داستان «از پا نیفتاده» در مجله «کبوتر صلح» به مطبوعات پایتخت راه مییابد. سال 1335 او همکاریاش با مجله معتبر «سخن» را آغاز میکند و آنجا چند داستان به چاپ میرساند. او «شبنشینی باشکوه» را در سال ۱۳۳۹ چاپ میکند و سال 1343 هشت داستان پیوسته به نام «عزاداران بیل» از او منتشر میشود که نظر اهالی فن را سخت به خود جلب میکند. «دندیل»، مجموعه داستان «واهمههای بینامونشان» و «ترسولرز» و «گور و گهواره» و «آشفتهحالان بیداربخت»، از دیگر آثار داستانی او هستند که از او نویسندهای پیشرو و ماندگار ساختند. ساعدی همچنین سه رمان «توپ»، «تاتار خندان» و «غریبه در شهر» را نیز در کارنامه ادبی خود دارد. داستانهایی که اینک در قالبِ یک قاب در نشر نگاه منتشر شدهاند. «مجموعه داستانهای غلامحسین ساعدی» شامل هفت کتاب مجزاست که در یک قاب آمدهاند و عناوینشان از این قرار است: «عزاداران بیل»، «غریبه در شهر»، «ترسولرز»، «شبنشینی باشکوه»، «آشفتهحالان بیداربخت»، «عافیتگاه» و «آشغالدونی». «عزاداران بیل» مجموعه هشت داستان پیوسته است درباره فلاکت مردمان روستایی به نام بَیَل که تجربهها و زندگی تلخ و سختی را از سر میگذرانند. «غریبه در شهر» داستانی درباره مشروطهطلبان است و تلاش روسهای تزاری و همدستانشان برای خاموشی این قیام. «آشفتهحالان بیداربخت» دَه داستان کوتاه دارد و «ترسولرز» نیز مجموعه شش داستان بههمپیوسته است که در روستایی میگذرد و اهالی آن با حضور غریبهها و پدیدههای غریب دستبهگریباناند و همچنین با فقر و فلاکت و تنگدستی و بیماری که از موضوعات مشترک تمام داستانهای ساعدی بهخصوص داستانهای روستاییاش است.
شرق: ساعدی از نویسندگان پیشرو ما است که هم در داستاننویسی و هم در نمایشنامهنویسی صاحبسبک است. داستانهای او در سه فضای متفاوت روایت میشوند: بندرها یا جزیرههای جنوب که اقلیمی خشک و فقیر دارد و روستاهای آذربایجان که در این هر دو فقر و بیماری موج میزند و نیز در شهرهای بزرگ با روشنفکران و کارگران و بیکاران و دیگر متعلقاتش. در تمامِ داستانهای ساعدی نوعی وهم و ترس وجود دارد و نثر داستانی او نیز نثری ساده است که برخی منتقدان نیز آن را خشک وصف کردهاند، خودش اما میگوید: «نثر من خشک نیست. من به زبان فارسی میپردازم. من میخواهم بارش بیاورم. منِ تُرک حتماً باید این کار را بکنم. اسم این زبان را خشک نگذارید. من میخواهم... حداقل زبان بماند. زبان ستون فقرات فرهنگی یک ملت عظیم است. نمیشود از آن صرفنظر کرد». ساعدی بیشک از بزرگترین نویسندگان فارسیزبان است که برای ساختِ زبان یا بهتعبیر خودش نگهداری از ستون فقرات فرهنگی یک ملت، داستانهایی نوشته است که از زبان و افسانهها و روایات فرهنگ ما برخاسته است. او از نسل نویسندگانی است که با تکیه بر تفکر و کنش سیاسی و باور به اجتماع، داستاننویسی و ادبیات نمایشی معاصر را در دهه چهل دگرگون ساختند. دهه سی ساعدی نخستین داستانهایش را مینویسد و در مجلات چاپ میکند، ازجمله آنها روزنامههای «فریاد» و «صعود» و «جوانان آذربایجان» که مسئولیت انتشارشان را برعهده داشت و مجله «دانشآموز» که در تبریز چاپ میشد. همان سالها او با چاپ داستان «از پا نیفتاده» در مجله «کبوتر صلح» به مطبوعات پایتخت راه مییابد. سال 1335 او همکاریاش با مجله معتبر «سخن» را آغاز میکند و آنجا چند داستان به چاپ میرساند. او «شبنشینی باشکوه» را در سال ۱۳۳۹ چاپ میکند و سال 1343 هشت داستان پیوسته به نام «عزاداران بیل» از او منتشر میشود که نظر اهالی فن را سخت به خود جلب میکند. «دندیل»، مجموعه داستان «واهمههای بینامونشان» و «ترسولرز» و «گور و گهواره» و «آشفتهحالان بیداربخت»، از دیگر آثار داستانی او هستند که از او نویسندهای پیشرو و ماندگار ساختند. ساعدی همچنین سه رمان «توپ»، «تاتار خندان» و «غریبه در شهر» را نیز در کارنامه ادبی خود دارد. داستانهایی که اینک در قالبِ یک قاب در نشر نگاه منتشر شدهاند. «مجموعه داستانهای غلامحسین ساعدی» شامل هفت کتاب مجزاست که در یک قاب آمدهاند و عناوینشان از این قرار است: «عزاداران بیل»، «غریبه در شهر»، «ترسولرز»، «شبنشینی باشکوه»، «آشفتهحالان بیداربخت»، «عافیتگاه» و «آشغالدونی». «عزاداران بیل» مجموعه هشت داستان پیوسته است درباره فلاکت مردمان روستایی به نام بَیَل که تجربهها و زندگی تلخ و سختی را از سر میگذرانند. «غریبه در شهر» داستانی درباره مشروطهطلبان است و تلاش روسهای تزاری و همدستانشان برای خاموشی این قیام. «آشفتهحالان بیداربخت» دَه داستان کوتاه دارد و «ترسولرز» نیز مجموعه شش داستان بههمپیوسته است که در روستایی میگذرد و اهالی آن با حضور غریبهها و پدیدههای غریب دستبهگریباناند و همچنین با فقر و فلاکت و تنگدستی و بیماری که از موضوعات مشترک تمام داستانهای ساعدی بهخصوص داستانهای روستاییاش است.
برای اطلاع از آخرین اخبار و تحلیلها به کانال شرق در «تلگرام» بپیوندید.